อุตสาหกรรมเกษตรไทยในปี’70...เผชิญ 5 ความท้าทาย

ปี 2570 อุตสาหกรรมเกษตรในภาพรวมมีแนวโน้มได้รับผลกระทบจากผลของเอลนีโญ โดยอุตสาหกรรมยางพารา น้ำตาล และมันสำปะหลังมีแนวโน้มขยายตัว ขณะที่อุตสาหกรรมข้าวและปาล์มน้ำมันมีแนวโน้มหดตัว

อุตสาหกรรมน้ำตาล มีแนวโน้มขยายตัว จากการส่งออกที่มีแนวโน้มกลับมาขยายตัว จากปัจจัยหนุนด้านราคา ขณะที่ปริมาณผลผลิตมีแนวโน้มลดลงจากผลกระทบของเอลนีโญ โดยในปี 2570 คาดว่ามูลค่าการส่งออกน้ำตาลของไทยจะปรับตัวเพิ่มขึ้นที่ +21.8% YOY เนื่องจากตลาดน้ำตาลโลกมีแนวโน้มกลับมาขาดดุล จากผลกระทบของเอลนีโญ ประกอบกับแรงจูงใจในการนำอ้อยไปผลิตเอทานอลที่เพิ่มขึ้นในบราซิล ส่งผลให้ราคาน้ำตาลโลกปรับตัวสูงขึ้น

อุตสาหกรรมยางพารา มีแนวโน้มขยายตัว โดย SCB EIC คาดว่า ในปี 2570 มูลค่าการส่งออกยางพารามีแนวโน้มฟื้นตัวราว +2.2% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของก่อน (YOY) จากราคายางที่มีแนวโน้มอยู่ในระดับสูงในระยะสั้น จากอุปทานที่ตึงตัวตามผลกระทบของเอลนีโญในปี 2569-2570 ประกอบกับราคาน้ำมันดิบที่อยู่ในระดับสูง ซึ่งเพิ่มต้นทุนยางสังเคราะห์และสนับสนุนราคายางธรรมชาติ

อุตสาหกรรมปาล์มน้ำมัน มีแนวโน้มหดตัวเล็กน้อย เนื่องจากแม้ราคาน้ำมันปาล์มดิบจะปรับตัวเพิ่มขึ้น แต่ปริมาณผลผลิตมีแนวโน้มลดลง และอุปสงค์การใช้งานน้ำมันปาล์มดิบโดยรวมมีแนวโน้มหดตัว โดยผลผลิตปาล์มสดคาดว่าจะอยู่ที่ 17.5 ล้านตัน (-2% YOY) ลดลงจากภาวะ Super El Nino ซึ่งส่งผลให้อัตราผลผลิตต่อไร่ลดลง ขณะที่ราคาน้ำมันปาล์มดิบมีแนวโน้มอยู่ที่ 39.8 บาท/กก. (+2% YOY) ปรับตัวเพิ่มขึ้นตามราคาวัตถุดิบปาล์มสดที่เพิ่มขึ้น ซึ่งได้รับผลกระทบมาจากอุปทานที่หายไปจากภาวะเอลนีโญ โดยเฉพาะในช่วง Q4/2569-Q2/2570

อุตสาหกรรมข้าว มีแนวโน้มหดตัว จากปริมาณผลผลิตที่มีแนวโน้มปรับตัวลดลงจากผลกระทบของเอลนีโญ โดยในปี 2570 คาดว่ามูลค่าการส่งออกข้าวมีแนวโน้มฟื้นตัวได้ค่อนข้างจำกัดอยู่ที่ +5% YOY แม้เอลนีโญอาจหนุนคำสั่งซื้อจากประเทศผู้นำเข้าเพื่อสะสมสต๊อก แต่การส่งออกถูกกดดันจากความสามารถในการแข่งขันด้านราคาที่ด้อยกว่าคู่แข่ง

อุตสาหกรรมมันสำปะหลัง ในปี 2570 มีแนวโน้มขยายตัว สอดคล้องกับมูลค่าการส่งออกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยมีปัจจัยหนุนจากปริมาณผลผลิตที่เริ่มกลับมาฟื้นตัว และความต้องการใช้ผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังของประเทศคู่ค้าที่ยังมีแนวโน้มขยายตัวตามการเติบโตของเศรษฐกิจ โดยในปี 2570 คาดว่ามูลค่าการส่งออกมันสำปะหลังมีแนวโน้มขยายตัว +8.9% YOY ตามปริมาณการส่งออกที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น และราคาที่ยังทรงตัวอยู่ในระดับสูงจากปัญหาอุปทานที่ตึงตัว แต่ยังคงต้องเฝ้าระวังความเสี่ยงจากภาวะเศรษฐกิจโลกที่มีแนวโน้มชะลอลง

ทั้งนี้ภาคเกษตรไทยเผชิญความท้าทายมากมาย เช่น 1.การเติบโตของเศรษฐกิจจีนที่ชะลอลงและเศรษฐกิจประเทศคู่ค้าที่ยังขยายตัวในระดับต่ำ มีแนวโน้มจำกัดการเติบโตของอุปสงค์สินค้าเกษตรในตลาดโลก 2.ปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ที่ส่งผลต่อราคาพลังงาน ความผันผวนของราคาน้ำมันยังเป็นปัจจัยกดดันต่อแนวโน้มราคาพืชพลังงานและยางพารา  

3.นโยบายภาษีตอบโต้ของสหรัฐฯ จะกระทบต่ออุตสาหกรรมเกษตรไทยผ่าน 4 ช่องทางหลัก ได้แก่ 1) การส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ 2) การส่งออกสินค้าขั้นกลาง 3) การชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก และ 4) การเปิดตลาดสินค้า โดยพืชแต่ละชนิดจะได้รับผลกระทบที่แตกต่างกัน แต่โดยรวมผลกระทบมีค่อนข้างจำกัด เนื่องจากสินค้าเกษตรส่วนใหญ่ของไทยพึ่งพาตลาดสหรัฐฯไม่มาก ส่วนสินค้าที่พึ่งพาตลาดสหรัฐฯสูง เช่น ข้าว เป็นสินค้าที่สหรัฐฯยังไม่สามารถหาสินค้าทดแทนได้ สำหรับการเปิดตลาดคาดว่าจะมีผลกระทบไม่มาก เนื่องจากเป็นการเปิดตลาดแบบค่อยเป็นค่อยไปและมีเงื่อนไขในการเปิด เพื่อไม่ให้กระทบต่อผู้ผลิตในประเทศ

4.ปริมาณน้ำฝนและน้ำในเขื่อนที่คาดว่าจะน้อยกว่าปกติจากผลของเอลนีโญ โดยคาดว่าภาวะฝนน้อยและฝนทิ้งช่วงต่อเนื่องถึง Q1/2570 ส่งผลให้ปริมาณผลผลิตอ้อย ข้าวนาปี ยางพารา และปาล์มน้ำมัน ปรับตัวลดลงในระยะข้างหน้า 5.กระแสความยั่งยืน โดยเฉพาะการบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่า (EU Deforestation Regulation – EUDR) จะช่วยสนับสนุนการส่งออกยางพาราและปาล์มน้ำมันของไทย

** SCB EIC**