l ปัญหาใหญ่ของสังคมไทยในปัจจุบัน คือ การไม่เข้าใจ สังคมไทย การเมือง ฯลฯ อย่างถูกต้อง อ่านข่าว ฟังข่าว เกี่ยวกับการเมืองไทย ที่กระหน่ำอยู่ทุกวัน ในแทบทุกสื่อในสังคม อารมณ์ของผู้คนเศร้า ทุกข์ ตื่นเต้น ในหลากหลายระดับของแต่ละคน แต่ละกลุ่ม สี ฝ่ายต่างๆ

ผม ติดตามข่าวสารทุกวันใช้เวลา ไม่ต่ำกว่า ๓ ชั่วโมง ในแต่ละวันรวมทั้งการลงพื้นที่ การคุยแลกเปลี่ยน และรับฟังความคิดเห็นต่างๆ บางส่วนบางคน ที่ได้มีโอกาสคุยแลกเปลี่ยนกัน ใช้เวลาไม่ต่ำกว่า ๑ ชั่วโมงความรู้สึกของเขาเธอดูดีขึ้น ผิดไปจากก่อนได้คุยกัน

และยิ่งบางคนบางส่วน ที่ได้ซื้อ และสนับสนุน “หนังสือ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖” ที่ผมเขียนเรียบเรียง

-จากสภาพความเป็นจริงของสังคมไทย

-จากการศึกษาค้นคว้า มากมายหลายปี คุยแลกเปลี่ยนรับฟัง อ่าน “ความคิดเห็น” ของ “ผู้นำทางสังคม อดีต ปัจจุบัน” ฯลฯ

มองอย่างเป็นระบบ มองไปที่โครงสร้าง : ที่มา ที่อยู่ ที่ไป จะทำให้เข้าใจสังคมไทยมากขึ้น ทั้งในเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ และปัจจุบัน

l เสียงสะท้อนส่วนหนึ่ง ของผู้ที่ได้อ่าน ๑ และ ๒ รอบ

เพราะผมขอให้เขาเธอ อ่านให้จบ ก่อนมาคุยแลกเปลี่ยนกัน“หนังสือประวัติศาสตร์ประชาธิปไตย ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ โดย ชัยวัฒน์สุรวิชัย “เป็นหนังสือ ที่ให้ : ที่มาที่อยู่ ที่ไป ของเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ทำให้เข้าใจภาพ และเรื่องราวของเหตุการณ์มากขึ้นกว่าที่ผ่านมาและเมื่อนำมาประยุกต์ ทำให้เข้าใจ “การเมืองปัจจุบัน” มากขึ้นรวมทั้งการมอง “อนาคต”ด้วย สติปัญญา ความจริง

1.ที่มา คือ

เหตุการณ์ประวัติศาสตร์หนึ่งๆ เช่น ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ไม่ใช่ เกิด โดยผู้นำทุกฝ่าย ในเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ เท่านั้นแต่มีหลายปัจจัยสำคัญ ที่มาจาก “อดีต” จาก “การพัฒนาเปลี่ยนแปลงสังคมไทย ในด้านต่างๆ ของผู้นำสังคม รัฐบาล ทหาร นักวิชาการ ผู้ใช้แรงงาน ชาวไร่ชาวนา สื่อ ฯลฯรวมทั้งผลกระทบจากประเทศมหาอำนาจต่างๆ ที่มีต่อสังคมไทย มาตลอด”

เช่น

(๑) “นักศึกษา” ที่เป็นพลังสำคัญของการเปลี่ยนแปลงก็มีที่มาจากการสถาปนา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยขึ้น จาก ในหลวง รัชกาลที่ ๕ และ ๖ การสถาปนามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ของ อาจารย์ปรีดีและผู้เกี่ยวข้อง มหาวิทยาลัยเกษตรฯ ศิลปากร มหิดล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สงขลา รามคำแหง จากรัฐบาลในยุคก่อนๆ และในยุคจอมพลถนอมประภาส ฯลฯ

(๒) การพัฒนาและเติบโตทางด้านเศรษฐกิจ ในบางระดับ

จุดเริ่มต้นหนึ่งสำคัญ คือ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับแรก ปี ๒๕๐๔ สมัยจอมพลสฤษดิ์ การก่อตั้งธนาคารแห่งประเทศไทย และธนาคารพาณิชย์ต่างๆ ฯลฯ

(๓) การรัฐประหาร การต่ออายุราชการ การบริหารราชการ เพื่อตน พวกพ้อง ของรัฐบาลทหาร ก่อนหน้ารวมทั้ง รัฐบาลจอมพลถนอมประภาส

(๔) ฯลฯ

2.ที่อยู่ คือ ช่วงระหว่างเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ เช่น

(๑) บทบาทของผู้นำ และนักศึกษา ในยุคนั้น มีหลากหลายฝ่าย หลายความคิดที่สำคัญ คือ

-ศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย ในยุคที่ อาจารย์ธีรยุทธ บุญมี และ ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ เป็นเลขาธิการศูนย์ ปี ๒๕๑๕ และ ๒๕๑๖

-และ “กลุ่มอิสระของมหาวิทยาลัยต่างๆ เช่น สภาหน้าโดมธรรมศาสตร์ กลุ่มโซตัสจุฬา ชมรมคนรุ่นใหม่ รามคำแหง กลุ่มของมหาวิทยาลัยเกษตรฯ เชียงใหม่ มีทั้งความคิดร่วมกัน และต่างกัน แต่มีเจตนาร่วมกัน ในการต่อต้านคัดค้านเผด็จการ ต้องการประชาธิปไตยมีการประสานร่วมมือกัน และแตกแยกกัน ในช่วงท้ายของเหตุการณ์วันที่ ๑๓ ตุลาคม ๒๕๑๖ จากหลายปัจจัย

(๒) บทบาทของรัฐบาล และกองทัพ ที่เริ่มไม่เป็นเอกภาพ และขัดแย้งกันอย่างรุนแรง

ฝ่ายหนึ่งต้องการขจัดรัฐบาลจอมพลถนอม ประภาสณรงค์ ในช่วงระหว่างเหตุการณ์ ที่สำคัญฝ่ายรัฐบาลจอมพลถนอมประภาส : ที่ครองอำนาจมายาวนานฯ ฝ่ายพลเอกกฤษณ์ สีวะรา ที่เพิ่งขึ้นมาเป็น ผบ.ทบ. ในวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๑๖ และพลตรีวิฑูรย์ ยะสวัสดิ์ ผู้คุมกำลังทหารเสือพราน ร่วมสามสี่หมื่นคน รวมทั้งพลโทประจวบสุนทรางกูร ที่คุมตำรวจฯ ซึ่งมีการใช้ยุทธวิธีต่างๆ ในการชิงอำนาจระหว่างกันซึ่งหลายข้อมูล ก็ยังไม่มีหลักฐานที่แน่ชัด เชิงประจักษณ์

(๓) ฝ่ายประชาชนวงการต่างๆ

ซึ่งส่วนใหญ่ทุกข์ลำบาก ขาดแคลน และไม่พอใจรัฐบาลถนอม ประภาส ที่เข้ามาร่วมการชุมนุมใหญ่ของนักศึกษาฯและเริ่มจะถอนตัวกลับ หลังจากการเข้าร่วมการต่อสู้ ได้ไม่นานนัก

(๔) บทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์

ที่ยึดเอาผลประโยชน์และความสงบสุขของประเทศและความปลอดภัยของประชาชน

(๕) บทบาทของประเทศมหาอำนาจ ที่ต้องการเข้ามามีอำนาจในสังคมไทย ฯลฯ

3.ที่ไป

คือ หลังจากเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ บทบาทของฝ่ายต่างๆ ในสังคมไทย มีส่วนนำพาบ้านเมืองไปสู่ วิกฤตการเมืองครั้งใหญ่

ผู้นำนักศึกษา ผู้นำสังคม รัฐบาล กองทัพ พรรคคอมมิวนิสต์ ข้าราชการ นักวิชาการ สื่อ ฯลฯ

๑.มีกิจกรรม และเป้าหมายอะไร อย่างไร

๒.มีการสรุปบทเรียนบ้างไหม โดยเฉพาะในหมู่ผู้นำนักศึกษา ประชาชนอาจจะกล่าวได้ว่า “แทบไม่มีการสรุปบทเรียนอะไร” ไม่มีการประชุมแลกเปลี่ยน สรุป สิ่งที่ได้ดำเนินการไปของผู้นำนักศึกษา ฝ่ายต่างๆ

๓.แต่ละฝ่าย ต่างเดินหน้าทำ สิ่งที่ตนคิด ตนหวัง ฯลฯ และเดินหน้าเคลื่อนไหว ตามกระแสของสังคม

๔.ฯลฯ

การเดินหน้าไปตามกระแส ความคิด อุดมการณ์ และทัศนคติของตน อย่างไม่มีความรู้จริงเป็นต้นเหตุสำคัญ ในการเดินทางที่ผิดพลาด ทิ้งไว้ให้คนรุ่นหลัง

l ความคิดเห็นทางการเมืองของคนส่วนหนึ่ง ที่ได้อ่านหนังสือ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖

อยากให้ผู้นำฝ่ายต่างๆ ได้อ่าน เรียนรู้ ทำความเข้าใจ สภาพสังคมและการเมืองไทย จากหนังสือเล่มนี้ ได้ทั้งความรู้ ความเข้าใจ (และมีส่วนร่วมทำบุญ กับผู้เขียนฯ ในการช่วยเหลือเพื่อนที่ทุกข์) เพราะจะทำให้เข้าใจการเมืองไทย ในยุคนั้นและยุคนี้ ดีขึ้นและจะได้นำมาประยุกต์ ใช้ในการทำสิ่งที่ดี ถูกต้องด้วยสติปัญญา ความจริง