กูรูทางการเมืองต่างสรุปการเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตยว่า “ผู้ที่จะชนะการเลือกตั้ง” ล้วนมาจาก “สามปัจจัยหลัก” คือ

“ปัจจัยที่ 1” เกิดจากการ “ปั่นกระแส” ให้เกิดรายการ“สุดว้าว” และ “สุดปัง” ของผู้สมัครรับเลือกตั้ง

“ปัจจัยที่ 2” เกิดจากการ “ยิงกระสุน” ระดับมืออาชีพที่ “แม่นยำ” และ “หวังผล” ได้ 100%

“ปัจจัยที่ 3” เกิดจาก “ประชาชนมีวิจารณญาณ”ในผลประโยชน์ของชาติ และ “อ่านขาด”ว่า ผู้สมัครเป็น “แฟรงก์ อบาเนล”ซึ่งเป็น “จอมลวงโลก” หรือไม่?และใครคือนักการเมืองมีอุดมการณ์“ทำเพื่อประชาชนและประเทศชาติ?”

ว่ากันว่า ประเทศอารยะทั้งหลายประชาชนส่วนใหญ่มักพิจารณาเลือกผู้สมัครจาก “ปัจจัยที่ 1” ที่เกิดจากกระแสบวกกับ “ปัจจัยที่ 3” ที่เกิดจากวิจารณญาณ

ในขณะที่ “ปัจจัยที่ 2” ซึ่งเกิดจาก “กระสุน” หรือ “การซื้อเสียง”มีน้อยมาก และไม่ใช่ปัจจัยหลักที่ทำให้ชนะเลือกตั้ง

ด้วยประการฉะนี้ “คนตัดซุง”ผู้ยากจนที่ชื่อ “อับราฮัม ลินคอล์น”จึงมีโอกาสได้เป็นประธานาธิบดีคนที่ 16 ของสหรัฐอเมริกา

“ส่วนประเทศกำลังพัฒนาหรือด้อยพัฒนา” ทั้งหลายผู้ชนะเลือกตั้ง มักเกิดจาก “ปัจจัยที่ 1”และเกิดจาก “ปัจจัยที่ 2”ในขณะที่ “ปัจจัยที่ 3” แทบไม่เคยเกิดขึ้นในประเทศเหล่านี้

เห็นได้ชัดๆ เวทีเลือกตั้งของไทย 81 ปีที่ผ่านมา ผู้ชนะการเลือกตั้ง ส่วนหนึ่งคือ “บ้านใหญ่” ในส่วนภูมิภาค และ “แฟรงก์ อบาเนล จอมปั่นกระแส” ในป่าคอนกรีต

แม้แต่การเลือกตั้งครั้งล่าสุด นักการเมืองที่มาจากการเลือกตั้ง ก็มาจาก “บ้านใหญ่” ส่วนหนึ่ง และ “จอมปั่นกระแส” ส่วนหนึ่ง

ยังอีกยาวนาน และอีกยาวไกลที่คนไทยยังอยู่ใต้อิทธิพลของบ้านใหญ่บวก แฟรงก์ อบาเนล หรือปกครองโดย “กระสุนและกระแส” เท่านั้น

กมลศักดิ์ ตั้งธรรมนิยม