ดร.ธรณ์ ชี้ เอลนีโญ ลากยาวถึงกลางปีหน้า ไทยรับมือแล้งหนัก 9 เดือน ทุบสถิติร้อนสุดในประวัติศาสตร์

ดร.ธรณ์ ชี้ เอลนีโญ ลากยาวถึงกลางปีหน้า ไทยรับมือแล้งหนัก 9 เดือน ทุบสถิติร้อนสุดในประวัติศาสตร์ เตือนเกษตรกรเพาะปลูก อย่าหวังน้ำบ่อหน้า เสี่ยงขาดทุน ขณะที่ฝุ่นควัน-ไฟป่ามาเร็ว หวั่นน้ำทะเลอ่าวไทยพุ่ง 35 องศาฯ กระทบปะการัง-ประมงชายฝั่ง
เมื่อวันที่ 22 พ.ย.2569 ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ นักวิชาการด้านทะเลและสิ่งแวดล้อม อาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้อัปเดตสถานการณ์เอลนีโญจากข้อมูลล่าสุดขององค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NOAA)โดยระบุว่า อุณหภูมิน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกยังคงส่งสัญญาณรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แม้ขณะนี้จะอยู่ในช่วงพีคของเอลนีโญ และต่อเนื่องถึงเดือนหน้าที่จะพีคสุด จากนั้นจะค่อย ๆ ลดระดับลง แต่ความน่ากังวลคือระยะเวลาที่ลากยาวไปจนถึงเดือนพฤษภาคม หรืออาจถึงต้นเดือนมิถุนายนปีหน้า ก่อนจะเข้าสู่สภาวะเป็นกลางช่วงสั้น ๆ 2-3 เดือน และมีแนวโน้มพลิกกลับเข้าสู่ปรากฏการณ์ลานีญาแบบอ่อนถึงปานกลางในช่วงครึ่งปีหลัง
ซึ่งผลกระทบที่เริ่มเห็นได้ชัดเจนในประเทศไทยคือ ฤดูหนาวที่มีอุณหภูมิสูงผิดปกติ และปริมาณฝนในภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคตะวันตก ที่ลดน้อยลงจนแทบไม่มีฝนตก ถือเป็นการเริ่มต้นของฤดูแล้งอย่างเป็นทางการ
ผศ.ดร.ธรณ์ กล่าวว่า แม้ภาพรวมปริมาณน้ำสะสมในประเทศจะดูเพียงพอ แต่กลับกระจุกตัวอยู่เพียงบางจุด เช่น เขื่อนภูมิพล และเขื่อนในภาคตะวันตก ขณะที่เขื่อนในภาคเหนือและภาคอีสานมีปริมาณน้ำใช้การที่น่าเป็นห่วง หากฝนปีหน้ามาล่าช้าตามอิทธิพลของเอลนีโญ ประเทศไทยอาจต้องเผชิญกับฤดูแล้งยาวนานถึง 7-9 เดือน จากปกติที่มีระยะเวลาประมาณ 6 เดือน
ผศ.ดร.ธรณ์ ย้ำเตือนให้ทุกภาคส่วน โดยเฉพาะภาคเกษตรกรรม การท่องเที่ยว อุตสาหกรรม และชุมชนในพื้นที่ขาดแคลนน้ำ เร่งประหยัดน้ำขั้นสูงสุด อย่าหวังน้ำบ่อหน้า พร้อมยกบทเรียนจากปรากฏการณ์ ซูเปอร์เอลนีโญ เมื่อปี 2558-2559 ที่ทำให้ GDP ภาคการเกษตรหดตัวถึง 15-20% จึงขอให้เกษตรกรนอกเขตชลประทานหลีกเลี่ยงการทำนาปรังหรือปลูกพืชใช้น้ำมาก เพราะมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุนจากภาวะขาดแคลนน้ำ ส่วนพื้นที่ภาคใต้ซึ่งยังมีฝนตกอยู่ ขอให้เร่งกักเก็บน้ำไว้ให้มากที่สุด
นอกจากวิกฤตน้ำแล้ว ความแห้งแล้งและอากาศร้อนยังเป็นตัวเร่งให้ฤดูไฟป่าและปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) มาเร็วและรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่กรุงเทพมหานครและเชียงใหม่ที่จะเริ่มได้รับผลกระทบหนักขึ้นเรื่อย ๆ พร้อมกันนี้ สำนักพยากรณ์อากาศทั่วโลกต่างคาดการณ์ตรงกันว่า ฤดูร้อนในปีหน้าจะรุนแรงและทำสถิติร้อนที่สุดในประวัติศาสตร์ ประชาชนจึงควรเตรียมพร้อมรับมือกับสภาพอากาศสุดขั้ว
ในด้านระบบนิเวศทางทะเล ผศ.ดร.ธรณ์ เปิดเผยว่า ปัจจุบันอุณหภูมิน้ำทะเลในช่วงฤดูหนาวขยับสูงขึ้นจากปกติที่ 28-29 องศาเซลเซียส มาอยู่ที่ 30.5-31 องศาเซลเซียส แม้ยังไม่ส่งผลกระทบรุนแรงในตอนนี้ แต่หากเข้าสู่ช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคมปีหน้า คาดว่าอุณหภูมิน้ำทะเลเขตน้ำตื้นในอ่าวไทยอาจพุ่งสูงถึง 34.5-35 องศาเซลเซียส ซึ่งจะนำไปสู่ปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาว หญ้าทะเลเสื่อมโทรม สัตว์น้ำเพาะเลี้ยงชะงักการเติบโตหรือตาย รวมถึงสัตว์น้ำชายฝั่งอพยพหนีน้ำร้อน จนส่งผลกระทบต่อการทำประมงพื้นบ้านอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ทั้งนี้ ผศ.ดร.ธรณ์ ทิ้งท้ายว่า ผลกระทบจากเอลนีโญรอบนี้จะรุนแรงกว่าช่วงปี 2566-2567 และจะเห็นผลชัดเจนที่สุดในปีหน้า จึงขอให้ประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตื่นตัวและวางแผนรับมืออย่างรอบคอบตั้งแต่วันนี้
