ฝ่าสงครามส่งด่วน แนะ4ข้อธุรกิจไทยชิงตลาดจีน

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครเซี่ยงไฮ้ (สคต. ณ นครเซี่ยงไฮ้) กระทรวงพาณิชย์ รายงานว่า จีนเป็นตลาดขนส่งพัสดุที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในอดีตผู้บริโภคพอใจเพียงแค่ได้รับของในวันถัดไป แต่การเติบโตของแพลตฟอร์มจัดส่งด่วนที่ส่งของถึงมือได้ภายใน 30 นาทีถึงไม่กี่ชั่วโมง ทำให้ความคาดหวังของผู้บริโภคเปลี่ยนไป บริษัทขนส่งพัสดุแบบเดิมจึงถูกกดดันให้ต้องส่งเร็วขึ้น และคาดการณ์ได้มากขึ้น ขณะที่ภาครัฐจีนเข้ามาควบคุมสงครามราคาที่ยืดเยื้อมาหลายปี การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนและรูปแบบการกระจายสินค้าของผู้ประกอบการไทยที่ขายสินค้าในจีน
รายงานความต้องการของผู้บริโภคต่ออุตสาหกรรมขนส่งพัสดุของจีน ปี 2026 ระบุว่า อุตสาหกรรมขนส่งพัสดุของจีนกำลังเผชิญแรงกดดันด้านความเร็วจากธุรกิจจัดส่งด่วน ผู้บริโภคต้องการความรวดเร็วมากขึ้น ทำให้ความได้เปรียบด้านเวลาของบริษัทขนส่งพัสดุแบบเดิมลดลง โดยผู้ใช้บริการจัดส่งด่วนในจีนเพิ่มจาก 124 ล้านคนในปี 2014 เป็น 855 ล้านคนในปี 2025 และคาดว่าจะถึง 1,015 ล้านคนในปี 2030
ทั้งนี้ ผู้บริโภคคุ้นเคยกับรูปแบบ “สั่งออนไลน์ ได้ของทันที” แล้ว และความคาดหวังเปลี่ยนจาก “ถึงวันรุ่งขึ้น” เป็น “ถึงภายในชั่วโมง” และ “ถึงภายในนาที” ความต้องการของผู้บริโภคจึงเปลี่ยนจาก “แค่ส่งถึงก็พอ” เป็น “ส่งถูก ส่งเร็ว และคาดการณ์ได้” ความสามารถในการส่งมอบช่วงสุดท้ายถึงมือผู้รับจึงกลายเป็นเกณฑ์หลักที่ผู้บริโภคใช้วัดคุณภาพบริการ
สำนักงานไปรษณีย์แห่งชาติจีน ระบุว่า ช่วงเดือนมกราคม-กันยายน 2026 ปริมาณพัสดุทั่วประเทศอยู่ที่ 151,300 ล้านชิ้น เพิ่มขึ้น 4.3% และรายได้ธุรกิจขนส่งพัสดุอยู่ที่ 1,163,440 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 7.2% ที่น่าสนใจคือรายได้เติบโตเร็วกว่าปริมาณพัสดุ โดยส่วนต่างอัตราการเติบโตขยายจาก 1.2 จุดในเดือนมีนาคม เป็น 4.2 จุดในเดือนสิงหาคม 2026 เป็นผลจากการแก้ปัญหาการแข่งขันแบบตัดราคา ทำให้ราคาต่อชิ้นกลับสู่ระดับที่สมเหตุสมผล ภาครัฐกำหนดนโยบายนี้ไว้ใน “แผนพัฒนาธุรกิจไปรษณีย์ ฉบับที่ 15”
ผลคือการปรับขึ้นค่าบริการ เช่น ตั้งแต่วันที่ 11 มีนาคม 2026 บริษัทขนส่งพัสดุรายใหญ่ 5 ราย ได้แก่ ZTO , YTO , STO , Yunda และ J&T ยกเลิกส่วนลดบางส่วนในมณฑลเสฉวน และขึ้นค่ารับพัสดุ 0.1-0.3 หยวนต่อชิ้น และตั้งแต่วันที่ 20 กันยายน 2026 บริษัทหลายรายขึ้นราคาในมณฑลอานฮุย 0.15 หยวนต่อชิ้น ทำให้ครึ่งแรกปี 2026 รายได้เฉลี่ยต่อชิ้นอยู่ที่ 7.68 หยวน เพิ่มขึ้น 2.3%
สคต. ณ นครเซี่ยงไฮ้ มองว่า ตลาดขนส่งพัสดุของจีนกำลังเปลี่ยนจากการแข่งขันด้านราคาไปสู่การแข่งขันด้านความเร็ว ผู้บริโภคคาดหวังการจัดส่งภายในไม่กี่ชั่วโมง ขณะที่ค่าขนส่งปรับสูงขึ้นตามนโยบายของภาครัฐ การเปลี่ยนแปลงนี้มีผลต่อผู้ประกอบการไทยที่จำหน่ายสินค้าในจีน โดยมีข้อเสนอแนะ คือ 1.วางสต็อกสินค้าไว้ใกล้ผู้บริโภคมากขึ้น เนื่องจากผู้บริโภคคาดหวังการจัดส่งรวดเร็ว การส่งสินค้าจากไทยโดยตรงทุกคำสั่งซื้ออาจไม่ทันความคาดหวัง ผู้ส่งออกควรร่วมมือกับผู้นำเข้าหรือใช้คลังสินค้าทัณฑ์บน คลังสินค้าในจีน และคลังสินค้าย่อยของแพลตฟอร์มจัดส่งด่วน
2.ให้ความสำคัญกับโลจิสติกส์สินค้าสดและห้องเย็น สินค้าไทยที่ได้รับความนิยม เช่น ผลไม้ อาหาร และเครื่องดื่ม ต้องการระบบห้องเย็นที่ต่อเนื่องจนถึงมือผู้บริโภค การร่วมมือกับแพลตฟอร์มที่มีระบบจัดส่งด่วนและห้องเย็นจะช่วยรักษาคุณภาพของสินค้าไทย 3.ทบทวนต้นทุนและราคา เนื่องจากค่าขนส่งในจีนเริ่มปรับขึ้น สินค้าราคาต่อหน่วยต่ำที่เน้นส่งฟรีจะได้รับผลกระทบมากที่สุด ผู้ประกอบการควรคำนวณค่าขนส่งในราคาขายให้ชัดเจน และพิจารณาขายเป็นชุด หรือเพิ่มมูลค่าต่อคำสั่งซื้อ และ 4.ศึกษาประสบการณ์ของจีนด้านรถส่งของไร้คนขับ ระบบตู้รับพัสดุ และการบริหารการส่งมอบช่วงสุดท้าย เพื่อนำมาปรับใช้ในไทย ซึ่งตลาดอีคอมเมิร์ซกำลังเติบโตและเผชิญปัญหาต้นทุนแรงงานเช่นเดียวกัน
