สภาฯถกแก้ กม.ประกันสังคม 5 ฉบับ รมว.แรงงาน ยันแนวทางใหม่ 3ข. ไร้กระทบกองทุน เหตุเป็นไปตามสิทธิที่มี-ขอเกินไม่ได้

18 พฤศจิกายน 2569 ที่รัฐสภา ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ที่มี นายเลิศศักดิ์ พัฒนชัยกุล รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่ 2 ทำหน้าที่ประธานการประชุม พิจารณาร่างพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ซึ่งคณะรัฐมนตรี (ครม.) เป็นผู้เสนอ รวมถึงร่างแก้ไขที่ สส.เข้าชื่อเสนอ ประกอบด้วย ร่างที่เสนอโดย นายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน นายธงธรรม เวชยชัย สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย น.ส.รักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน และ น.ส.ธนพร วิจันทร์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน พิจารณาไปในคราวเดียวกัน
โดย นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.แรงงาน ในฐานะตัวแทนคณะรัฐมนตรี (ครม.) นำเสนอสาระสำคัญว่า กาาขยายเพดานอายุของผู้ประกันตนตามมาตรา 33 จากเดิม 60 ปี เป็น 65 ปี เปิดโอกาสให้ผู้ประกันตนส่งเงินสมทบกองทุนต่อได้หลังจากที่สิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน และปลดล็อกผู้ประกันตนที่เกษียณอายุ 55 ปี สามารถเลือกได้ว่าจะรับบำเหน็จหรือเงินบำนาญ จากเดิมที่กำหนดให้ผู้เกษียณอายุตอนครบ 55 ปี รับได้แต่เงินบำนาญเท่านั้น ขอคืนหรือในกรณีขอรับเงินชราภาพบางส่วนก่อนกำหนด นอกจากนั้นแล้วยังเพิ่มสิทธิให้ผู้ประกันตนขอคืนเงินส่วนที่ส่งสมทบได้ไม่เกิน 30% เมื่อเกิดภัยพิบัติ และไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างสูงสุด และให้สิทธิผู้ประกันนำเงินชราภาพไปเป็นหลักประกันสินเชื่อ
นายจุลพันธ์ กล่าวต่อว่า ส่วนการแก้ไขเพิ่มเติมสิทธิประโยชน์กรณีชราภาพ ตามมาตรการ 3ข. คือ 1.ขอเลือก โดยให้ผู้ประกันตนที่จ่ายเงินสมทบได้รับสิทธิ์บำนาญ สามารถเลือกรับบำเหน็จหรือบำนาญได้ 2.ขอคืน โดยกรณีที่ใดเกิดภัยพิบัติส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของผู้ประกันตน หรือผู้มีเงินสมทบชราภาพอย่างร้ายแรง สามารถขอรับเงินชราภาพบางส่วนออกมาใช้ก่อนได้ และ 3.ขอกู้ โดยนำเงินบางส่วนเป็นหลักประกันกับสถาบันการเงินที่มีข้อตกลงกับสำนักงานประกันสังคม
“3ข. เป็นตัวเลือกใหม่ที่สำนักงานประกันสังคมเปิดความเป็นอิสระและเปิดโอกาสในการเลือกเม็ดเงินของผู้ประกันตน ในอดีตผู้ประกันตนจะได้รับเงินบำนาญ เป็นรายเดือน ส่วนที่มีข้อห่วงใยว่ากลไกดังกล่าวอาจจะเกิดผลกระทบต่อเม็ดเงินของสำนักงานประกันสังคม นั้นไม่จริง เพราะการเลือกโดยของผู้ประกันตนเป็นสิทธิอันชอบธรรม และเป็นไปตามสิทธิประโยชน์ในระบบ ไม่สามารถดึงเม็ดเงินออกไปเกินกว่าสิทธิประโยชน์ที่ควรจะได้ดังนั้นความมั่นคงและเสถียรภาพของกองทุนกลไกเหล่านี้จะไม่กระทบ เป็นแค่การบริหารจัดการเม็ดเงินของผู้ประกันตนตามสัดส่วน” รมว.แรงงาน กล่าว
ด้าน นายสหัสวัต อภิปรายเสนอเนื้อหา ซึ่งให้ความสำคัญเกี่ยวกับการปรับโครงสร้างของบอร์ดประกันสังคม ที่ให้มาจากการเลือกตั้งและปรับสัดส่วนบอร์ดให้สอดคล้องกับอัตราการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนของแต่ละฝ่าย นอกจากนี้ ยังเสนอให้จำกัดงบบริหารจัดการสำนักงาน ปรับลดเพดานการจัดสรรเงินกองทุนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารงานของสำนักงาน จากเดิมไม่เกินร้อยละ 10 ของเงินสมทบต่อปี ลงเหลือไม่เกินร้อยละ 4 นอกจากนั้นยังกำหนดให้มีคณะกรรมการตรวจสอบการใช้เงินกองทุนเพื่อให้มีความโปร่งใส
ส่วน นายธงธรรม อภิปรายว่า เพื่อปรับปรุงกฎหมายให้ทันสมัย ดึงแรงงานแพลตฟอร์มดิจิทัลเข้าสู่ระบบ และการปรับโครงสร้างบอร์ดประกันสังคม ต่างๆ ขณะที่การใช้เงินกองทุนเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพให้ตั้งกรรมการตรวจสอบการบริหารกองทุน นอกจากนั้นยังแก้ไขประโยชน์ทดแทน ในกรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยอันมิใช่เนื่องจากการทำงาน การจัดบริการทางการแพทย์ ให้สำนักงานดำเนินการบูรณาการมาตรฐานการรักษาพยาบาลและสิทธิประโยชน์ร่วมกับกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและ สวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ เพื่อให้ผู้ประกันตนได้รับประโยชน์สูงสุด
ขณะที่ น.ส.รักชนก อภิปรายว่า ฉบับที่เสนอเพื่อยกเลิก พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ.2533 ทั้งฉบับ แล้วยกร่างกฎหมายขึ้นมาใหม่ เพื่อแยกสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ ให้เป็นนิติบุคคล และขยายความคุ้มครองให้ครอบคลุมแรงงานยุคใหม่ แรงงานแพลตฟอร์ม ขณะที่โครงสร้างบอร์ดประกันสังคมจากฝ่ายนายจ้างและลูกจ้าง ต้องมาจากการเลือกตั้ง ขณะที่สัดส่วนของบอร์ดต้องเป็นไปตามสัดส่วนของการส่งเงินสมทบ ซึ่งปัจจุบันพบว่าฝ่ายรัฐบาลส่งเงินสมทบน้อยที่สุด และยังมีการจ่ายเงินสมทบล่าช้า นอกจากนั้นยังปรับปรุงเนื้อหาเพื่อให้การใช้กองทุนโปร่งใส ตรวจสอบได้ มีบทถอดถอนบอร์ดประกันสังคมได้
ทั้งนี้ ในช่วงท้ายการอภิปรายของ น.ส.รักชนก กล่าวว่า ตนต้องขอให้เพื่อนสมาชิกรับทุกร่างฯไปพิจารณาพร้อมกัน เพราะทุกๆ ร่างมีข้อดี ข้อเสีย ข้อแตกต่างที่ต้องมาถกเถียงกันในชั้นคณะกรรมาธิการ และอยากขอให้เพื่อนสมาชิกทุกคน ถ้าไม่อยากเป็นนักการเมืองที่ตลบตะแลง ตระบัดสัตย์ ก็ขอให้โหวตใช้ร่างฯของตนเป็นร่างฯ หลักในการพิจารณา ไม่ใช่เพื่อตัวของตน แต่เพื่อตัวของเพื่อนสมาชิกเอง
ทำให้ น.ส.มัลลิกา จิระพันธุ์วานิช รองประธานสภาฯ คนที่ 1 ทำหน้าที่ประธานการประชุม ได้ขอให้ น.ส.รักชนก ถอนคำว่าตลบตะแลง เนื่องจากไม่สุภาพ แต่ น.ส.รักชนก พยายามชี้แจงว่า ตนใช้คำว่าถ้า แล้วตนคิดว่าคำว่าตลบตะแลง ไม่ใช่คำไม่สุภาพ แต่ประธานฯ การประชุม ยังยืนยันให้ถอนคำว่าตลบตะแลง จนสุดท้าย น.ส.รักชนก จึงยอมถอนคำว่าตลบตะแลง
จากนั้นเป็นการอภิปรายของ สส.โดยพบว่าความเห็นไปเป็นไปในทิศทางเดียวกันคือการเห็นด้วยกับการแก้ไขกฎหมายเพื่อให้สอดคล้องกับภาวะปัจจุบัน และเพิ่มทางเลือกให้ผู้ประกันตน อย่างไรก็ดีในส่วนการอภิปรายของพรรคเพื่อไทย อาทิ นางมนพร เจริญศรี สส.นครพนม พรรคเพื่อไทย ไม่เห็นด้วยที่จะนำกองทุนประกันสังคมออกนอกระบบตามเนื้อหาที่ น.ส.รักชนก เสนอ
ส่วน นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ สส.บัญชีรายชื่อ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ อภิปรายว่า ในสถานการณ์ปัจจุบัน ทั้งเศรษฐกิจและ สังคม มีความจำเป็นต้องทบทวนต่อการแก้ไขกฎหมายประกันสังคม ทั้งนี้พรรคประชาธิปัตย์ตั้งใจสนับสนุนร่างแก้ไขทั้ง 4 ฉบับ และเข้าไปเป็น กรรมาธิการ เพื่อแก้ไขในหลายประเด็นโดยเฉพาะปัญหากองทุนที่คาดการณ์ว่าไม่ยั่งยืน เมื่อเป็นสังคมสูงวัยขั้นสูงสุดในเวลาไม่นาน ตลาดแรงงานเปลี่ยนแปลง ไม่มีการจ้างงานรูปแบบเดิมเป็นหลัก แต่มีผู้ใช้แรงงานทำงานที่ไม่ใช่ลักษณะลูกจ้างที่ต้องการหลักประกัน ทั้งนี้มี 3 ประเด็นหลักที่จะเสนอ 1.ระบบการบริหารจัดการ ออกจากระบบราชการ ซึ่งตั้งแต่สมัยที่ตนเป็นนายกฯ ได้ศึกษาการออกจากระบบราชการ ว่า ออกแบบไหน องค์กรของรัฐที่เป็นนิติบุคคล แต่ไม่ใช่ระบบราชการ แต่ที่ถกเถียงคือ จะออกนอกระบบทั้งหมด หรือ เฉพาะการบริหารจัดการกองทุน พรรคประชาธิปัตย์มองว่าหากใช้กลไกระบบราชการสนับสนุนงานบางประการ ไม่ต้องออกทั้งหมด แต่การบริหารจัดการกองทุนต้องออก โดยให้มืออาชีพเข้ามาบริหารจัดการ และต้องกำกับการบริหารอย่างมีธรรมาภิบาล โปร่งใส
นายอภิสิทธิ์ กล่าวต่อว่า 2.รองรับแรงงานได้ครบถ้วน ทั้งกรณีของการไม่มีนายจ้าง แรงงานอิสระ ที่ขาดแรงจูงใจต่อการมีนายจ้างส่งเงินสมทบ ทั้งนี้ต้องมีกฎ ระเบียบรองรับ โดยเฉพาะแรงงานแพลตฟอร์ม และ 3.สิทธิรักษาพยาบาล ที่ผู้ประกันตนมองว่าไม่เป็นธรรมเมื่อเทียบกับสิทธิประกันถ้วนหน้า พรรคจึงเสนอเปิดทางเลือกให้คนในระบบประกันสังคมเลือกได้ว่า สมทบเพื่อเข้าระบบประกันสังคม หรือไม่สมทบเพื่อเข้าสู่ระบบหลักประกันถ้วนหน้า
