เคลมหน้าด้านๆ เขมร ฉกรูปชุดไทยไปโชว์บนเวทีมิสยูนิเวิร์สกัมพูชา กรมศิลป์ งัดหลักฐานเด็ดฟาดกลับ

21 กันยายน 2569 จากกรณีการประกวด มิสยูนิเวิร์สกัมพูชา 2026 (Miss Universe Cambodia 2026) นำภาพสตรีแต่งกายแบบโบราณไปใช้ประกอบการนำเสนอเรื่องราวทางวัฒนธรรมบนเวทีรอบพรีลิมินารี เมื่อวันที่ 18 กันยายน 2569 โดยหนึ่งในภาพที่ถูกนำมาใช้ เป็นภาพหญิงสาวเมืองกำแพงเพชรในสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งมีหลักฐานจากกรมศิลปากรระบุที่มาอย่างชัดเจน

จากกรณีดังกล่าวถูกเปิดเผยหลังเพจ "ASEAN มองไทย" นำภาพจากการนำเสนอของเวที Miss Universe Cambodia 2026 มาเปรียบเทียบกับภาพถ่ายประวัติศาสตร์ของไทย พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า ภาพที่ปรากฏบนเวทีไม่ได้เป็นภาพสตรีจากราชสำนักกัมพูชา หากแต่เป็นภาพหญิงสาวในเมืองกำแพงเพชรสมัยรัชกาลที่ 5 ต่อมาสื่อไทยหลายสำนักนำเสนอข้อมูลดังกล่าว โดยเฉพาะภาพหญิงสาวจำนวนหนึ่งที่แต่งกายด้วย เสื้อแขนกระบอก ห่มผ้าสไบ นุ่งโจงกระเบน และไว้ผมทรงดอกกระทุ่ม ซึ่งตรงกับข้อมูลภาพถ่ายประวัติศาสตร์ที่มีการเผยแพร่โดยหน่วยงานของประเทศไทย

ต่อมามีการเปิดหลักฐานจากกรมศิลปากร ภาพหญิงสาวเมืองกำแพงเพชร รัชกาลที่ 5 ซึ่งทางข้อมูลจาก 'กรมศิลปากร' ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า " วันที่ 26 สิงหาคม พุทธศักราช 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงถ่ายภาพบุคคลจากตระกูลเมืองกำแพงเพชรที่มาเข้าเฝ้าฯ โดยพระราชนิพนธ์การเสด็จประพาสต้นครั้งที่ 2 ได้บันทึกรายละเอียดบุคคลที่มาถ่ายภาพไว้หลายคน รวมถึงผู้หญิงในตระกูลเมืองกำแพงเพชรหลายรุ่น

โดย 'กรมศิลปากร' ยังจัดนิทรรศการพิเศษ "ภาพถ่ายแห่งเมืองกำแพงเพชร" รวบรวมภาพเก่าจากฟิล์มกระจก ซึ่งบันทึกเหตุการณ์ สถานที่สำคัญ วิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี และผู้คนของเมืองกำแพงเพชรในช่วงรัชกาลที่ 5 โดยเฉพาะช่วงที่รัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสเมืองกำแพงเพชรในปี พ.ศ.2449

นอกจากนี้ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกำแพงเพชร ยังเผยแพร่ข้อมูลเรื่อง "พระพุทธเจ้าหลวงกับเมืองกำแพงเพชร" โดยระบุถึงภาพถ่ายครั้งเสด็จประพาสต้นเมืองกำแพงเพชรใน พ.ศ.2449 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่พิพิธภัณฑ์รวบรวมและเผยแพร่ โดยกล่าวได้ว่า ภาพถ่ายหญิงสาวเมืองกำแพงเพชรในยุครัชกาลที่ 5 ไม่ใช่ภาพที่ปรากฏขึ้นจากการค้นพบในโลกออนไลน์เมื่อเร็วๆ นี้ แต่เป็นภาพประวัติศาสตร์ที่ได้รับการเก็บรักษา ศึกษา และเผยแพร่ในแหล่งข้อมูลของกรมศิลปากรมานานแล้ว

ดังนั้นภาพหญิงสาวที่ถูกนำมาใช้บนเวที 'มิสยูนิเวิร์สกัมพูชา 2026' จึงสามารถตรวจสอบย้อนกลับไปยังหลักฐานประวัติศาสตร์ของไทยอย่างแท้จริง โดยมีทั้งข้อมูลจากกรมศิลปากร และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกำแพงเพชรเป็นแหล่งอ้างอิง

ซึ่งประเด็นร้อนแรงดังกล่าวจึงกลายเป็นอีกประเด็นเกี่ยวกับการนำเสนออัตลักษณ์และมรดกทางวัฒนธรรมระหว่างไทย กับ กัมพูชา โดยเฉพาะเมื่อภาพประวัติศาสตร์ที่มีแหล่งที่มาชัดเจนในประเทศไทย ถูกนำไปปรากฏบนเวทีประกวดนางงามกัมพูชาและถูกนำเสนอประกอบเรื่องราวด้านวัฒนธรรมของกัมพูชา

ขณะเดียวกัน ทางกระทรวงวัฒนธรรมของไทย ได้เข้าติดตามตรวจสอบกรณีดังกล่าวหลังเกิดกระแสเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐตรวจสอบการนำเสนอภาพและเครื่องแต่งกายบนเวที 'มิสยูนิเวิร์สกัมพูชา 2026' โดยประเด็นที่ถูกจับตาคือการใช้ภาพและข้อมูลทางวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทยในการนำเสนอของเวทีกัมพูชา

จากภาพถ่ายหญิงสาวเมืองกำแพงเพชรที่ถูกบันทึกไว้เมื่อกว่า 120 ปีก่อนในสมัยรัชกาลที่ 5 แต่ในวันนี้ภาพนี้กลับมาปรากฎขึ้นอีกครั้งแต่ไม่ใช่ที่ประเทศไทยแต่เป็นบนเวทีประกวดนางงามกัมพูชาแทน กลายเป็นหลักฐานภาพถ่ายประวัติศาสตร์ของไทย กำลังเจอสังคมไทยนำกลับมาตรวจสอบที่มาและกลายเป็นประเด็นร้อนเกี่ยวกับการนำเสนออัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในเวทีระหว่างประเทศ

ประเด็นนี้จึงกลายเป็นอีกหนึ่งดราม่าบนโลกออนไลน์ที่ไม่ได้มีเพียงเรื่อง "ชุดไทย" หรือ "วัฒนธรรมไทย" เท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับคำถามเรื่องการนำเสนอประวัติศาสตร์ การให้เครดิตแหล่งที่มาของภาพ และการสื่อสารเรื่องวัฒนธรรมผ่านเวทีประกวดนางงาม

ส่วนประเด็นภาพเครื่องแต่งกาย และการนำเสนอวัฒนธรรมที่กำลังกลายเป็นประเด็นร้อนแรงสนั่นโลกนั้น ต้องรอดูว่าทาง ผู้จัด มิสยูนิเวิร์สกัมพูชา 2026 หรือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จะมีคำชี้แจงเกี่ยวกับที่มาของภาพและการนำเสนอนี้อย่างไร