•1. ต้นเดือนกุมภาพันธ์ จัดข้าวของ ที่เก็บมาไว้นานนม หลายสิบปี มีอะไรมากมาย รูปถ่าย หนังสือฯ แต่ที่สำคัญที่สุด คือ จดหมายของแม่ และของพี่น้องที่เขียนถึงกัน

@ เดือนกุมภาพันธ์ มีวันสำคัญในชีวิตของลูก

เป็นวันเกิดของพี่เอี้ยงและพี่ปุ๊ ที่เกิดวันเดียวกัน 13 กุมภาพันธ์ แต่คนละปีเป็นพี่สาวและพี่ชายคนโต ของ “ลูก” และ น้องต่อน น้องฟอร์ด น้องเชฟ เป็นวันเกิดของพี่เจี๊ยบ ลูกชายคนโต (23 กุมภาพันธ์) ของแม่จุกและพ่อจิ๊บ ที่มี “ลูกเฟรินท์” เป็นภรรยาที่เอาใจมากฯและเดือนกุมภาพันธ์ ของปีพิเศษ ที่ 4 ปี มีวันเดียว คือ วันที่ 29 กุมภาพันธ์ วันเกิดของ “ลูกโน้ต” ภรรยาของ “พ่อโจ๊ก” ของหลานน้ำผึ้ง (HONEY)

• ความรักลูกของแม่ ส่วนหนึ่ง ที่ผ่านมาในตัวอักษร ในจดหมาย ที่ “แม่” เขียนถึงลูกทุกคน

เป็นความสม่ำเสมอ ต่อเนื่องยาวนาน ที่แม่เขียนถึงลูกทุกคนแทบทุกเดือน จนถึงวันที่เขียนไม่ได้ตัวหนังสือ ที่มีอักษรไทย ครบทุกพยัญชนะและสระด้วยรายมือที่สวยงาม เป็นระเบียบเรียบร้อยมีการถ่ายทอดความรัก ความปรารถนาดี ความเป็นห่วงฯที่เต็มไปด้วยความสุขของแม่และลูกๆ

มีเรื่องของที่บ้าน “ร้านชัยประสาน ลำปาง” เรื่องของ ป๋า แม่ และลูกๆ ทุกคน

ใครเป็นอะไร ? ทำอะไร? อยู่กันอย่างไร? จะถูกเล่าให้ลูกแต่ละคน ได้รับรู้ เรื่องราว ความเป็นไป มีเรื่องราวดีๆที่มีคุณค่า ความหมาย และเป็นประโยชน์ ที่แม่พบ และสรรหาฯ ส่งให้ลูกได้อ่านได้คิด

แม่เอาเวลาที่ไหน มาเขียนจดหมายถึงลูก ทุกคนเกือบทุกเดือน ต่อเนื่องมายาวนาน หลายสิบปี

เพราะ “แม่” มีงานประจำอยู่มากมาย ตั้งแต่เช้ามืดที่ตื่นก่อนทุกคน และนอนเป็นคนสุดท้ายของบ้าน แต่เมื่อเป็น “แม่” เป็นความสุขของแม่ ในการเลี้ยงดู ดูแล ลูกในยามอยู่บ้านและเมื่อ “ลูกๆ” ไปเรียนหนังสือ ที่ เชียงใหม่ กรุงเทพฯ และต่างประเทศ

จดหมาย ก็คือ “ความรัก ความคิดถึงของแม่”ไปถึงลูกๆ ผ่านตัวอักษรที่สวยงาม เป็นระเบียบ

คุณแม่ : จะเขียนจดหมายยาว เพราะมีเรื่อง มีความรักความคิดถึงมากมาย ที่ส่งไปให้ลูกทุกคน“แต่ละฉบับถึงลูกแต่ละคน คงใช้เวลาไปไม่น้อย แต่แม่ก็เต็มใจ เพราะเป็นความสุขของแม่”

..................

ช่วงปลายของชีวิตแม่ จดหมายที่ส่งไปถึงลูก มีลักษณะแปลกออกไป จากเดิม

ตัวอักษร จะไม่ตรง มีขึ้นมีลง ในบรรทัดเดียวกัน แต่ก็ยังคง “ยาวอยู่” แม้จะไม่ยาวเท่าเดิมที่ทำให้ลูกกั้นน้ำตาไม่อยู่ เมื่อได้กลับมาบ้าน และได้เห็น“แม่เขียนจดหมายถึงลูกที่อยู่ไกล”

คุณแม่ใช้เวลานาน และใช้ความพยายามมาก ในการเขียนจดหมาย แต่ละฉบับถึงลูก

บางครั้ง เขียนไป หยุดไป และมีน้ำตาไหลออกมา จากนัยน์ตาของแม่

อยากจะบอกแม่ ว่า “หยุดเถอะ ไม่ต้องเขียนแล้ว”แต่เกรงว่า “จะไปทำให้แม่หยุด” ส่งความรัก ความคิดถึงให้ลูกจึงปล่อยให้คุณแม่ “ส่งความรักให้ลูกๆ” จนหยุดเขียนเอง เพราะ “ไปต่อไม่ได้แล้ว” ......

•2. ตัวอย่าง จดหมายของแม่ถึงลูก

5 พฤษภาคม 2525

จิ๊บ ลูกรัก

..... Ron (ลูกเขย) เขียนจดหมาย ขอบใจมาก แก่แม่ ที่น้องต่อน เป็นที่รักของเขา

จิ๊บ คงรักษาสุขภาพ ให้ดีขึ้นเรื่อยๆ งานที่ทำ เป็นอย่างไรบ้าง

รักและคิดถึง

แม่

•ที่บ้าน

18 พฤษภาคม 2525

....... จิ๊บเข้าไปทำงานที่กรุงเทพฯ คงจะดีกว่าที่พิจิตรนะ

ข้อสำคัญ คือ ไม่ต้องสูดฝุ่นฯ คงสบายขึ้นใช่ไหม

รักษาสุขภาพให้แข็งแรง ถ้าจิ๊บแข็งแรงดี ทุกคนทางบ้านก็สบายใจ

ขอให้จิ๊บมีกำลังในการทำงาน และอยู่สุขสบาย

รักจากแม่

•29 มกราคม 2526

จิ๊บ ลูกรัก

ปีนี้อากาศหนาวไปทั่วทุกจังหวัด แม่เป็นห่วงจิ๊บ เพราะอาการหอบไม่ถูกกับความหนาวเย็น

.... และเดี๋ยวนี้ ก็มีจุกอยู่ด้วย เป็นเพื่อนดูแลตอนมีอาการหอบ แม่ก็ค่อยสบายใจ

น้องเชฟ ไปอยู่สกลนคร คอยถวายอารักขา สมเด็จฯ

จุกสบายดีหรือเปล่า แม่คิดถึงทั้งสองคน

บุญจันทร์

•13 พฤศจิกายน 2526

จิ๊บลูกรัก

ตรงกับวันเกิดของจิ๊บ เวียนมาครบอีก เป็นปีที่ 34

คนไทย เราก็ดำเนินแบบฝรั่ง คือ ถือว่า มีความสุขที่ตัวเองได้เกิดมาฉะนั้น ถ้าอายุเพิ่มปีหนึ่งๆ ก็ดีใจอวยพรให้ชัย ให้มีความสุข ยิ่งๆ ขึ้นในฐานะที่เกิดมาเป็นลูกของแม่ แม่ก็ขออวยพรให้ลูก มีอายุยืนมีความสุขความเจริญให้ก้าวหน้าในการงาน ให้คิดสิ่งใดก็สมประสงค์ดังใจ

แต่ตามที่แม่ได้อ่านหนังสือมา ธรรมเนียมจีนสมัยหนึ่ง

ถ้าครบวันเกิด คนนั้นจะอดอาหาร เพราะเขาจะระลึกถึงว่า

การที่เขาได้เกิดมา แม่ของเขาได้รับการเจ็บปวด ซึ่งเขาว่า “ไม่มีการเจ็บปวดใดจะเท่า” .....

แม่