‘เอกนิติ’ถก 11 บริษัทชิปญี่ปุ่น เล็งดึงลงทุนไทย 2.5 ล้านล้าน ปี’93

นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธานการประชุม “Thailand-Japan Semiconductor Strategic Partnership Roundtable” ที่ประเทศญี่ปุ่น โดยนำคณะภาครัฐและเอกชนไทยหารือกับผู้นำอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของญี่ปุ่น เพื่อขับเคลื่อนยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์แห่งชาติสู่ความร่วมมือและการลงทุนที่เป็นรูปธรรม
“โจทย์ในวันนี้ไม่ใช่เพียงการเชิญชวนให้บริษัทเซมิคอนดักเตอร์ญี่ปุ่นเข้ามาตั้งโรงงานในไทย แต่คือจุดเริ่มต้นของหุ้นส่วนเชิงยุทธศาสตร์ที่จะเปลี่ยนเทคโนโลยีระดับโลกให้เป็นโอกาสของคนไทย โดยการยกระดับไทยจากฐานการผลิตสู่การร่วมออกแบบ พัฒนา และสร้างนวัตกรรม เมื่อผสานจุดแข็งด้านเทคโนโลยีของญี่ปุ่นเข้ากับฐานอุตสาหกรรมและบุคลากรไทย ซึ่งไทยจะไม่เพียงเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่เซมิคอนดักเตอร์โลก แต่จะมีบทบาทร่วมกำหนดอนาคตของอุตสาหกรรมนี้ นี่คือก้าวแรกของ Second Take-Off และเส้นทางสู่ ‘ชิปเมดอินไทยแลนด์’ ซึ่งจะสร้างงานทักษะสูง เพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการไทย และวางรากฐานการเติบโตระยะยาวให้กับประเทศ”นายเอกนิติ กล่าว
ทั้งนี้ทีมไทยแลนด์ได้หารือกับบุคคลระดับแนวหน้าของอุตสาหกรรมชิปญี่ปุ่น นำโดย นายเท็ตสึโร ฮิกาชิ อดีตประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Tokyo Electron หนึ่งในผู้ผลิตเครื่องจักรผลิตชิปรายใหญ่ของโลก ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธาน LSTC และประธานคณะกรรมการ Rapidus บริษัทที่ญี่ปุ่นจัดตั้งขึ้นเพื่อเพิ่มบทบาทผู้นำด้านชิปขั้นสูง โดย Rapidus เกิดจากการรวมพลังของบริษัทยักษ์ใหญ่ 8 แห่ง ได้แก่ Toyota, Sony, NTT, SoftBank, Kioxia, NEC, Denso และ MUFG Bank กับรัฐบาลภายใต้ยุทธศาสตร์ระดับชาติ ตั้งเป้าผลิตชิปขั้นสูงรุ่น 2 นาโนเมตร ซึ่งประมวลผลได้รวดเร็ว ใช้พลังงานน้อย และเป็นหัวใจของ AI ดาต้าเซ็นเตอร์ รถยนต์ไร้คนขับ หุ่นยนต์อัจฉริยะ
นอกจากนี้ยังมีผู้บริหารจากบริษัทญี่ปุ่นชั้นนำในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ 11 ราย เข้าร่วม อาทิ Sony Semiconductor Solutions ผู้นำตลาดเซนเซอร์ภาพของโลก, Canon Machinery และ Nagase กลุ่มธุรกิจวัสดุและเทคโนโลยีระดับโลก ตลอดจนประธาน JETRO กรุงเทพฯ การรวมตัวของผู้นำอุตสาหกรรมในครั้งนี้ สะท้อนความสำคัญของความร่วมมือด้านการลงทุน เทคโนโลยี และการพัฒนาบุคลากรระหว่างไทยกับญี่ปุ่น
สำหรับญี่ปุ่นถือเป็นหนึ่งในประเทศที่มีบทบาทสำคัญที่สุดในห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์โลก โดยในปี 2568 สมาคมสถิติเซมิคอนดักเตอร์โลก (WSTS) ประเมินว่า ตลาดเซมิคอนดักเตอร์ของญี่ปุ่นมีมูลค่ากว่า 44.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ บริษัทญี่ปุ่นมีส่วนแบ่งตลาดโลกประมาณ 31% ในเครื่องจักรผลิตชิป และ 48% ในวัสดุสำคัญสำหรับการผลิตชิป
ทั้งนี้จุดแข็งของญี่ปุ่นสามารถต่อยอดกับฐานอุตสาหกรรมของไทยได้อย่างลงตัว โดยไทยเป็นฐานการผลิตแผงวงจรพิมพ์ (PCB) อันดับ 1 ของอาเซียน และอันดับ 5 ของโลก มีฐานยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ และเครือข่ายซัพพลายเออร์ที่เข้มแข็ง อีกทั้งเป็นประตูสู่ตลาดอาเซียน การลงทุนในไทยจึงช่วยให้บริษัทญี่ปุ่นขยายกำลังผลิต กระจายความเสี่ยงของห่วงโซ่อุปทาน และเข้าถึงตลาดที่กำลังเติบโต ขณะเดียวกันไทยจะได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยี พร้อมยกระดับผู้ประกอบการและบุคลากรไทยสู่กิจกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น ตามบทบาท “Trusted Connector”
ปัจจุบันบริษัทญี่ปุ่นมีฐานการดำเนินงานในไทยครอบคลุมหลายส่วนของห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ ฐานการลงทุนเหล่านี้จะช่วยให้ไทยและญี่ปุ่นต่อยอดไปสู่การออกแบบชิป การประกอบและทดสอบขั้นสูง ชิปควบคุมพลังงาน และกิจกรรมเทคโนโลยีที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น โดยตั้งแต่ปี 2566 ถึงเดือนกันยายน 2569 นักลงทุนญี่ปุ่นยื่นคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ PCB การออกแบบวงจร และอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้อง 108 โครงการ มูลค่ากว่า 59,000 ล้านบาท
ทั้งนี้ยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงแห่งชาติ ตั้งเป้าดึงดูดการลงทุนไม่น้อยกว่า 500,000 ล้านบาท ภายในปี 2573 และกว่า 2.5 ล้านล้านบาท ภายในปี 2593 พร้อมผลักดันรายได้อุตสาหกรรมสู่ 5 ล้านล้านบาทต่อปี และสร้างงานทักษะสูงกว่า 230,000 ตำแหน่ง ในระยะแรกไทยจะยกระดับการประกอบและทดสอบชิปไปสู่ Advanced Packaging เสริมความแข็งแกร่งด้านการออกแบบ IC และวางรากฐานการผลิตเวเฟอร์ ก่อนพัฒนาสู่ห่วงโซ่อุตสาหกรรมครบวงจรและการผลิตชิปเมดอินไทยแลนด์ในระยะยาว
