“อีสป (Aesop)” เป็นทาสของอาณาจักรเอเธนส์เมื่อกว่า 3,000 ปีก่อน โดยเป็นทาสที่ได้รับอภิสิทธิ์ ไม่ต้องทำงานหนักเป็น “กุลี” เช่นทาสทั่วไป เพราะ “อีสปมีดี” เป็น “นักเล่านิทานอัจฉริยะ” จึงได้รับไฟเขียวจากนายทาสทั้งหลาย ให้ “อีสป” มีหน้าที่เล่านิทานให้แก่นายทาสฟังทุกวัน แทนการถูกบังคับไปแบกหามเหมือนทาสทั้งหลาย

“อีสปเล่านิทานมากมายเป็นปีๆ” น่าจะมีให้นับได้เป็นพันๆ เรื่อง แต่คนรุ่นหลังที่เป็นฝรั่งอั๊งม้อ รวบรวมได้แค่ 400 - 500 เรื่องเท่านั้น เช่นนาย “Jack Zipes” ได้รวบรวมไว้ในหนังสือ “Aesop’s Fables” ได้มากกว่า 300 เรื่อง เป็นต้น

“นิทานอีสป” ถูกแปลเป็นภาษาทั่วโลก รวมทั้งภาษาไทยด้วย ซึ่งมีการแปลออกมาหลายสิบเรื่อง ทุกเรื่องถูกนำไปใช้ “เปรียบเทียบ” ในทุกกิจกรรมของทุกภาคส่วน “โดยเฉพาะในแวดวงการเมือง” นิทานอีสปทุกเรื่องถูกนำไป “ด้อยค่า” นักเลือกตั้งฝ่ายตรงข้ามกันอย่าง “สุดมัน” เช่น

“ชาวนากับงูเห่า ม้าอารี เด็กเลี้ยงแกะ หมาหางด้วน หมาป่ากับลูกแกะ ไก่ได้พลอย กระต่ายกับเต่า กระต่ายตื่นตูม หนูกับราชสีห์ และกบเลือกนาย” เป็นต้น

แท้จริงนิทานอีสปที่ยังไม่ได้ถูกแปลเป็นภาษาไทยยังมีมากมาย แล้วคนไทยไม่ได้นำมา “ใช้เปรียบเทียบ” กับพฤติรกรมต่างๆ ของบางคนนั้นมีเยอะแยะ โดยเฉพาะนิทานที่ให้ “หมาป่าเป็นตัวร้าย” ยังมีอีกหลายสิบเรื่องที่คนไทยไม่รู้จัก

“อีสป” นอกจากมักให้หมาป่าเป็น “ตัวร้าย” ในนิทานทุกเรื่องแล้ว ก็ยังขยันให้ “แพะ แกะ กระต่าย กวางและปักษีทั้งหลาย” ต่างตกเป็น “เหยื่อ” ที่ถูกสัตว์ป่าที่แข็งแรงกว่า เช่น หมาป่า หมาจิ้งจอก เสือ สิงห์ กระทิง แรด และนกอินทรี เล่นงานอย่าง “หมดทางสู้”

สัตว์อ่อนแอเหล่านั้น บ่อยครั้งยัง “ถูกอีสปด้อยค่า” เป็นสัตว์ที่ “อ่อนด้อยทางปัญญา” อีกต่างหาก เช่น เรื่อง “กวางสาวตาเดียว” หรือ “The One - Eyed Doe” เรื่องนี้เป็นต้น

นิทานอีสป เรื่อง “The One - Eyed Doe” หรือ“กวางสาวตาเดียว” จะเป็นนิทานสอนใจอย่างไรบ้าง ต้องติดตามอ่านฉบับวันพรุ่งนี้ครับ

กมลศักดิ์  ตั้งธรรมนิยม