3 ความท้าทายที่ไทยเผชิญ แต่ยังไม่เห็นแผนรับมือที่ดีของรัฐบาล

ในเวทีการประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศและกลุ่มธนาคารโลก ปี 2569 (IMF-World Bank Annual Meetings 2026) เราได้รับทราบมุมมองและข้อมูลที่น่าสนใจจากบุคคลสำคัญในวงการการเงินของโลกหลายท่าน หนึ่งในนั้นคือ นางคริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการผู้จัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF)

ทั้งนี้ นางคริสตาลินากล่าวว่า ถึงแม้ว่า IMF จะคาดการณ์ว่าเศรษฐกิจโลกในปี 2569 จะยังรักษาความยืดหยุ่นและขยายตัวได้ที่ระดับ 3.1% แต่เมื่อมองลึกลงไปกลับพบความแตกต่างที่ชัดเจน ประเทศที่ได้รับผลกระทบจากสงครามถูกปรับลดแนวโน้มการเติบโต ขณะที่ประเทศที่เชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีกลับได้รับแรงหนุนมากขึ้น

นอกจากนี้ โลกกำลังเผชิญหน้ากับความท้าทาย 3 กระแส ได้แก่ 1.ช็อกด้านอุปทานพลังงาน เนื่องจากวิกฤตและความไม่แน่นอนด้านพลังงานกำลังผลักให้เงินเฟ้อสูงขึ้นและฉุดรั้งการเติบโต ปัญหาเส้นทางการขนส่งทางเรือ (Shipping routes) ยังคงเผชิญความเสี่ยง ประกอบกับภาวะตึงตัวของโรงกลั่นและก๊าซธรรมชาติเริ่มส่งผลกระทบชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะเมื่อกลุ่มประเทศซีกโลกเหนือกำลังเข้าสู่ฤดูหนาวและต้องเร่งสะสมพลังงาน 2.หนี้สาธารณะและการขาดดุลทางการคลังที่อยู่ในระดับสูง ซึ่งภาระหนี้และต้นทุนทางการเงินที่สูงขึ้นตามตลาดพันธบัตรโลก กำลังกดทับพื้นที่ทางการคลัง ทำให้รัฐบาลมีขีดความสามารถน้อยลงในการรองรับวิกฤตใหม่ๆ การเติบโตทางเศรษฐกิจเพียงอย่างเดียวไม่สามารถลดระดับหนี้ได้เร็วพอ ประเทศต่างๆ จึงจำเป็นต้องมีแผนการคลังระยะปานกลางที่น่าเชื่อถือ ปฏิรูปโครงสร้างเพื่อเพิ่มผลิตภาพ และต้องรัดเข็มขัดทางการคลังอย่างจริงจัง

3. การก้าวกระโดดของปัญญาประดิษฐ์ ที่แม้ AI จะสร้างโอกาสใหม่และช่วยยกระดับผลิตภาพในระยะยาว แต่ในระยะสั้น AI สร้างความต้องการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานมหาศาล ซึ่งเม็ดเงินมักมาจากการก่อหนี้ ส่งผลให้เกิดแรงกดดันด้านเงินเฟ้อ นอกจากนี้ IMF ยังเตือนถึงความเสี่ยงด้านการเปลี่ยนแปลงฐานภาษี ความผันผวนในตลาดการเงิน ภัยคุกคามทางไซเบอร์ และผลกระทบต่อการจ้างงานของคนรุ่นใหม่ ซึ่งแต่ละประเทศต้องเตรียมระบบรองรับให้เหมาะสมกับบริบทตนเอง

“แรงกดดันเหล่านี้เกิดขึ้นซ้ำเติมในช่วงเวลาที่เงินช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการจากทั่วโลกลดลง ส่งผลให้งบประมาณเพื่อการพัฒนาถูกเบียดขับ ซึ่งกลายเป็นความเปราะบางอย่างยิ่งสำหรับกลุ่มประเทศรายได้น้อย “ นางคริสตาลินากล่าว

สิ่งที่...เศรษฐศาสตร์วันหยุด...อยากจะบอกว่า...ประเทศไทยกำลังเผชิญกับทั้ง 3 ความท้าทาย ที่ผู้จัดการ IMF กล่าวมา และ ณ เวลานี้เรายังไม่เห็นแผนรับมือที่สมเหตุสมผลจากรัฐบาลไทยเลยแม้แต่น้อย

พงษ์พันธุ์