ใจคิดที่อิสระ มาจากความไม่อิสระ แต่ดิ้นรน แสวงหาความรู้เข้าร่วมการต่อสู้ ด้วยสติปัญญาความจริง (ต่อ) ความอิสระเริ่มที่ : บ้าน วัด โรงเรียน การทำงาน การบวชเรียนการศึกษาต่อเนื่อง การต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย การดิ้นรนสู้อย่างทรหด เพื่อชีวิตและครอบครัว แบบอย่างของชีวิต ศาสดาของศาสนา ในหลวงฯ พระผู้ใหญ่ เพื่อนมิตรการเขียนบทความ การออกรายการ การปราศรัย (ไฮด์ปาร์ค)ข่าวสาระ ฯลฯ เพื่อ “พัฒนาคุณภาพคน”

l อิสระ : ใจ กาย ความคิด เงิน การใช้ชีวิต

การทำงาน เลี้ยงชีพตนเอง ในช่วงการเริ่มทำงาน(ไม่ได้คิด ในการสะสมฯ) หากิน ทำงานรับราชการ ที่ศาลากลางที่ว่าการกรุงเทพมหานคร ณ สำนักงานโยธา ที่เดินคู่ไปกับการทำกิจกรรมทางการเมือง ที่ต่อเนื่องมาจากสมัยเรียน จากปี 2515-2519 เช้าจรดเย็น จากเริ่มงานถึงเลิกงาน ตั้งแต่วันจันทร์ ถึงวันศุกร์ ทำงานในฐานะวิศวกรฯ ด้วยความรับผิดชอบ จากเย็นจรดค่ำ วันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดพิเศษ การร่วมประชุม ปรึกษาหารือ การต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย

l เหตุการณ์ช่วงสำคัญของการเปลี่ยนผันชีวิตในช่วงเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516 และหลังจากนั้น

หอพักจารุทวี บางลำพู ที่เช่าอยู่ ห้องหนึ่งบนชั้นบนของอาคาร หลังจากจบการศึกษา เป็นวิศวกรฯ แยกออกมาจากบ้านญาติ พหลโยธินฯ เพราะทำให้พี่เขาเดือดร้อนฯ

สำนักงานทนายความธรรมรังสี ลุงฟัก ณ สงขลา เป็นผู้ดูแล การสนับสนุนโดย คุณไขแสง สุกใส เป็นการเคลื่อนไหวประชาธิปไตย การเรียกร้องรัฐธรรมนูญ จากรัฐบาลถนอม ประภาส ณรงค์ การเตรียมการจัดอบรมฯเรื่องการรณรงค์ประชาธิปไตย การเขียนบทความลง นสพ. การพบปะ “ผู้นำวงการต่างๆ ทั้งการเมือง นักวิชาการ ผู้นำสังคมฯ นักเคลื่อนไหวฯ”ให้ลงชื่อ 100 คน การเริ่มต้น แถลงข่าว ที่อนุสาวรีย์ทหารอาสาฯ “ธีรยุทธ สมบัติ ชัยวัฒน์ สุรวิชัยฯ” ในเย็นวันที่
5 ตุลา 2516 การเดินแจกใบปลิวเรียกร้องรัฐธรรมนูญ เช้าที่ตลาดนัดสนามหลวง บางลำพู และ ประตูน้ำ

ห้องขังนักโทษการเมือง โรงเรียนพลตำรวจบางเขน พักชั่วคราว จาก 6-13 ตุลาคม 2516 ชีวิตผันเปลี่ยนไป 360 องศา การเป็นนักโทษการเมือง ความอิสระไม่มี และมีบ้างจากพลังของประชาชน การดิ้นรน “การยอมไปตัดผม” ซึ่งได้ออกจากห้องขังชั่วคราว เพื่อความเป็นอิสระชั่วคราว การมีอาจารย์และผู้มีชื่อเสียงไปเยี่ยมฯ พร้อมกับ การรวมพลังของนักศึกษาประชาชนที่เพิ่มขึ้น ณ ธรรมศาสตร์การอดอาหารประท้วงในคุก นำโดยพี่ประพันธ์ศักดิ์ 2 วัน ที่เข้าใจความรู้สึกของผู้อดอยากได้ดีขึ้น การได้มาพักรวมหมู่หลังจากพักเดียวในช่วงแรก (อยู่กับนักโทษอินเดีย ปากีสถาน)การประชุมประเมินสถานการณ์ และการที่ปู่จิ๊บได้รับมอบหมายเป็นผู้แถลงข่าวฯ ต่อสื่อไทยเทศการถูกบังคับให้ออกมาจากคุกบางเขนฯ สู่ถนนราชดำเนิน สวนจิตรลดา บ้านพัก และโรงแรม ภาพประวัติศาสตร์ “กบฏเรียกร้องรัฐธรรมนูญ ถูกปล่อยตัวออกมา เดินคล้องแขน สู่อิสรภาพฯ จึงเกิดขึ้น แยกกันออกมา แต่ละคน สองคน นั่งรถตู้ ที่ทางศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาฯ มารับ ไปสู่ที่ชุมนุมใหญ่ การผจญกับความผันแปรเปลี่ยนแปลง ความขัดแย้งของนักศึกษากลุ่มอิสระ กับ ศนท. การมีบทบาทเล็กๆ ถูกเชิญขึ้นพูดบนรถเวที ทั้ง ธีรยุทธ บุญมีและ ชัยวัฒน์ สุรวิชัย ฯลฯ เหตุปะทะจากการที่ตำรวจ ยิงระเบิดน้ำตา และใช้ไม้ตระบอง ทุบนักศึกษาลงคลองและเข้าสวนจิตรฯ เหตุการณ์สำคัญในสวนจิตรฯ ที่ร่วมกับ เสาวนีย์ ลิมมานนท์ แก้ปัญหา ให้นักศึกษาประชาชนนั่งรถออกมาฯ รวมทั้ง “คณะผู้นำนักศึกษาฯ ธีรยุทธ ประสารชัยวัฒน์” ได้เข้าเฝ้าฯสมเด็จฯ บนถนนสายหนึ่งฯ การออกมาจากสวนจิตรฯ เข้าติดตาม ร่วมแก้ปัญหา “วิกฤติ” จนเหตุการณ์จบลงด้วยดีฯ

สำนักงาน ปช.ปช. (กลุ่มประชาชนพื่อประชาธิปไตย)บางลำพู

นักรบประชาธิปไตย ต้องเคลื่อนไหวประชาธิปไตยลงสู่ประชาชนในชนบท กลุ่ม ปช.ปช.ที่จัดตั้งขึ้น โดยพวกเรามีธีรยุทธ บุญมี เป็นผู้ประสานงานฯ ชัยวัฒน์ ฝ่ายกิจกรรมมวลชน ออกเคลื่อนไหว ไปปราศรัย (ไฮด์ปาร์ค) ตามจังหวัดต่างๆ
ส่วนใหญ่ ไปภาคอีสาน ได้รับความสนใจจากชาวบ้านชาวเมืองมาก มีขบวนแถวต้อนรับ ให้เกียรติอย่างสูงที่สำนักงานฯ มีน้องๆ นักศึกษานักเรียนมาร่วมด้วยไม่น้อย จากม.รามคำแหง สตรีวิทย์ ฯลฯ มีกิจกรรมสำคัญ คือ การออกไปร่วมแก้ปัญหาของประชาชน ที่ร้องเรียนเข้ามาฯ “ปู่จิ๊บ” ซึ่งรับผิดชอบกิจกรรมมวลชน ได้ลงพื้นที่หลายแห่ง ที่เบตง เรื่องโรงไฟฟ้า ที่อำเภอสอง แพร่ เรื่องหนี้สิน ที่เวียงป่าเป้าฯ เรื่องชาวบ้านเดือดร้อน ไม่ได้รับความเป็นธรรม ฯลฯ

วัดชลประทานรังสฤษฏ์ ท่านปัญญานันทภิกขุ เจ้าอาวาสฯ ช่วงบวชเข้าพรรษา เป็นพระนวก ปี 2517

ธรรมอยู่ที่ไหน? ในวัด ที่สงบ สะอาด สว่าง ยามเข้าพรรษา กับเหตุการณ์พลับพลาไชย นอกวัดฯเวลาส่วนใหญ่
อยู่ที่กุฏิหลังกลางๆ กับ พระอาวุโส ในโบสถ์ ศาลา บิณฑบาตได้ศึกษาธรรม พอควรแต่ใจที่ต่อเนื่องมาจากเหตุการณ์ประชาธิปไตย การชุมนุมประท้วงของนักศึกษา กรรมกร ชาวนา(สามประสาน)ทำให้ “พระชัยวัฒน์ อิสรธัมโม” อยู่ไม่ติดวัดธุดงค์ไปสนามหลวง ธรรมศาสตร์ ในช่วงที่ว่างฯ อย่างอิสระ

บ้านพัก 2 แห่ง ที่ “ปู่จิ๊บ” ไปเช่าไว้ และมีเพื่อนพ้องน้องพี่ ไปร่วมพักอาศัยฯ ในช่วงสั้นๆ

พรรคสังคมนิยมแห่งประเทศไทย (พสท.) ซอยรวมมิตรและซอยอารีย์สัมพันธ์ 5 พหลโยธิน เป็นพรรคสังคมนิยมฯ ที่มีสัญลักษณ์ “สี่เคียว เกี่ยวกันในฟันเฟือง และประชาชนเป็นใหญ่ในแผ่นดิน” เป็นพรรคแรกและพรรคเดียว ที่มีประธานพรรค(หัวหน้าพรรค) และมีคำว่า “แห่งประเทศไทย” เป็นที่พักที่อยู่ครองความเป็นผู้ดูแลพรรคกับสมาชิกพรรค กลุ่ม 60 และเพื่อนพ้องน้องพี่ ก่อนเข้าสู่ชนบท แม้ว่าช่วงหลังปี 2517 เป็นต้นมา เหตุการณ์จะตึงเครียด กระแสขวาจัดตีกลับมา เพราะบางส่วนซ้ายจัดฯแต่ ในสำนักงานพรรคสังคมนิยมแห่งประเทศไทย เราอยู่อาศัย อิสระพอควร แม้จะมีกระทิงแดงก่อกวนประจำ มี วิรัติ ศักดิ์จิรพาพงษ์ และเพื่อนพ้องน้องพี่ อีกบางส่วนมาร่วมพัก ทั้งเป็นที่อาศัยและที่สู้รบฯในเมือง บทบาทของ สส. 15 คน ของ พสท. โด่งดังไปทั่วไทย และสร้างความหวาดกลัวฯ ให้แก่ฝ่ายอนุรักษ์ปีกขวาจัด

แต่การทำงานที่เป็นจริง เข้าหามวลชน เป็นบทบาทของปีกที่ทำงานในพรรคฯ

ประชุมอบรมวิชาการ การไฮด์ปาร์ค การวิเคราะห์สถานการณ์ การแถลงข่าว การลงพื้นที่ของจริงฯ กรณี 9 นักศึกษาเชียงใหม่ โดนคดี กรณี เหมืองแม่วะ สองสมาชิกพสท.นครปฐม ถูกจับแขวนคอฯ

ดร.บุญสนอง บุณโยทยาน (เลขาธิการพรรคฯถูกฆาตกรรม ฯลฯ) การติดตามคดี กรณีอ่างมาบประชัน ชลบุรี เป็นงานหนัก ดุเดือดเข้มข้น แต่ด้วยใจรัก จิตใจของการต่อสู้เสียสละ ที่ค่อยๆ สะสมในตัวตนเป็นลำดับ