สำนักนายกฯ ร่อนหนังสือจี้ กกต. สอบปมรับบริจาคน้ำท่วมโยง พรรคประชาชน เรืองไกร ชี้เสี่ยงยุบ

วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 แหล่งข่าวจากสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เปิดเผยถึงความคืบหน้ากรณีการเปิดรับบริจาคเงินช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมที่อาจมีความเชื่อมโยงกับพรรคประชาชนว่า ล่าสุดสำนักงาน กกต. ได้รับหนังสือสอบถามจากสำนักนายกรัฐมนตรีตั้งแต่วันจันทร์ที่ผ่านมา เพื่อขอให้ตรวจสอบว่าการดำเนินการในลักษณะดังกล่าวสามารถทำได้ตามกฎหมายหรือไม่

ทั้งนี้ แหล่งข่าวจากสำนักงาน กกต. ระบุว่า ทางสำนักงานฯได้รับเรื่องไว้ดำเนินการแล้ว โดยอยู่ระหว่างการตรวจสอบข้อเท็จจริงในเบื้องต้นว่า เพจเฟซบุ๊กดังกล่าวมีตัวตนอยู่จริงหรือไม่ มีการเปิดรับบริจาคเงินจริงหรือเปล่า รวมถึงปัจจุบันยังคงมีการเปิดรับบริจาคอยู่หรือไม่ และใครเป็นผู้ดำเนินการ ตลอดจนตรวจสอบว่าการดำเนินการทั้งหมดเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายพรรคการเมืองหรือไม่

ขณะที่ นายเรืองไกร ลีกิจวัฒนะ อดีตวุฒิสมาชิก และนักเคลื่อน ไหวทางการเมือง เปิดเผยถึงความคืบหน้าในการตรวจสอบกรณีการเปิดรับบริจาคเงินช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมที่เกี่ยว ข้องกับพรรคประชาชน โดยระบุว่า ขณะนี้ยังไม่ได้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เนื่องจากเพิ่งเห็นประเด็นและอยู่ระหว่างการรวบรวมข้อมูล ข้อเท็จจริง รวมถึงข้อกฎหมายหลายฉบับอย่างละเอียด เพื่อให้พยานหลักฐานแน่นหนาเพียงพอก่อนดำเนินการ และไม่ต้องการเร่งรีบยื่นเรื่องเพียงเพื่อหวังพื้นที่ข่าวหรือกลัวตกขบวน

นายเรืองไกร อธิบายถึงจุดเริ่มต้นของการตรวจสอบว่า เดิมทีไม่ได้คาดคิดว่าเรื่องนี้จะมีประเด็นทางกฎหมาย แต่เมื่อไล่เรียงข้อเท็จจริงและตรวจสอบข้อความที่โพสต์ลงในโซเชียลมีเดีย พบว่า นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน รวมถึงเพจเฟซบุ๊กทางการของพรรคประชาชนทั้งส่วนกลางและในระดับจังหวัด เช่น จ.นนทบุรี มีการนำข้อความในลักษณะเดียวกันมาโพสต์เชิญชวนให้ประชาชนร่วมกันช่วยเหลือผู้ประสบภัยผ่าน กลุ่มอาสาประชาชน ซึ่งใช้บุคคลรวม 3 ราย เป็นผู้ดำเนินการและเปิดบัญชีรับเงิน โดยจากการตรวจสอบเบื้องต้นพบว่าหนึ่งในนั้นเคยเป็นผู้สมัคร สส. ของพรรคด้วย

หากบุคคลทั้ง 3 รายเปิดบัญชีรับบริจาคโดยไม่มีชื่อหรือโลโก้ของพรรคประชาชนเข้าไปเกี่ยวข้องเลยก็จะไม่มีความผิด แต่การที่ใช้คำว่า"ประชาชน" ซึ่งพ้องกับชื่อพรรค ประกอบกับการที่พรรคนำข้อมูลและเลขบัญชีดังกล่าวมาเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผ่านเฟซบุ๊กทางการของพรรค ย่อมสื่อสารนัยยะให้วิญญูชนทั่วไปเข้าใจได้ว่าพรรคมีส่วนเกี่ยวข้อง รับรู้ และให้ การสนับสนุนการดำเนินการดังกล่าว เปรียบเสมือนกลุ่มอาสาเหล่านี้กระทำการในฐานะตัวแทนของพรรค เพื่อให้ประชา ชนเชื่อมั่นและโอนเงินบริจาคเข้ามา

นายเรืองไกร กล่าวต่อว่า หากข้อเท็จจริงฟังได้ว่ากลุ่มอาสาทำหน้าที่เสมือนตัวแทนพรรค พรรคประชาชนย่อมมีหน้าที่ตาม
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยพรรคการเมือง ในการที่จะต้องนำเงินบริจาคเหล่านั้นมาลงบันทึกบัญชีให้ถูกต้อง และต้องแยกบัญชีเงินบริจาคออกจากบัญชีค่าบำรุงพรรคอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม กฎหมายพรรคการ เมืองฉบับปัจจุบันได้ตัดโทษยุบพรรคในกรณีไม่ลงบัญชีเงินบริจาคออกไปแล้ว แต่จุดที่เป็นอันตรายที่สุดสำหรับพรรคประชาชน คือการเชื่อมโยงไปสู่ความเสี่ยงที่จะถูกยุบพรรคตามมาตรา 72

"จุดแรก ที่จะต้องเพ่งเล็งลงไป คือ มาตรา 72 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรม นูญว่าด้วยพรรคการเมือง ที่ห้ามมิให้พรรคการเมืองรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด โดยรู้หรือควรจะรู้ว่าได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งมาตรานี้จะไปเชื่อมโยงกับมาตรา 92 (3) ที่เปิดช่องให้ กกต. ยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อสั่งยุบพรรคได้ โดย กกต.เป็นเพียงหน่วยงานเดียวที่มีสิทธิ์ส่งเรื่อง ไม่ใช่ ป.ป.ช. หรือผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่สำคัญคือ การพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญใช้เกณฑ์เพียง"มีหลักฐานอันควรเชื่อ"เท่านั้น ไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ความผิดให้สิ้นสงสัยเหมือนคดีอาญา" นายเรืองไกร กล่าว

เมื่อผู้สื่อข่าวตั้งคำถามเปรียบเทียบว่า หากเป็นกรณีชาวบ้านทั่วไปหรือคนดังเปิดรับบริจาคเพื่อช่วยเหลือสังคมจะมีความผิดหรือไม่ นายเรืองไกร อธิบายว่า คนส่วนใหญ่มักไม่รู้ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการรับบริจาค ซึ่งในกรณีของบุคคลทั้ง 3 รายผู้เปิดบัญชีในนามกลุ่มอาสาประชาชน ต้องเผชิญกับข้อกฎหมายอย่างน้อย 2 ส่วนหลัก ประการแรกคือ พ.ร.บ.ควบคุมการเรี่ยไร พ.ศ.2487 เนื่องจากกลุ่มอาสาประชาชนไม่ได้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นมูลนิธิหรือสมาคมกับกระทรวงมหาดไทย จึงต้องตรวจสอบว่าได้มีการขออนุญาตทำการเรี่ยไรอย่างถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ หากไม่ได้ขออนุญาตนั้น เงินที่ได้มาก็อาจเข้าข่ายเป็นเงินที่ได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย

โดยนายเรืองไกร กล่าวอีกว่า ประการต่อมา คือ ความผิดตามกฎหมายบัญชีและประมวลรัษฎากร เมื่อเงินบริจาคถูกโอนเข้าบัญชีในนามบุคคลธรรมดา กรมสรรพากรจะถือว่าเจ้าของบัญชีเป็นผู้มีเงินได้พึงประเมินทันที ซึ่งแตกต่างจากเงินเดือนตามมาตรา 40 (1) และ 40 (2) ที่สามารถหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท เพราะเงินบริจาคที่ไม่ได้ผ่านองค์กรสาธารณกุศลที่จดทะเบียนยกเว้นภาษี จะถูกจัดเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(8) ที่กฎหมายไม่ให้หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาจ่าย แต่ต้องหักค่าใช้จ่ายตามจริงเท่านั้น

นายเรืองไกร ขยายความว่า การหักค่าใช้จ่ายตามจริง ตามมาตรา 40 (8) ทำให้ผู้รับเงินมีหน้าที่ต้องจัดทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย และกฎหมายบังคับให้ต้องออก "ใบรับ" หรือใบเสร็จรับเงินสำหรับยอดบริจาคตั้งแต่ 50 บาทขึ้นไป เพื่อเก็บไว้เป็นหลักฐานประกอบการลงบัญชี(แม้ผู้บริจาคจะไม่ต้องการใบเสร็จก็ตาม) รวมถึงต้องลงบัญชีเงินสดให้แล้วเสร็จภายใน 3 ถึง 7 วัน ซึ่งหากไม่ดำเนินการย่อมมีความผิดตามกฎหมายบัญชี แม้จะนำสเตทเมนต์ธนาคารมายืนยันในภายหลังก็ไม่สามารถลบล้างความผิดทางบัญชีได้ และยังต้องรับภาระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากยอดเงินที่เข้ามาในบัญชีทั้งหมด

ทั้งนี้ หากบุคคลทั้ง 3 รายปฏิเสธว่าไม่ได้ทำเพื่อตัวเอง แต่ทำในนามพรรคเพื่อเลี่ยงภาระภาษีส่วนตัว ก็จะยิ่งกลายเป็นหลักฐานมัดตัวพรรคประชาชนว่ามีส่วนรู้เห็นและรับเงินบริจาคที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายเข้าสู่พรรคโดยตรง พร้อมกันนี้ ได้เตือนไปยังพรรคประชาชนว่า หากจะแก้หมากเกมในเรื่องนี้ ก็จะต้องตั้งหลักและวางแนวทางต่อสู้ที่ มาตรา 72 ให้รัดกุม โดยเปรียบเทียบว่าหากเป็นพรรคการเมืองสีอื่นอาจมีลุ้นรอดจากมติได้ แต่สำหรับพรรคสีส้ม ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะหากถูกโยงเข้าสู่มาตรา 72 ได้ จะมีความเสี่ยงต่อการถูกยุบพรรคสูงมาก

นายเรืองไกร ปฏิเสธกระแสวิพากษ์วิจารณ์ที่อาจมองว่าตนเป็นตัวแทนหรือรับงานจากใครมาเพื่อจ้องเล่นงานพรรคประชาชน โดยยืนยันว่าการตรวจสอบทั้งหมดทำไปเพื่อรับใช้ประชาชนและปฏิบัติตามหน้าที่ปวงชนชาวไทย และที่ผ่านมาตนได้ยื่นตรวจสอบนักการเมืองและพรรคการเมืองมาแล้วทุกขั้วอำนาจ หรือแม้แต่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมย้ำว่า หากมีผู้ร้องรายอื่นนำประเด็นนี้ไปยื่นตัดหน้า ตนก็ไม่ขัดข้อง แต่ส่วนตัวจะรอให้ข้อมูลและข้อกฎหมายครบถ้วนสมบูรณ์ที่สุดก่อนจึงจะพิจารณาว่าสมควรยื่นคำร้องหรือไม่