วันที่ 17 เม.ย. 2569 ที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. เปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กภายหลังการหารือกับทีม Siam Quantum Square (SQ²) จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถึงแนวทางการยกระดับขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีขั้นสูงของประเทศไทย เพื่อก้าวขึ้นเป็นผู้นำในสมรภูมิการแข่งขันเทคโนโลยีโลก (Tech War)

โดยกล่าวว่า หากประเทศไทยต้องการเป็นผู้ชนะใน Tech War เราต้องกล้าที่จะเปลี่ยนบทบาทจาก "ผู้ตาม" มาเป็น "ผู้นำ" โดยเลือกเล่นในสนามที่เทคโนโลยีกำลังอยู่ในช่วง "Inception" หรือช่วงเริ่มต้นที่ทั่วโลกเพิ่งเริ่มตั้งไข่ ซึ่ง "เทคโนโลยีควอนตัม" (Quantum Technology) คือยุทธศาสตร์สำคัญที่จะทำให้ไทยมีสิทธิขึ้นเป็นผู้นำได้จริง บนฐานรากที่แข็งแกร่งที่เรามีอยู่เดิมทั้งด้านเกษตร Wellness และกึ่งตัวนำ (Semiconductor)

"เรามีต้นทุนที่ดีมาก ประเทศไทยมี 'High-caliber Talent' ด้านควอนตัมที่จบจากสถาบันระดับโลกอย่าง MIT, Oxford, CERN และมีพันธมิตรเอกชนชั้นนำอย่าง IBM, SCBx, KBTG, Denso และ Qunova ที่พร้อมจะร่วมสร้างนวัตกรรม แต่เรายังขาด 'จุดติด' ที่จะทำให้ไทยปักหมุดบนแผนที่ควอนตัมโลกได้อย่างสง่างาม" ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว

ทั้งนี้ จากการรับฟังเสียงสะท้อนของทีมนักวิจัย ได้สรุป 3 ช่องว่างสำคัญ (Gaps) ที่รัฐบาลต้องเร่งปิดเพื่อสร้าง Ecosystem ด้านควอนตัมให้สมบูรณ์ ประกอบด้วย

การสร้าง Career Path ที่ชัดเจน - ปัจจุบันไทยเสียบุคลากรระดับหัวกะทิไปกว่า 50 คนต่อปี เนื่องจากขาดตำแหน่งงานและค่าตอบแทนที่ดึงดูด รัฐต้องสร้างระบบนิเวศให้เห็นว่าการเรียนด้านควอนตัมมีอนาคตและมีรายได้ที่แข่งขันได้ในระดับสากล เช่นเดียวกับสิงคโปร์ที่นักวิจัยเริ่มต้นในระดับ 250,000 บาทต่อเดือน

การสร้าง Global Visibility - ผลักดันไทยให้เป็น "Idea Hub" ด้วยการดึงนักวิจัยระดับโลกมาเยือน และสร้างศูนย์วิจัยเครือข่าย (Affiliate Center) ร่วมกับสถาบันชั้นนำของโลก เพื่อประกาศตัวตนของไทยในเวทีสากล

การปลดภาระงานสนับสนุนเพื่อให้นักวิจัยได้ทำวิจัยอย่างเต็มที่ - ปฏิรูปโครงสร้างการทำงานให้อาจารย์และนักวิจัยระดับ Top tier ไม่ต้องเสียเวลากับงานด้านบริหาร การหาแหล่งทุน หรือการติดต่ออุตสาหกรรม (BD) โดยรัฐจะเข้าไปจัดวาง Support System เพื่อให้คนเก่งได้ใช้ศักยภาพในการทำ R&D อย่างสูงสุด

"เทคโนโลยีควอนตัมไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่มันคือหัวใจของความมั่นคงทางไซเบอร์ (Cyber Security) เป็นเครื่องมือปฏิวัติการออกแบบยาและการแพทย์ และเป็นขุมพลังคำนวณที่จะเปลี่ยนโฉมหน้าโลกการเงิน หากเราพลาดโอกาสทองครั้งนี้ เราจะเป็นได้เพียงฝ่ายที่รอซื้อเทคโนโลยีจากต่างชาติไปตลอดกาล ผมตั้งใจจะปลดล็อกทุกกลไกเพื่อส่งเสริมให้คนไทยก้าวขึ้นมาเป็น 'ผู้กำหนดทิศทางนวัตกรรม' ด้วยมือของเราเอง" ศ.ดร.ยศชนัน ย้ำ