กวนน้ำให้ใส : ทักษิณ อย่าดึงดันอีกเลย

เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งยกคำร้องของนายทักษิณ ชินวัตร
กรณีขอคุ้มครองชั่วคราวเพื่อระงับการยึดและอายัดทรัพย์สินของกรมสรรพากร ในคดีเรียกเก็บภาษีจากการขายหุ้นชินคอร์ปมูลค่ากว่า 17,000 ล้านบาท
1. ที่มาของเรื่องนี้ นายทักษิณ (โจทก์) ยื่นฟ้องกรมสรรพากร (จำเลย) ในคดีหมายเลขดำที่ ภ.59/2569
โต้แย้งว่าการเรียกเก็บภาษีมูลค่ากว่า 17,000 ล้านบาท เป็นการดำเนินการซ้ำซ้อนกับเงินกว่า 40,000 ล้านบาทที่เคยถูกยึดตกเป็นของแผ่นดินไปแล้วเมื่อปี 2553 พร้อมยื่นขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวห้ามกรมสรรพากรยึด อายัด หรือขายทอดตลาดทรัพย์สินระหว่างรอคำพิพากษา
ศาลยกคำร้อง โดยได้วินิจฉัยในประเด็นข้อกฎหมาย ระบุว่า การใช้อำนาจของอธิบดีกรมสรรพากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 มีลักษณะเป็นกระบวนการบังคับคดีตามคำพิพากษา ทำให้นายทักษิณมีสถานะเป็นลูกหนี้ในชั้นบังคับคดี จึงไม่มีสิทธิยื่นคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 254 [1]
อย่างไรก็ตาม การยกคำร้องครั้งนี้ เป็นการพิจารณาเรื่องวิธีการชั่วคราวยังไม่ได้ตัดสินเนื้อหาหลักของคดี โดยทนายความของนายทักษิณระบุว่าจะใช้สิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าว ส่วนคดีหลัก ศาลภาษีอากรกลางนัดชี้สองสถานเพื่อกำหนดประเด็นข้อพิพาทและแนวทางการสืบพยานในวันที่ 21 ธันวาคม 2569
ขณะเดียวกัน การยึดและอายัดทรัพย์สินของกรมสรรพากร เพื่อเรียกเก็บภาษีเงินได้จากการขายหุ้นชินคอร์ปมูลค่ากว่า 17,000 ล้านบาท ก็ต้องดำเนินการต่อไป มิฉะนั้น อาจเข้าข่ายละเว้นการปฏิบัติหน้าที่เสียเอง
2. “วัส ติงสมิตร” อดีตผู้พิพากษาศาลฎีกา ให้มุมมองทางกฎหมาย ระบุว่า
“1. ทำไมคำสั่งยกคำร้องของศาลภาษีอากรกลาง... จึงเป็นคำสั่งที่ชอบแล้ว?
หากมองในมุมมองทางวิชาการและหลักประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) คำสั่งของศาลภาษีอากรกลางในครั้งนี้ ถือเป็นการตีความตามบทบัญญัติกฎหมายอย่างถูกต้อง เที่ยงตรง และตรงไปตรงมา (Strict Interpretation) ด้วยเหตุผลหลัก 3 ประการ:
การใช้มาตราผิดบท (การขอคุ้มครองชั่วคราวตาม ม. 254): ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ภาค 4 ลักษณะ 1 (มาตรา 254) บัญญัติขึ้นเพื่อคุ้มครอง “โจทก์ผู้ฟ้องคดีแพ่งทั่วไป” ที่เกรงว่าจำเลยจะยักย้ายถ่ายเททรัพย์สินระหว่างรอคำพิพากษา เพื่อให้โจทก์ได้รับชำระหนี้เมื่อชนะคดี
ฐานะทางกฎหมายของคู่ความ: ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 กฎหมายมอบอำนาจอธิบดีกรมสรรพากรให้มีฐานะเสมือน “เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา” โดยชอบตั้งแต่กระบวนการประเมินภาษีเสร็จสิ้น ดังนั้น นายทักษิณผู้ถูกบังคับอายัดทรัพย์สิน จึงมีฐานะเป็น “ลูกหนี้ตามคำพิพากษา” ไม่ใช่ “โจทก์ผู้ฟ้องคดี”ตามความหมายของมาตรา 254
การนำกฎหมายมาใช้โดยอนุโลม: ประมวลรัษฎากร มาตรา 12 วรรคสี่ กำหนดให้นำ ป.วิ.พ. มาใช้โดยอนุโลม ซึ่งหมายถึง ภาค 4 ลักษณะ 2 (การบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง) ไม่ใช่ลักษณะ 1 (วิธีการชั่วคราว) การที่ศาลวินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิยื่นขอคุ้มครองชั่วคราวตามมาตรา 254 จึงเป็นการวางหลักกระบวนพิจารณาความที่ถูกต้องตามบทบัญญัติ

2. ทางรอดและแนวทางการต่อสู้คดีต่อไปของ “ทักษิณ ชินวัตร”
การถูกยกคำร้องในครั้งนี้ ไม่ได้หมายความว่ากระบวนการต่อสู้ทางกฎหมายจะสิ้นสุดลง เพราะคำสั่งศาลเป็นเพียงเรื่อง “วิธีการชั่วคราว” ไม่ใช่การชี้ขาดในเนื้อหาคดีหลัก โดยฝ่ายนายทักษิณสามารถเลือกเดินหน้าสู้ต่อได้ใน 2 ฉากทัศน์:
หนึ่ง การยื่นอุทธรณ์คำสั่งยกคำร้อง ตาม พ.ร.บ. จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 24 ประกอบ ป.วิ.พ. มาตรา 228 (2) ฝ่ายโจทก์ยังมีสิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งเกี่ยวกับคำขอคุ้มครองชั่วคราวนี้ไปยัง ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด
สอง การเปลี่ยนมาใช้ช่องทาง “ขอสั่งงดการบังคับคดี” ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 289 ศาลได้ชี้ช่องทางที่ถูกต้องไว้ในคำสั่งแล้วว่า หากผู้ถูกบังคับคดีเห็นว่าเจ้าหนี้ไม่มีสิทธิบังคับคดี หรือกระทำการโดยไม่ชอบ ต้องยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่ง “งดการบังคับคดี” ตามมาตรา 289
โอกาสที่ศาลจะอนุญาต: หากฝ่ายโจทก์พิสูจน์ให้เห็นถึง “ความเสียหายที่ยากแก่การแก้ไข” (Irreparable Harm) หากมีการขายทอดตลาดทรัพย์สินไปก่อนที่คดีหลักจะตัดสิน
เงื่อนไขสำคัญ: ศาลมักจะสั่งให้งดการบังคับคดีโดย “มีเงื่อนไข” ให้โจทก์ต้องนำเงินหรือหลักประกันมูลค่าสูงมาวางศาล เพื่อชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหากกรมสรรพากรได้รับความเสียหาย
สรุปบทเรียนทางกฎหมาย
คดีนี้ เป็นตัวอย่างอันทรงคุณค่าของการศึกษาวิธีพิจารณาความแพ่งและกฎหมายภาษีอากร ที่สะท้อนให้เห็นว่า “สิทธิในทางสารบัญญัติ ต้องดำเนินไปพร้อมกับกระบวนพิจารณาในทางวิธีสบัญญัติที่ถูกต้อง” คำสั่งของศาลภาษีอากรกลางในวันนี้จึงทำหน้าที่รักษาดุลยภาพระหว่างอำนาจบังคับจัดเก็บภาษีของรัฐ กับระเบียบข้อบังคับแห่งกฎหมายอย่างครบถ้วนกระบวนความ” - วัส ติงสมิตร
3. อีกด้านหนึ่ง จะเห็นว่า นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกฯ ได้ยื่นขอนิรโทษกรรมคดีต่างๆ ที่ตนเองถูกพิพากษาความผิด โดยอ้างสิทธิหลักเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2568
ขณะนี้ คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ ยังไม่ได้พิจารณาชี้ขาด เพราะเรื่องยังอยู่ในชั้นอนุกรรมการ
คดีร่ำรวยผิดปกติ ยึดทรัพย์ 4.6 หมื่นล้านบาท ก็เป็นคดีหนึ่งที่ทักษิณเคยถูกพิพากษา คดีถึงที่สุด
สืบเนื่องจากพฤติการณ์ใช้วิธีซิกแซก โอนขายหุ้นชินฯ ไปให้แอมเพิล ริชที่จดทะเบียนบนเกาะฟอกเงินถือครอง แล้วตนเองก็เข้ามาเป็นนายกฯ อ้างว่าไม่ได้ถือครองหุ้นสัมปทานแล้ว แต่ปรากฏตามคำพิพากษาคดีร่ำรวยผิดปกติ ระบุว่า ทักษิณอาศัยอำนาจรัฐเอื้อประโยชน์แก่หุ้นชินฯโดยมิชอบ 5 กรณี ทำให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ ได้แก่ กรณีแปลงค่าสัญญาสัมปทานเป็นภาษีสรรพสามิต กรณีสินเชื่อเอ็กซิมแบงก์ กรณีลดอัตราส่วนแบ่งรายได้โทรศัพท์เคลื่อนที่แบบพรีเพดแก่เอไอเอส กรณีโรมมิ่งเครือข่ายร่วม และกรณีสัมปทานดาวเทียมไอพีสตาร์ ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองพิพากษายึดทรัพย์ฐานร่ำรวยผิดปกติ ให้ทรัพย์ตกเป็นของแผ่นดิน 4.6 หมื่นล้านบาท โดยยึดเอาจากเงินจากการขายหุ้นชินฯ มูลค่า 73,000 ล้านบาทที่อายัดไว้
นอกจากนี้ ก็มีคดีที่ดินรัชดา – ทักษิณให้คู่สมรสเข้าเป็นคู่สัญญาซื้อที่ดินจากหน่วยงานรัฐที่อยู่ใต้กำกับดูแลของตนเอง ผลประโยชน์ส่วนตัวขัดแย้งกับผลประโยชน์ส่วนรวม ศาลพิพากษามีความผิดตาม พ.ร.บ.ป.ป.ช. 2542 มาตรา 100(1) วรรคสาม และมาตรา 122 วรรคหนึ่ง คุก 2 ปี ไม่รอลงอาญา
คดีปล่อยกู้เอ็กซิมแบงก์ จำคุก 3 ปี - ใช้อำนาจหน้าที่นายกรัฐมนตรี สั่งการให้เอ็กซิมแบงก์อนุมัติเงินกู้แก่รัฐบาลเมียนมาในอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าต้นทุน เพื่อให้ทางการเมียนมานำเงินกู้ดังกล่าวไปจัดซื้อสินค้าและบริการด้านโทรคมนาคมจากบริษัท ชินแซทเทลไลท์ จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัทในเครือชิน คอร์ปอเรชั่นของตระกูลจำเลย อันเป็นการเอื้อประโยชน์ส่วนตนและพวกพ้อง เป็นความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ ฐานเป็นเจ้าพนักงาน มีหน้าที่จัดการหรือดูแลกิจการใด เข้ามีส่วนได้เสียเพื่อประโยชน์สำหรับตนเองหรือผู้อื่นเนื่องด้วยกิจการนั้น ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 152 (เดิม)
คดีหวยบนดิน จำคุก 2 ปี
คดีซุกหุ้นชินฯ ไว้ในชื่อนอมินีและแปลงค่าสัมปทานเป็นภาษีสรรพสามิต จำคุก 5 ปี
คดีเหล่านี้ ทั้งหมด ทักษิณพ้นโทษแล้ว
โดย 3 คดีหลัง ทักษิณได้รับพระราชทานอภัยลดโทษ เหลือจำคุก 1 ปี
แต่เงื่อนไขตาม พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ ชัดเจนว่า ไม่ครอบคลุมคดีทุจริตประพฤติมิชอบ คดีความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ คดีมาตรา 112 เพราะฉะนั้น ยากที่ทักษิณจะได้อานิสงส์
4. อดีตนายกฯทักษิณ อย่าดึงดันอีกเลย...
ในฐานะอดีตนายกฯ มหาเศรษฐีที่มียังมีเงินทองมากมาย บารมีล้นเหลือ สิ่งที่สมควรทำ มิใช่วิ่งชนกำแพง หรือเดินเกมใดๆ ที่ทำให้สังคมรู้สึกว่าท่านพยายามทำเพื่อผลประโยชน์ของตนเองไม่รู้จบสิ้น
แต่ควรทำอะไรในบั้นปลายของชีวิต ?
หนึ่ง เอาเงินมาชำระภาษี เป็นแบบอย่างให้สังคมเห็น
สอง ทำคุณงามความดีแก่แผ่นดิน เป็นสิ่งที่จะให้คนจดจำในบั้นปลายของชีวิต
สารส้ม
