ปราชญ์ สามสี ไขข้องใจยกโมเดลโจมตีผู้นำอิหร่านใช้กับเขมรได้หรือไม่!?

เมื่อวันที่ 3 มี.ค.2569 เพจเฟซบุ๊ก "ปราชญ์ สามสี" ได้โพสต์ภาพ พร้อมข้อความ ระบุว่า "มีผู้ตั้งคำถามว่า หากสหรัฐอเมริกาสามารถใช้ปฏิบัติการโจมตีผู้นำอิหร่านได้ ไทยจะสามารถยก “โมเดลเดียวกัน” มาใช้กับผู้นำกัมพูชาได้หรือไม่

คำตอบของผมคือ เรื่องเช่นนี้ไม่อาจเทียบเคียงกันได้โดยตรง

ประการแรก บริบททางภูมิรัฐศาสตร์ของไทยแตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากมหาอำนาจอย่างสหรัฐอเมริกา สหรัฐมีศักยภาพทางทหาร เครือข่ายพันธมิตร และอำนาจต่อรองระดับโลกที่ทำให้สามารถรับแรงกระแทกจากผลสะเทือนระหว่างประเทศได้ ไทยในฐานะประเทศขนาดกลางในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ย่อมต้องคำนึงถึงเสถียรภาพภูมิภาค ความสัมพันธ์อาเซียน และผลกระทบทางเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง

ประการที่สอง การใช้กำลังต่อผู้นำรัฐอื่น ไม่ใช่เพียง “การลั่นไก” ครั้งเดียวแล้วจบ แต่คือการเปิดประตูสู่ความขัดแย้งที่อาจยืดเยื้อเป็นสงครามเต็มรูปแบบ ซึ่งผลกระทบไม่ได้ตกอยู่ที่ผู้นำเพียงคนเดียว หากแต่ตกอยู่กับประชาชนหลายร้อยหลายพันครอบครัว ทั้งสองฝั่งชายแดน

แม้ในใจลึก ๆ อาจมีความไม่พอใจต่อท่าทีของรัฐบาลกัมพูชาที่กระทบต่อศักดิ์ศรีของไทย แต่รัฐที่มีสติสัมปชัญญะย่อมไม่ตัดสินใจบนฐานของอารมณ์ ความโกรธ หรือความสะใจทางการเมืองระยะสั้น หากต้องยืนอยู่บนหลักความพอเหมาะพอควร ความได้สัดส่วน และผลประโยชน์แห่งชาติระยะยาว

ประเทศไทยไม่ใช่รัฐที่กระหายสงคราม และไม่ควรเป็นเช่นนั้น

อย่างไรก็ตาม ความอดทนของรัฐก็มีขีดจำกัด หากมีการกระทำใดที่กระทบต่ออธิปไตยหรือเกียรติภูมิของประเทศอย่างร้ายแรง รัฐย่อมมีเครื่องมือหลายระดับในการตอบสนอง ตั้งแต่มาตรการทางการทูต เศรษฐกิจ ความมั่นคง ไปจนถึงการป้องกันตนเองตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ แต่การเลือกใช้มาตรการใด ต้องตั้งอยู่บนหลักความจำเป็นและได้สัดส่วน มิใช่บนความกวนอารมณ์ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

สิ่งสำคัญที่สุดคือ ไทยต้องส่องกระจกตัวเองเสมอว่า เรากำลังปกป้องศักดิ์ศรีด้วยสติ หรือกำลังถูกดึงเข้าสู่เกมที่ทำให้ภูมิภาคทั้งภูมิภาคร้อนระอุ

ในโลกที่ความตึงเครียดกำลังขยายวงกว้าง การตัดสินใจที่หนักแน่นแต่สุขุม อาจทรงพลังยิ่งกว่าการตอบโต้ที่รวดเร็วแต่ไร้การคำนวณ

เพราะท้ายที่สุดแล้ว

สงครามเริ่มต้นได้ง่าย

แต่สันติภาพต่างหากที่ต้องใช้ความรับผิดชอบสูงกว่าเสมอ