วันที่ 7 มีนาคม 2569 นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์เฟซบุ๊กว่าเจาะลึก! ความคุ้มกัน "สส." กับคดีอาญา: เมื่อกฎหมายปะทะสิทธิตามรัฐธรรมนูญ

จากกรณีข่าวร้อนแรงที่ DSI ออกหมายเรียก นายชนนพัฒฐ์ นาคสั้ว สส.สงขลา ในคดีเว็บพนัน ทำให้เกิดคำถามสำคัญว่า "สส. ท่านนี้จะได้รับความคุ้มกันหรือไม่?" ในขณะที่สภายังไม่เปิดและยังไม่มีประธานสภาฯ

1.  ช่วงปิดสมัยประชุม = "ไร้เกราะคุ้มกัน"

ตาม รัฐธรรมนูญปี 2560 มาตรา 125 ความคุ้มกัน (Immunity) ที่ห้ามจับ คุมขัง หรือหมายเรียก สส. (และ สว.) ไปสอบสวนนั้น จะมีผลเฉพาะ "ในระหว่างสมัยประชุม" เท่านั้นครับ
• สถานะปัจจุบัน: เมื่อยังไม่มีการเปิดสมัยประชุมสภาฯ นายชนนพัฒฐ์จึงมีสถานะเป็นบุคคลธรรมดาในทางคดีอาญา 
• ข้อสรุป: พนักงานสอบสวนมีอำนาจออกหมายเรียกและดำเนินคดีได้ตามปกติครับ!

2. เจตนารมณ์: "กันแกล้ง ไม่ใช่ กันผิด"

ทำไมต้องมีกฎหมายนี้? ย้อนกลับไปตั้งแต่ปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญทุกฉบับเขียนไว้เพื่อ:

ป้องกันการกลั่นแกล้งทางการเมือง: ไม่ให้ฝ่ายบริหารใช้อำนาจจับกุม สส. เพื่อขัดขวางการโหวตหรือการทำงานในสภา

ยึดถือประโยชน์ปวงชน: เพื่อให้ สส. ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างอิสระ ไม่ตกอยู่ภายใต้อาณัติหรือความครอบงำใดๆ (ตามมาตรา 114)

3. เมื่อเปิดสภาฯ แล้ว... จะเกิดอะไรขึ้น?

หากคดีลากยาวไปจนถึงวันเปิดสมัยประชุม และนายชนนพัฒฐ์ถูกควบคุมตัวอยู่:
• สิทธิการปล่อยตัว: ประธานสภาฯ (เมื่อเข้ารับตำแหน่งแล้ว) มีอำนาจร้องขอให้ศาลหรือพนักงานสอบสวน "สั่งปล่อยตัวทันที" เพื่อให้ สส. มาทำหน้าที่ประชุมสภาได้ 
• อำนาจศาล: ศาลอาจสั่งให้มีประกันหรือหลักประกันหรือไม่ก็ได้ แต่ต้องไม่ขัดขวางการมาประชุมสภาของสมาชิกผู้นั้น

4. ส่วนเอกสิทธิ์ (Privilege) คือการได้รับยกเว้น ไม่ถูกฟ้องร้อง ทั้งทางแพ่งและทางอาญา จากการแสดงความคิดเห็นในที่ประชุมสภา (มาตรา 124 ของรัฐธรรมนูญ) กรณีตามข่าวไม่เกี่ยวกับเอกสิทธิ์ของ สส. (และ สว.)

บทสรุปสั้นๆ
หาก DSI ออกหมายเรียก สส. มาสอบสวนในช่วงนี้ "ความคุ้มกันยังไม่เริ่มทำงาน" เพราะยังไม่เข้าสมัยประชุมสภาฯ ดังนั้น การออกหมายเรียก จึงเป็นไปตามขั้นตอนกฎหมายปกติครับ ส่วนเกราะคุ้มกันจะเริ่มกางกั้นก็ต่อเมื่อ "พระราชกฤษฎีกาเรียกประชุมรัฐสภา" มีผลบังคับใช้เท่านั้น! 

วัส ติงสมิตร

นักวิชาการอิสระ

7/3/69

#กฎหมายน่ารู้ #สสสงขลา #ความคุ้มกันรัฐสภา #มาตรา125 #รัฐธรรมนูญ60 #DSI #ข่าวการเมือง #ชนนพัฒฐ์นาคสั้ว