บุหรี่ไฟฟ้าพ่นพิษ สธ.เจอป่วย EVALI 19 ราย กระจาย 11 จว. อึ้งอายุเฉลี่ยแค่ 18 ปี

โรคปอดอักเสบรุนแรง (EVALI) ที่เกิดจากการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ปัจจุบันนี้ โรค EVALI ยังไม่มียารักษาเฉพาะโรค ซึ่ง EVALI ถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นหัวข้อเสวนา ในการประชุมวิชาการสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 24  ขึ้น ภายใต้แนวคิดหลัก "หวาน เค็ม เมา ควัน : กับดักสินค้าทำลายสุขภาพเรื้อรัง" (Commercial Determinants of Health: CDoH) ซึ่งจัดโดยศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.)    

พญ.นภารัตน์ อมรพุฒิสถาพร ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี ได้ชี้ให้เห็นวิวัฒนาการของ E-Cigarettes  ไล่ตั้งแต่

Gen1 เรียกว่า Cigalike หน้าตาเหมือนบุหรี่มวน ใช้แล้วทิ้ง

Gen2 เรียกว่า Vape Pens หน้าตาเหมือนปากกา เติมน้ำยาใช้ซ้ำ

Gen3 เรียกว่า Vape Tanks หน้าตาเหมือนแทงก์ขนาดใหญ่ กลิ่นรสหลากหลาย เติมน้ำยาใช้ซ้ำได้

 Gen 4 เรียกว่า Pod Based หน้าตาเหมือนแฟลชไดร์ฟ บาง ใช้หัวพอตสำเร็จรูป กลิ่นหลากหลาย ใช้แล้วทิ้ง 

Gen5 เรียกว่า Toy Pod รูปลักษณ์เหมือนตุ๊กตา ของเล่น หรือคาแรกเตอร์การ์ตูน กลิ่นรสหลากหลาย ใช้แล้วทิ้ง

และ Gen6 เรียกว่า 2 WAY Pods พอตจมูก เหมือนยาดม ชาร์ทได้ ขนาดเล็ก กลิ่นหลากหลาย

“ผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้ารุ่นหลังๆ ใช้ Nic Salt เป็นส่วนประกอบ เพื่อให้เสพง่ายขึ้น เพิ่มนักสูบหน้าใหม่ เพิ่มอานุภาพการเสพติดรุนแรงขึ้น เพิ่มยอดการใช้มากขึ้น”

พญ.นภารัตน์ บอกว่า โรค EVAL เป็นที่รู้จักช่วงโควิดปี 2562 หลังเกิดการระบาดหนักที่สหรัฐฯ  โดยพบผู้ป่วยโรค EVAL  193 ราย ในเวลา 2เดือน และเสียชีวิต 1 ราย ส่วนใหญ่มีประวัติสูบบุหรี่ไฟฟ้า จนทางการต้องออกคำเตือนผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้าว่า หากมีอาการ ไอหายใจลำบาก แน่นหน้าอก อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน ควรพบแพทย์ทันที

“ผู้ป่วย EVAL  95% ที่สหรัฐฯ  มีการอาการทางระบบหายใจ เช่น ไอ เจ็บหน้าอก และหายใจถี่” พญ.นภารัตน์  โชว์ข้อมูลเชิงประจักษ์ และว่า ส่วนประเทศไทย ข่าวโรคปอดอักเสบ พบเป็นเด็กและเยาวชน บางคนเป็นนักกีฬา ซึ่งตรงกัน คือ มีประวัติการใช้บุหรี่ไฟฟ้าภายในใน 90 วันก่อนมีอาการ ดังนั้น การดูแลรักษาพื้นฐานในผู้ป่วยทุกราย แพทย์จะให้คำแนะนำให้มีการเลิกบุหรี่ไฟฟ้าทันที ก่อนการรักษาหรือการบำบัดการติดนิโคติน พร้อมกับให้คำแนะนำให้ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีด้วย 

นพ.สุรชัย คำภักดี ผอ.รพ.บ้านฉาง กล่าวถึงการให้บริการและการดูแลรักษาผู้ป่วย Evali จะมีการคัดกรอง ประเมิน และวินิจฉัย ตรวจประวัติการใช้บุหรี่ไฟฟ้าร่วมกับอาการทางคลินิก ภาพถ่าย X-ray การดูแลรักษาให้การรักษาที่เหมาะสมลดอาการอักเสบรุนแรงในปอด และการบำบัด ส่งต่อ เชื่อมโยงผู้ป่วยเข้าสู่คลินิกเลิกบุหรี่และติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง

ด้านพญ.ฝนทิพย์ วัชราภรณ์  นายแพทย์ปฏิบัติการ กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข กล่าวถึงสถานการณ์ผู้ป่วยภาวะปอดอักเสบเฉียบพลันจากการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ข้อมูลตั้งแต่เดือนกันยายน 2567 -ปัจจุบัน พบทั้งหมด 19 คน แบ่งเป็นผู้ป่วยยืนยัน 3 คน ผู้ป่วยเข้าข่าย 16 คน อายุเฉลี่ย 18 ปี  กระจายไปทั้งที่จังหวัดบุรีรัมย์ เลย สุโขทัย กาญจนบุรี ขอนแก่น ฉะเชิงเทรา ร้อยเอ็ด ลำพูน สิงหบุรี สุราษฎร์ธานี และสุรินทร์             

“อาการที่พบ 84.2% มาด้วยอาการไอ ตามด้วยเหนื่อยหอบ ไข้ มีเสมหะ หายใจลำบาก แน่นหน้าอก อาเจียน ไอเป็นเลือด เป็นต้น”

พญ.ฝนทิพย์ ชี้ว่า ผู้ป่วยโรค Evali นั้นไม่จำเป็นต้องมาด้วยอาการเหมือนๆ กัน แต่ละคนมาด้วยอาการที่หลากหลาย แต่หากมีเคสเด็กและเยาวชน จะต้องมีการซักประวัติก่อนเป็นลำดับแรก ซึ่งวันนี้เรามีระบบรายงานเชื่อมโยง 3 แหล่งข้อมูล เพื่อค้นหา ตรวจสอบ และนำเข้าสู่กระบวนการสอบสวนโรค ทำให้ประเทศไทยมีข้อมูลในการกำหนดนโยบายปกป้องสุขภาพประชาชนจากบุหรี่ไฟฟ้าอย่างแม่นยำ