หมอไขข้อสงสัย รอยหยักติ่งหู เกี่ยวข้องเส้นเลือดหัวใจตีบหรือไม่
21 สิงหาคม 2569 เวลา 10:23 น.
จากการจากไปอย่างกะทันหันของ “เรย์ แมคโดนัลด์” นักแสดงและพิธีกรชื่อดังวัย 49 ปี ซึ่งเสียชีวิตเมื่อวันที่ 19 สิงหาคมที่ผ่านมา ท่ามกลางความช็อกของครอบครัว เพื่อนร่วมวงการ และแฟนคลับ โดยภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบ ทำให้ประเด็นเรื่องโรคหลอดเลือดหัวใจ และการเสียชีวิตแบบกะทันหันกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง
ล่าสุด รศ.นพ.สมิทธิ์ ศรีสนธิ์ นายกสมาคมแพทย์นิติเวชแห่งประเทศไทย และอาจารย์ประจำภาควิชาพยาธิวิทยา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ได้ออกมาให้ความรู้เกี่ยวกับการเสียชีวิตกะทันหันจากโรคหลอดเลือดแดงเลี้ยงหัวใจแข็งและตีบ พร้อมอธิบายถึงปัจจัยเสี่ยง รวมถึง “รอยหยักบริเวณติ่งหู” หรือ Frank's sign ที่หลายคนกำลังให้ความสนใจ โดยระบุว่า
ขอมาอธิบาย กรณีการเสียชีวิต จากโรคเส้นเลือดแดงเลี้ยงหัวใจตีบ ในลักษณะ การเสียชีวิตแบบกะทันหันโดยธรรมชาติ ที่แพทย์นิติเวช จะพบได้จากการผ่าศพ จะขอพูดในแง่ของแพทย์นิติเวชเพื่อแพทย์และประชาชนทั่วไป จะได้เข้าใจตรงกัน
ขอมาอธิบาย กรณีการเสียชีวิต จากโรคเส้นเลือดแดงเลี้ยงหัวใจตีบ ในลักษณะ การเสียชีวิตแบบกะทันหันโดยธรรมชาติ ที่แพทย์นิติเวช จะพบได้จากการผ่าศพ จะขอพูดในแง่ของแพทย์นิติเวชเพื่อแพทย์และประชาชนทั่วไป จะได้เข้าใจตรงกัน
1. โรคเส้นเลือดแดงเลี้ยงหัวใจแข็งและตีบ (coronary atherosclerosis/ coronary artery disease) ถือว่าเป็นโรคอันดับหนึ่งที่พบได้จากการเสียชีวิตแบบกะทันหันโดยธรรมชาติ
2. กลไกการเสียชีวิตเกิดจากเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจ มีไขมันหรือหินปูนเกาะ จนเส้นเลือดอุดตัน ทำให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่พอ แล้วกล้ามเนื้อหัวใจตายจนหัวใจเต้นผิดปกติ สุดท้ายหัวใจหยุดเต้นได้ ซึ่งการอุดตันที่จะเป็นสาเหตุการตายได้ ต้องอุดตันตั้งแต่ 70-75% ขึ้นไป โดยเกิดในเส้นเลือดหลักแค่หนึ่งเส้นจากสามเส้นก็เพียงพอให้เสียชีวิตแล้ว
3. ปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคนี้ได้แก่ อายุมาก เพศชาย พันธุกรรม โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง การสูบบุหรี่ โรคเบาหวาน โรคอ้วน ขาดการออกกำลังกาย ความเครียด หรืออื่นๆ อันนี้ต้องแจ้งเพราะมักจะมีญาติมาถามแพทย์นิติเวชว่าทำไมถึงเป็นโรคนี้
4. ในกรณีเสียชีวิตกระทันหัน ผู้ตายอาจจะมีภาวะนี้เป็นครั้งแรกจนเสียชีวิตเลย บางคร้้งประวัติจึงอาจพบว่า ก่อนเสียชีวิตผู้ตายแข็งแรงดีและไม่มีโรคประจำตัวใดๆ หรือถึงพบแพทย์ประจำแต่ก็อาจตรวจไม่เจออะไร เพราะกล้ามเนื้อหัวใจยังปกติ ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจไปก็ไม่พบอะไรได้
5. สาเหตุการเสียชีวิตนี้ ถึงแม้ส่วนใหญ่จะพบในคนอายุมาก แต่ก็พบได้ตั้งแต่อายุยังน้อย ที่ผมเคยพบในไทย คืออายุ 24 ปี แต่น่าจะสัมพันธ์กับภาวะไขมันในเลือดสูงที่เป็นผลจากพันธุกรรม ดังนั้นหากมีคนในครอบครัวเสียชีวิตด้วยโรคนี้ตั้งแต่อายุยังน้อย ต่ำกว่า 40-45 ปี ควรต้องพบแพทย์เพื่อตรวจว่า เป็นโรคไขมันในเลือดสูงด้วยหรือไม่
(ขอเพิ่มเติมหน่อย เคสอายุ 24 ปี ผมเจอก่อนจะมีโรคโควิดนะครับ ดังนั้นไม่มีทางเกี่ยวกับวัคซีนโควิดแน่นอน)
6. โรคนี้ไม่ใช่ภาวะใหลตาย เพราะภาวะใหลตาย คือการผ่าศพแล้วไม่พบสาเหตุการตายใดๆ ซึ่งเราสันนิษฐานกันว่าภาวะใหลตายเกิดจากการที่หัวใจเต้นผิดจังหวะเองจนเสียชีวิต ทำให้ตรวจศพไม่พบสาเหตุการตายใดๆ
7. มีลักษณะทางร่างกายที่สัมพันธ์กับโรคนี้ คือ รอยหยักบริเวณติ่งหู (earlobe crease / Frank’s sign) ตามรูป แต่บอกไว้ก่อนว่า มันไม่ได้สัมพันธ์แบบเจอแล้วต้องเป็นโรคนี้ 100% หรือถ้าไม่มีจะไม่เป็นโรคนี้ รวมทั้งลักษณะแบบนี้อาจเจอในคนสูงอายุที่ไม่ได้ป่วยเป็นเส้นเลือดหัวใจตีบได้ ส่วนตัวคิดว่า ถ้าเจอรอยหยักติ่งหูในคนอายุยังไม่มาก ต่ำกว่า 60 ปี ควรปรึกษาแพทย์ว่า สงสัยว่าป่วยเป็นโรคนี้ ขอตรวจเพิ่มเติม
ทั้งนี้มีงานวิจัยอันหนึ่งไม่นานนี้ ในระดับ meta-analysis ที่บอกว่าเกี่ยวกัน https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34924071/ หรืองานวิจัยอีกอันหนึ่งที่ตีพิมพ์ใน วารสาร Nature ถึงความเกี่ยวข้องกัน https://www.nature.com/articles/s41598-025-06464-1.pdf
