รู้ทันก่อนจม! จุฬาฯระดมสมอง งัดเทคโนโลยีสู้วิกฤตฝนสุดขั้ว
ศูนย์กันก่อนท่วม คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดเวทีเสวนาวิชาการระดับประเทศ “WATER RESILIENCE FORUM 4/2026” ภายใต้หัวข้อ “รู้ทันน้ำ รู้ทันอนาคต” เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแนวทางรับมือความเสี่ยงด้านน้ำจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะฝนตกหนักแบบสุดขั้ว ซึ่งส่งผลกระทบต่อเมือง เศรษฐกิจ และประชาชน โดยมี ศ. (พิเศษ) ดร.สุรเกียรติ์ เสถียรไทย นายกสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นประธานกล่าวเปิดงาน ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
ศ.(พิเศษ) ดร.สุรเกียรติ์ เสถียรไทย นายกสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า รูปแบบความเสี่ยงด้านน้ำของไทยกำลังเปลี่ยนไปจากภาวะโลกร้อนและการขยายตัวของเมือง ทั้งฝนตกหนักสุดขั้ว น้ำท่วมฉับพลัน น้ำทะเลหนุน และภัยแล้ง ประเทศไทยจึงต้องยกระดับจากการตั้งรับเมื่อเกิดภัย ไปสู่การเตรียมพร้อมล่วงหน้าอย่างเป็นระบบ พร้อมปรับมุมมองจาก "ความเสี่ยงด้านน้ำ" สู่ "เศรษฐกิจฐานน้ำ" โดยเรียนรู้ต้นแบบจากต่างประเทศ เช่น การเปิดพื้นที่รับน้ำของเนเธอร์แลนด์ อุโมงค์ยักษ์ของญี่ปุ่น และเมืองฟองน้ำของจีน
ไฮไลต์สำคัญของงานคือการเปิดเผยงานวิจัยร่วมระหว่างศูนย์กันก่อนท่วม จุฬาฯ และสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) นำโดย Dr.Sai Ravela และ ผศ.ดร.พงษ์ศักดิ์ สุทธินนท์ หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมแหล่งน้ำ จุฬาฯ ซึ่งได้พัฒนาระบบข้อมูลภูมิอากาศสุดขั้วความละเอียดสูง (CEDoS) โดยผสานหลักฟิสิกส์ ข้อมูลดาวเทียม และ AI เพื่อจำลองภาพอนาคตของฝนสุดขั้วในกรุงเทพฯ ยกระดับความละเอียดการวิเคราะห์จากระดับ 100 กิโลเมตร ลงมาเหลือเพียง 5x5 กิโลเมตร ช่วยให้สามารถประเมินความเสี่ยงและวางแผนลงทุนโครงสร้างพื้นฐานระบายน้ำได้อย่างแม่นยำ
ด้านมุมมองภาคธุรกิจ นายวิกรม กรมดิษฐ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.อมตะ คอร์ปอเรชัน ชี้ว่าพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยายังมีพื้นที่รองรับน้ำไม่เพียงพอ จึงต้องเร่งเพิ่มแหล่งกักเก็บและทางระบายน้ำ ขณะที่ นางต้องใจ ธนะชานันท์ รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บมจ.ไทยเบฟเวอเรจ ระบุว่า ความเสี่ยงด้านน้ำกระทบภาคอุตสาหกรรมโดยตรง ไทยเบฟฯ จึงวางแผนบริหารจัดการน้ำในโรงงานและตั้งเป้าคืนน้ำกลับสู่ธรรมชาติ 100% ภายในปี 2040 ส่วนระดับชุมชน นายซากีย์ พิทักษ์คุมพล ที่ปรึกษามัสยิดควนลัง อ.หาดใหญ่ ได้นำเสนอ “ควนสันติโมเดล” ที่ใช้มัสยิดเป็นศูนย์กลางประสานงาน ฝึกซ้อมอพยพ และดูแลกลุ่มเปราะบางอย่างเป็นระบบ
สำหรับการขับเคลื่อนระดับนโยบาย นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ย้ำว่า กทม. กำลังเผชิญความเสี่ยงจากฝนตกหนักเฉพาะจุด น้ำเหนือ และน้ำทะเลหนุน ซึ่งเกินขีดความสามารถของโครงสร้างพื้นฐานเดิม จึงจำเป็นต้องใช้ข้อมูลที่แม่นยำเข้ามาช่วยบริหารจัดการ สอดคล้องกับ นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ที่เสนอให้ใช้แบบจำลองความเสียหายทางเศรษฐกิจมาจัดลำดับความสำคัญในการจัดสรรงบประมาณลงทุนระบบพยากรณ์และโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำ
ปิดท้ายด้วย รศ.ดร.วิทยา วัณณสุโภประสิทธิ์ คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ และประธานศูนย์กันก่อนท่วม ที่สรุปแนวทางรับมือฝนสุดขั้วผ่าน 4 เสาหลัก ได้แก่ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ระบบข้อมูลและการสื่อสาร ชุมชนพร้อมรับมือ และศูนย์บัญชาการจัดการน้ำแบบบูรณาการ เพื่อลดความสูญเสียและสร้างความมั่นคงในการอยู่ร่วมกับน้ำอย่างยั่งยืน