l 1.หัวใจคนเดือนตุลา ๒๕๑๖ ที่เป็นแบบอย่างที่ดีงามถูกต้อง มีคุณค่า ความหมาย ประโยชน์ต่อส่วนรวมคนเดือนตุลาคม ๒๕๑๖ ได้สรุปบทเรียน ถึง “ความสำเร็จ” ในการเคลื่อนไหวประชาธิปไตยครั้งใหญ่สุด

อุดมคติของคนเดือนตุลา ๒๕๑๖

๑.ความเป็นอิสระ คิดปรึกษากันเอง ปราศจาก การแทรกแซงจากฝ่ายใด

ศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย ธีรยุทธ บุญมี ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ ดร.ประสาร ไตรรัตน์วรกุลกลุ่มอิสระ ที่นำโดย ดร.เทียนชัย วงศ์สุวรรณ เสกสรร ประเสริฐกุล รวมทั้ง นิสิตนักศึกษา นักเรียน และประชาชน ทุกวงการ ที่เข้าร่วมชุมนุมฯ มีความเป็นอิสระ มีการคิดและตัดสินใจด้วยตนเอง ไม่มีการแทรกแซงของกลุ่ม ขบวนการเคลื่อนไหว หรือนักการเมืองทุนการเมือง ฯลฯ ใดๆ จึงไม่มีความเคลือบแคลงใด ประชาชนวงการต่างๆ จึงทยอยออกมาสนับสนุน อย่างมากมายเป็นแสนๆ

๒.บริสุทธิ์ สุจริต คือ เกราะบัง ศาสตร์พ้อง

ความบริสุทธิ์ใจ จึงทำให้คิดและทำอะไร อย่างอิสระไม่มีผลประโยชน์ที่แอบแฝงใดๆ ภาพที่ออกมา เป็นเรื่องง่ายๆ ธรรมดา ทำให้ชาวบ้านและประชาชนรับได้ไม่เคลือบแคลงจึงทำได้มากหลากหลาย สอดคล้องกับความรู้สึก และอารมณ์ของประชาชนการสนับสนุนทั้งวัตถุ อาหาร เงินเล็กๆ น้อยๆ กำลังใจ และการเข้ามาร่วมชุมนุมฯ

๓.พูดความจริง : ไม่โกหก ไม่บิดเบือน

การปราศรัยกับประชาชน การเข้าเจรจาของตัวแทนศูนย์กลางนิสิตฯ กับรัฐบาลผู้นำนิสิตนักศึกษาฯ ได้พูดแต่ความจริง ตามที่รับรู้และเห็น ตามประสบการณ์จากใจบริสุทธิ์ได้พูดถึง “เหตุผลที่นิสิต นักศึกษา ได้คิดได้ทำโดยบริสุทธิ์ เพื่อผลประโยชน์ของบ้านเมือง” จึงได้รับการยอมรับ และการเชื่อถือจากประชาชน

๔.มีความรับผิดชอบต่อสิ่งที่คิดและทำ ต่อส่วนรวม

สิทธิ และ เสรีภาพ เป็นเพียงด้านเดียว หรือครึ่งหนึ่งของทั้งหมด

- สิทธิ ต้องคู่กับ หน้าที่

- เสรีภาพ ต้องคู่กับ ความรับผิดชอบ

๕.ทำเพื่อบ้านเมือง เพื่อส่วนรวม

กิจกรรมที่ทำมาตลอด ปี ๒๕๑๓-๒๕๑๖ ก่อนเกิดเหตุการณ์ ทำเพื่อบ้านเมืองมาตลอด เรื่องการทุจริต คอร์รัปชั่น จุฬาฯ การต่อต้านสินค้า ญี่ปุ่น กฎหมายโบดำ๒๙๙ ฯลฯ การเรียกร้องให้รัฐบาล คืน “รัฐธรรมนูญ” ภายใน ๖ เดือน การตั้งกลุ่มเรียกร้องรัฐธรรมนูญ และลงชื่อ ๑๐๐ คน เรียกร้อง รัฐธรรมนูญ ฯลฯ

2.นิสิตนักศึกษา มีสิทธิเสรีภาพ ในการแสดงความคิดเห็น และเป็นอนาคตของประเทศ

เราต้องเคารพการแสดงออกของนิสิตนักศึกษาและหวังว่า “นิสิตนักศึกษา” จะรักษาสถานะ และคิดทำในสิ่งที่ดี สร้างสรรค์ ให้แก่บ้านเมือง รวมทั้งควรที่จะศึกษาบทเรียนของ “นิสิตนักศึกษารุ่นพ่อรุ่นพี่”ในอุดมคติ (ตามข้อ ๑)

3.ข้อควรคำนึง ถึงสภาพความเป็นจริงของสังคม และสถานการณ์ในช่วงนี้ (โดยเปรียบเทียบ)

๑. ยุค ๑๔ ตุลา ๒๕๑๖ บ้านเมืองไม่เป็นประชาธิปไตย ไม่มีรัฐธรรมนูญ-การเลือกตั้ง ไม่มีรัฐสภาฯ นิสิตนักศึกษา ในยุค ๑๔ ตุลา ๒๕๑๖ เข้าร่วมแทบทั้งมหาวิทยาลัย ประเด็นนำการนำเสนอ การคัดค้านรัฐบาลเผด็จการ เรียกร้องให้มีรัฐธรรมนูญ การเริ่มต้นชุมนุมฯ นิสิตนักศึกษา นำเสนอด้วยตนเองฯ การร่วมมือของอาจารย์มหาวิทยาลัย ผู้ปกครอง มีสูง ซึ่งช่วงแรก ก็มีการคัดค้านบ้าง

๒.ในยุคปัจจุบัน ๒๕๖๓ บ้านเมืองมีรัฐธรรมนูญมีรัฐบาลมาจากการเลือกตั้ง มีรัฐสภาฯ

นิสิตนักศึกษาในยุคปัจจุบัน เริ่มต้นด้วยคนส่วนน้อยหลักร้อย ใกล้พัน ประเด็นนำเสนอ : ค้านศาลรัฐธรรมนูญที่ยุบพรรคอนาคตใหม่ บางเรื่องหมิ่นเหม่ฯ

การเริ่มชุมนุม เกิดขึ้นหลังจาก “การยุบพรรคอนาคตใหม่”

การอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล ของฝ่ายค้านล้มเหลวฯ ทำให้ภาพที่ออกมา “ไม่บริสุทธิ์ มีข้อเคลือบแคลงจากการผลักและหนุนของพรรคการเมืองฝ่ายค้าน” ความคิดเห็นและแตกต่างกันมาก ทำให้การสนับสนุนของอาจารย์ผู้ปกครองมีน้อย

4.สถานการณ์ทางการเมือง และสังคมในปัจจุบันไม่เอื้อ ไม่เหมาะสมในการชุมนุม

ความคิดท่วงทำนองของแกนนำนักศึกษาบางส่วนรุนแรง และมีความคิดหมิ่นเหม่ จาบจ้วงฯการแทรกแซง หรือการสนับสนุนของกลุ่มผู้เฒ่าที่มีอคติ และแกนนำฝ่ายค้านบางคน อีกทั้งในเรื่องของการระบาดของโรคไวรัส COVID-19 ที่มีโอกาส ขยายไปสู่ระยะ ๓ ที่ทำให้เกิดความสุ่มเสี่ยง ต่อสุขภาพ และความปลอดภัย ฯลฯ

l ทั้งหมดที่กล่าวมา สรุปบางประเด็น ของ “นิสิตนักศึกษา” ยุค ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖

เพื่อให้เข้าใจข้อเท็จจริงถึง “หลักการ แนวคิดฯที่ถูกต้อง และเป็นพื้นฐานในการเคลื่อนไหวฯ

สิ่งสำคัญที่นักศึกษาในยุคปัจจุบัน ที่มีการเคลื่อนไหว “แฟลชม็อบ” ต้องคำนึง :

๑.ความรับผิดชอบ และผลกระทบต่อสังคมในช่วงนี้ที่มีวิกฤติทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่ ในสังคมไทยจากสถานการณ์ความขัดแย้งของโลก ทั้งการเมืองเศรษฐกิจฯ และโรคระบาดร้ายแรงฯ

๒.ความรักและความปรารถนาดีของ พ่อแม่ ครูบาอาจารย์

๓.หน้าที่และความรับผิดชอบ (นอกจากสิทธิและเสรีภาพ) ต่ออนาคตของตนเอง

๔.คนทั่วโลก และคนไทยต้องการความรักความสามัคคี และความสงบอย่างสูง”

l นักศึกษาควรจะชะลอการเคลื่อนไหวออกไป :คอยให้สถานการณ์สงบนิ่งก่อน ไม่สายไป

ใช้เวลาในช่วงนี้ สงบสติ ใช้ความรู้ ปัญญา ศึกษาทำความเข้าใจต่อสถานการณ์ที่เป็นจริง: ใครเป็นใคร

ใคร? มีเจตนาที่ดีบริสุทธิ์ ใคร? ที่คิดมิดี หวังจะใช้กระบวนการนักศึกษา เป็นเครื่องมือและที่สำคัญ นักศึกษาสามารถนำเสนอความคิดเห็นของตนต่อรัฐสภาหรือรัฐบาลได้อยู่แล้ว