lปัญหาหลักสำคัญอย่างหนึ่งของสังคมไทย คือ การอ่านและการตีความ ไม่แตก ไม่ถูก ไม่เข้าใจจริง ตัวอย่างที่เห็นชัดเจน อย่างเป็นรูปธรรม ในทุกวัน ตั้งแต่เช้า จนค่ำ เข้านอน

๑. การอ่าน และฟังสื่อจะมีความเข้าใจหลากหลาย

ส่วนใหญ่ คือ ไม่รู้ รู้นิดหน่อย ไม่มาก ไม่เข้าใจเรื่องราวทั้งหมด สื่อและคอลัมนิสต์บางส่วน เป็นตัวปัญหาทั้งโดยไม่รู้ตัว และเจตนา

@ สื่อใหญ่ในปัจจุบัน ทั้ง นสพ. ทีวี สำนักงานสื่อออนไลน์ ส่วนหนึ่ง เป็นทุนธุรกิจ

บางเจ้าเป็นทุนใหญ่ระดับพันล้านหมื่นล้าน และมีอิทธิพลสูงรวมทั้งการเชื่อมโยงกับ “ทุนใหญ่ ทุนการเมืองฯ” คอลัมนิสต์ และบางส่วน มีความคิด ความเชื่อ ในแง่มุมของเขาบางส่วน มีประสบการณ์เลวร้ายในอดีต ทำให้ติดยึด “ความคิดความเชื่อ ต่อหน่วยงานสถาบันฯ” โดยไม่ได้มอง หรือสรุปบทเรียนตามความจริง แต่ใช้การมอง ไปจากตัวเอง ตัวเองดีถูก อีกฝ่ายผิดฯ

๒.การเขียน ข้อมูล ที่ผ่านความรู้และประสบการณ์จริงของตนเอง แล้วส่งต่อมีน้อยมากส่วนใหญ่ จะใช้การส่งต่อ “เรื่องข้อความ ข้อมูล” ที่ตรงกับความคิดความเชื่อของตนไปยังคนอื่นๆ โดยขาดความรับผิดชอบ เพราะหากข้อมูลเท็จ เท่ากับเราส่งความเท็จต่อๆ กันไป ซึ่งเป็นการสร้างปัญหาให้กับคนอื่นๆ และตกเป็นเครื่องมือของ กลุ่มการเมือง บุคคล ที่ต้องการสนับสนุน พรรคหรือคนที่ตนชอบหรือทำลายพรรค หน่วยงาน สถาบัน หรือคนที่ตนไม่ชอบ

๓. หากคนที่ส่งต่อ มีฐานะ คุณวุฒิในสังคม นำไปส่งต่อโดยไม่ใช้สติปัญญา ความจริงกลั่นกรองก่อน

ด้านหนึ่ง ยิ่งจะทำให้ “ผู้อ่าน และสังคมออนไลน์” เชื่อถือ

แต่อีกด้านหนึ่ง เป็นการสะท้อนวุฒิภาวะของตน ให้สังคมเห็นว่า “ขาดความรับผิดชอบ” เพราะ “การส่งต่อ” จะส่งต่อ
“เรื่อง ข้อมูล ตามความเชื่อ” ที่ตนไม่ได้มีประสบการณ์ตรง คนเช่นนี้ มีอยู่ไม่น้อย เลย ในยุคของความขัดแย้งทางความคิดที่ค่อนข้างสูงในปัจจุบัน (เป็นเรื่องน่าเศร้า น่ะ เธอ)

๔. ส่วนที่ดีขึ้นมาหน่อย รู้จักคิด มีความปรารถนาจะเห็นการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้น โดยจะเขียนความเห็นของตนลงไป ในสื่อออนไลน์ต่างๆ และส่วนใหญ่ จะมีปัญหา คือ “การเข้าใจผิด หรือ คลาดเคลื่อน ต่อข้อคิดข้อเขียนของคนอื่น” เพราะการอ่านอย่างลวกๆ แล้วคิดว่า “ตนเองเข้าใจดีแล้ว” ความจริง คือ การปล่อยความเชย ความไม่รู้ของตนให้คนอื่น หรือผู้ที่วิจารณ์ ฯลฯ

๕.ความผิดถูกที่เกิดขึ้นเป็นเพราะ “การขาดการสรุปบทเรียน หรือการประเมินผล การรับฟังคนอื่น” และที่สำคัญ คือ “ทัศนะ ท่าที” ในการเคารพความจริง เคารพผู้อื่น และเคารพตนเอง โดยมุ่งถึงการแสวงหาความจริง และผลประโยชน์ของส่วนรวม

ฯลฯ

การอ่านโดยใจจดจ่อ เอาจริง ศึกษาค้นคว้า สรุปบทเรียนนำไปใช้ปฏิบัติ จะทำให้เราได้ความรู้จริง ตีโจทย์แตก

lประเด็นใหญ่ที่สำคัญอีกประการหนึ่ง ที่ก่อวิกฤตและปัญหาไม่น้อยจากที่ผ่านมา คือ ปัญหาของผู้นำพา ประเทศ หรือผู้นำกลุ่มเคลื่อนไหวทางความคิด ต่อมวลชนตอนนี้ ขอพามาติดตาม ผู้นำกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา

๑.ส่วนที่ทำได้ดีระดับหนึ่ง แม้ยังมีประสบการณ์ไม่มาก (อายุ ๒๐ กว่า)แต่การเป็นผู้นำ นักคิด ศึกษาเรียนรู้ แสวงหาความเป็นจริง : มีอิสระในการคิด ไม่ยึดติดฯ มีหลักคิด : รู้ตัวเราตัวเขา และมวลชน

ENGINEERING THOUGHT : INPUT > PROCESS > OUTPUT ที่ยึดความจริง และการนำ แต่ละเรื่อง จะคิดอย่างรอบครอบ และปรึกษาหารือกับเพื่อนมิตร โดยมีกลไกสำคัญ คือ กรรมการศนท. ที่เป็นนายกสโมสรของแต่ละมหาวิทยาลัย เช่น กรณี ของการสร้างและยกระดับ บทบาท “ศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย” ศนท. โดย อ.ธีรยุทธ บุญมี เลขาธิการ กรรมการฯ และเพื่อนมิตรฯเริ่มจากความคิดในการรณรงค์ อย่างมีรูปธรรม สัมผัส แตะต้องได้ เห็นจริง

@ การต่อต้านสินค้าญี่ปุ่น จากสภาพความเป็นจริง ที่ “ญี่ปุ่นได้เข้ามาแทรกแซงด้านเศรษฐกิจของไทยอย่างหนัก”

@ “เสื้อ ผ้าดิบ” คือ รณรงค์สนับสนุนสินค้าไทยที่เป็นสัญลักษณ์ ตามด้วยเรื่องสินค้าไทย

@ การรณรงค์คัดค้านการใช้อำนาจมิชอบของทหารตำรวจ กรณี “การล่าสัตว์ที่ทุ่งใหญ่ฯ” ที่สังคมไทยให้ความสนใจสูง โดยมีการเขียนลงของ อ.คึกฤทธิ์ ปราโมช สยามรัฐ หน้า ๕ คอลัมน์ซอยสวนพลู

@ การชุมนุมของศนท.และนักศึกษารามคำแหงที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย

เรียกร้องให้ “ยกเลิกคำสั่งปลด ๙ ผู้นำนักศึกษาออก” ฯลฯ

ความสำเร็จเหล่านี้ ผลักดัน และพัฒนา ให้ “บทบาทของนักศึกษา” เป็นที่ยอมรับมากขึ้นจนเป็นที่มาของเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖

๒.ส่วนที่มีข้อบกพร่องผิดพลาด และเกิดผลเสียใหญ่ตามมา เกิดจากผู้นำที่กรอบความคิดที่ยึดถือตายตัว ใครเป็นมิตรเป็นศัตรู ไม่มองสภาพความเป็นจริง รวมทั้งการขาดประสบการณ์ และขาดข้อมูล รวมทั้งการวิเคราะห์ที่ถูกต้องผู้นำทางความคิดส่วนหนึ่งของปีกซ้าย ในส่วนที่มองด้านเดียว การประเมินสถานการณ์ผิดพลาด เข้าข้างตัวเอง ไม่ยอมรับฝ่ายอื่นทำให้เกิด ความผิดพลาดใหญ่ ส่งผลสะเทือนถึง “ประชาชน”

เหตุการณ์ ในช่วงหลังเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ถึงช่วง ๖ ตุลาคม ๒๕๑๙

รวมทั้งเหตุการณ์ของกลุ่มฝ่ายต่างๆ รวมทั้งพรรคการเมืองฝ่ายค้านในปัจจุบัน

และฝ่ายรัฐบาล แม้มีข้อดี แต่ก็หน่อมแน้มพอๆ กัน จึงมิมีใครชนะใครได้อย่างเบ็ดเสร็จ

lปัญหาใหญ่ของสังคมไทย ในเชิงความคิดวิชาการ ที่เราไปไม่ถึงไหน ที่ทำให้เราติดอยู่ในถ้ำแห่งอวิชชาหาทางออกไม่ได้ โดยเฉพาะ ในเรื่อง “การเมือง” เรายังไปไม่ถึงไหน “เป้าหมาย ที่ต้องการสร้างสังคมเป็นธรรมมีธรรมาภิบาล เพื่อประโยชน์สุขของประชามหาชน”

๑.ผู้นำและสังคมไทย ขาดการเห็นถึงความสำคัญคุณูปการของ “งานเชิงความคิดวิชาการที่เป็นจริง”

๒.ขาดสำนึกคิดทางวิชาการ เชิงทฤษฎีประยุกต์ นำมาปฏิบัติให้สอดคล้องกับสภาพสังคมไทย

๓.ประเพณีวัฒนธรรม ในการศึกษาเรียนรู้ แสวงหาความเป็นจริง ยังมีน้อย

๔.ไม่มีการสรุปบทเรียนใหญ่ของสังคม ถึงคุณค่า ความหมายของงานด้านนี้ มหาวิทยาลัย หน่วยงานและสถาบันด้านการศึกษาวิชาการ ขาดการสนับสนุนจากรัฐอย่างเอาจริง

๕.ขาดการยกย่องเชิดชู บุคคล หน่วยงาน ที่ทำงานทางด้านนี้ เพื่อบ้านเมือง

๖.ผู้นำในภาครัฐ ทุน วิชาการ นักการเมือง สื่อฯ ไม่ได้เห็นและให้ความสำคัญ ถึงความจำเป็นที่สังคมไทยจะต้องมี “งานและหน่วยงานด้านนี้”

๗.ขาดผู้นำ และนักคิดระดับรัฐบุรุษ ที่มาคิดทำ และสนับสนุนในด้านนี้

๘.สังคมไทย ยังคงอยู่ไปได้ แม้ยังคงเดินไปแบบลุ่มๆ ดอนๆ จึงทำให้ไม่มีพลังผลักดันที่ใหญ่มากพอ

๙.ประชาชน ส่วนใหญ่ยังคงใช้ชีวิต ความคิด เพื่อตนเอง พวกพ้อง

๑๐.ยังไม่เกิดวิกฤตใหญ่ ที่ระบบโครงสร้าง ความคิดของสังคม ต้องหาทางออกใหม่

lหลักการใหญ่ ที่เราคนมีพึ่งคิดและทำ ในสิ่งที่ดีงาม ถูกต้องชอบธรรม โลกมีการเปลี่ยนแปลงมากขึ้น ใหญ่ขึ้น ในอัตราความถี่ที่เร็วมากขึ้นเมื่อไปถึงจุดหนึ่ง “ต้องมีชุดความคิด ที่เป็นทางออก สามารถแก้ไขสังคม”

เราจะปล่อยให้สถานการณ์ พาประเทศชาติไปถึงจุดวิกฤตใหญ่

ฤๅ เราจะร่วมมือกันคิด สร้างสรรค์ ผลักดัน ให้เกิด

“ผู้นำทางด้านทฤษฎี มาประยุกต์พัฒนา สร้างแนวทาง นโยบายใหม่ฯ ก่อน”

เราเลือกได้ ในโอกาส ครบรอบ ๕๐ ปี ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ มาคิดและทำงาน สรุปบทเรียนความเป็นจริง ของจุดอ่อน จุดแข็งอุปสรรคและโอกาสของประเทศไทย ด้วยการ “เลิกแบบเก่า คิดใหม่”มีหลักฐานข้อเท็จจริงรองรับ กล้าใช้สติปัญญาความจริง นำ