ตอนที่ 2: สายน้ำแห่งชีวิต โรงงานพลังงาน และหน่วยพิทักษ์ความสะอาด

หากในตอนแรกเราได้ทำความรู้จักกับโครงสร้างและศูนย์บัญชาการของร่างกายไปแล้ว ในตอนนี้เราจะพาดำดิ่งลงไปดู “ระบบสาธารณูปโภคภายใน”

ที่คอยค้ำจุนให้เครื่องจักรที่มีชีวิตนี้ทำงานต่อไปได้ตลอด 24 ชั่วโมง

ร่างกายมนุษย์ต้องการพลังงาน ต้องการการขนส่ง และ

ที่สำคัญที่สุดคือต้องการระบบกำจัดของเสียที่มีประสิทธิภาพ

เปรียบเสมือนเมืองใหญ่ที่ขับเคลื่อนได้ด้วยระบบท่อน้ำ โรงไฟฟ้าและรถเก็บขยะ ร่างกายของเราก็มีระบบเหล่านั้นในรูปแบบชีวภาพที่น่าทึ่งและ

ทำงานประสานกันอย่างประณีตที่สุด

ระบบขนส่งมวลชนที่สำคัญที่สุดคือ หัวใจและระบบไหลเวียนโลหิต

เลือดสีแดงเข้มที่ไหลเวียนอยู่ในกายเปรียบเสมือน “สายน้ำแห่งชีวิต” ที่ไม่มีวันหยุดนิ่ง โดยมีหัวใจเป็นปั๊มเนื้อเยื่อทรงพลังขนาดเท่ากำปั้น

คอยทำหน้าที่บีบตัววันละเป็นแสนครั้ง

เพื่อผลักดันเลือดให้วิ่งไปตามเครือข่ายหลอดเลือดที่ยาวเหยียด

เลือดจะนำพาออกซิเจนสารอาหาร และฮอร์โมนไปส่งมอบให้กับเซลล์ทุกเซลล์

ตั้งแต่เส้นผมจรดปลายเท้า และ

ในขณะเดียวกัน หัวใจและหลอดเลือดก็รับหน้าที่ขนส่งก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์

และของเสียกลับมา เพื่อส่งต่อไปยังระบบคัดแยกและบำบัดต่อไป

พันธมิตรคนสำคัญของหัวใจคือ ระบบหายใจ ลมหายใจเข้าออก

ที่เราทำไปโดยสัญชาตญาณนั้น คือกระบวนการแลกเปลี่ยนก๊าซที่มหัศจรรย์

ปอดทั้งสองข้างประกอบด้วยถุงลมขนาดเล็กจำนวนนับร้อยล้านถุง

ที่นี่คือจุดนัดพบระหว่างโลกภายนอกและโลกภายใน

เมื่อเราสูดลมหายใจ ออกซิเจนจะซึมผ่านผนังถุงลมบางเฉียบเข้าสู่กระแสเลือดทันที ขณะเดียวกัน คาร์บอนไดออกไซด์ที่เป็นของเสียจากการทำงานของเซลล์

ก็จะถูกผลักดันออกไปพร้อมกับลมหายใจออก

การทำงานร่วมกันอย่างไม่หยุดหย่อนของหัวใจและปอด

จึงเป็นแกนหลักของการมีชีวิตอยู่

หากขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่งไป พลังงานในร่างกายย่อมดับลงในเวลาเพียงไม่กี่นาที

สำหรับพลังงานที่ร่างกายต้องใช้ในแต่ละวันถูกผลิตขึ้นจาก ระบบย่อยอาหาร

ซึ่งทำหน้าที่ไม่ต่างจากโรงงานแปรสภาพเชื้อเพลิง

อาหารทุกคำที่เรากลืนลงไปจะเดินทางผ่านเส้นทางที่ยาวเหยียด

ตั้งแต่หลอดอาหาร กระเพาะอาหารที่บดเคี้ยวด้วยกรดเข้มข้น

ไปจนถึงลำไส้เล็กที่เป็นศูนย์กลางการดูดซึมสารอาหาร

โดยมีอวัยวะเสริมอย่างตับและตับอ่อนคอยส่งน้ำย่อยและช่วยคัดกรองสารพิษ

โรงงานแห่งนี้จะย่อยสลายอาหารโมเลกุลใหญ่ให้กลายเป็นสารอาหารขนาดเล็กจิ๋ว

เช่น กลูโคสและกรดอะมิโน

เพื่อให้กระแสเลือดนำไปแจกจ่ายให้เซลล์ใช้สร้างเป็นพลังงาน

ในการคิด การเดิน และการทำงาน

ส่วนกากอาหารที่เหลือจะถูกส่งต่อไปยังลำไส้ใหญ่เพื่อเตรียมขับถ่ายออกไป

สุดท้าย ร่างกายที่ทำงานตลอดเวลาย่อมเกิดของเสียและสารพิษสะสม

จึงต้องมี ระบบปัสสาวะ ทำหน้าที่เป็นหน่วยพิทักษ์ความสะอาด

พระเอกของระบบนี้คือ “ไต” สองข้างที่มีรูปร่างคล้ายเมล็ดถั่ว

ไตทำหน้าที่เป็นเครื่องกรองน้ำประสิทธิภาพสูงคอยกรองเลือดที่ไหลผ่านตลอดเวลา

เพื่อคัดแยกของเสีย สารพิษ และแร่ธาตุส่วนเกินออกจากกระแสเลือด

แล้วเปลี่ยนให้เป็นปัสสาวะเพื่อขับออกจากร่างกาย

นอกจากการล้างสารพิษแล้ว

ไต : ยังทำหน้าที่สำคัญในการรักษาสมดุลน้ำและความดันโลหิต

ให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยอีกด้วย

ในภาพรวมของตอนที่สองนี้

เราจะเห็นได้ว่าระบบภายในร่างกายทำงานกันเป็นทีมเวิร์กที่สมบูรณ์แบบ

ปอด : รับออกซิเจน อาหารเปลี่ยนเป็นพลังงาน

หัวใจ : ส่งสารอาหารไปเลี้ยงเซลล์ และ

ไต : คอยชะล้างทำความสะอาด

ความสอดประสานทั้งหมดนี้เกิดขึ้นภายในตัวเราทุกวินาที

แม้ในยามที่เราหลับสนิท

การเรียนรู้เรื่องระบบไหลเวียน พลังงาน และการบำบัดของเสียนี้

จึงเตือนใจให้เราหันมาใส่ใจอาหารการกิน ดื่มน้ำให้เพียงพอ และสูดอากาศบริสุทธิ์ เพราะทุกสิ่งที่เรารับเข้าไป

ล้วนเป็นวัตถุดิบที่ระบบภายในต้องนำไปใช้ค้ำจุนชีวิตของเราทั้งสิ้น

ชัยวัฒน์ สุรวิชัย