• การพัฒนาตนเอง กายใจสุขภาพ : หลักคิดที่ใช้ได้จริงในชีวิต

ฉันเป็นคนธรรมดาสามัญชนที่ก้าวมาถึงวันนี้

ด้วยความรัก ความสงบ และความพอเพียง

โดยยึดหลัก “ทำดี ไม่ทำชั่วทำจิตใจให้ผ่องใส”

เป็นแนวทางชีวิตในแต่ละวัน

พื้นฐานชีวิตที่ดี

ชีวิตเริ่มต้นจากครรภ์ของแม่ ได้รับการเลี้ยงดูจากป๋าแม่ที่เป็นแบบอย่างที่ดี

ก๋งยายมีจิตเมตตา สนใจการศึกษาและธรรมะ

ครอบครัวเคารพชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์

มีภาพในหลวงติดฝาผนังให้เห็นทุกวัน

ฉันเรียนที่โรงเรียนอรุโณทัย อัสสัมชัญ เตรียมอุดมฯ และจุฬาฯ (วิศวกรรมศาสตร์) เป็นเด็กติดตามยายไปวัด ศึกษาธรรมกับท่านพุทธทาสปี ๒๕๑๒ และบวชเป็นพระนวกะกับท่านปัญญาปี ๒๕๑๗ ได้รับธรรมจากท่านโพธิรักษ์ และศึกษาปรัชญาพุทธกับท่านประยุทธ์ในช่วงลูกชายบวชปี ๒๕๕๔

ชีวิตที่ผ่านกิจกรรมในคณะ ชมรม สโมสร เป็นอุปนายกและนายกสจม.

ผจญเรื่องการเมืองในมหาวิทยาลัยและระดับประเทศ

ผ่านเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ และเหตุการณ์สำคัญอื่นๆ ของยุคสมัย

ผ่านชีวิตเยาวชน ผู้ใหญ่ พ่อแม่ ปู่ย่าตายาย

อย่างเป็นกระบวนการ : เริ่มต้น ท่ามกลาง จนจบ

แม้จะพบทั้งแพ้และชนะ แต่ไม่เคยยอมแพ้

ใช้เวลากว่า ๖๐ ปี สรุปบทเรียนแห่งชีวิต

เข้าใจสุขทุกข์ กายใจ และสุขภาพมากขึ้น

จากคิดว่าตนว่าเขา มาเป็นเข้าใจตนเอง ครอบครัว ผู้อื่น และบ้านเมือง

จนมาถึงสุขที่สงบ พอเพียงในวันนี้

• มาถึงวันนี้ ได้อย่างไร ?

ฉันจักพยายามถอดความคิด เป็นบทเรียนแก่ตน ดังนี้ :

1. ศึกษาเรียนรู้ เข้าใจ ตนเอง

- ความคิดจิตใจ

- สุขภาพ

- ครอบครัว

- เพื่อนมิตร

- ผู้คนในชุมชนสังคม

- บ้านเมืองและแผ่นดินเกิด

- เกิดตายครั้งเดียว ทำวันนี้ ชีวิตนี้ให้ดีที่สุด

2. ตัวเองเป็นหลัก

- อัตตาหิ อัตตโน นาโถ “ตนเป็นที่พึ่งแห่งตนนั้นแล”

- สร้างความสมดุลให้ชีวิต

- พัฒนา ฟื้นฟูกายใจ ด้วยตนเอง (เป็นหลัก)ตลอดเวลา

- มนุษย์ เป็นสัตว์ประเสริฐ อยู่ที่สามารถฝึกฝนพัฒนาได้

3. มนุษย์เป็นสัตว์สังคม อยู่คนเดียวไม่ได้

- ต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน

- เราควรต้องเป็นฝ่ายให้ มากกว่าฝ่ายเอา

- เพราะการให้เป็นสุข เป็นบุญ

4. การศึกษาเรียนรู้ เป็นหัวใจของการรู้ความเป็นจริงของชีวิตและสังคม

เรียนรู้ การมีประสบการณ์และการสรุปบทเรียนด้วยตนเองเป็นหลัก

เรียนรู้ จากผู้รู้จริง ทั้งผู้ใหญ่วงการต่างๆ จนถึงระดับชาวบ้านที่อยู่กับความจริงของชีวิต

ทุกงานที่ไป งานสังสรรค์ ประชุม เข้าเรียนหลากหลาย ฟังการบรรยาย ฟังจากผู้รู้จริง

จะเดินเข้าหา รับฟังผู้มาร่วมงาน สนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นด้วยความเคารพฯ

รวมทั้ง การออกจากบ้านขึ้นรถเมล์ ไปชมงานนิทรรศการต่างๆ ในหลากหลายสถานที่

แม้แต่บนรถเมล์ รถไฟฟ้า ฯ จะสังเกต อากัปกิริยาความรู้สึกของผู้โดยสาร

และชมวิวทิวทัศน์ข้างทาง ฯลฯ

5. มนุษย์เราอยู่ได้ดี ด้วยการปรับกายใจ ให้เกิดความสมดุล

คนเราเกิดมาด้วยความสมดุลทางธรรมชาติ

เมื่อเรามีชีวิตเติบโตขึ้น จะมีการปรับตัวไปตามสภาพที่มีการเปลี่ยนแปลงไป

ทั้งจิตใจ ความคิด กาย สุขภาพ ฯ

เกิดความโน้มเอียงไปด้านใดด้านหนึ่ง อยู่เสมอ

อันก่อให้เกิดข้ออ่อน เป็นทุกข์ ไม่สบาย

ซึ่ง เรา ต้องปรับตน ฟื้นฟูตน ตลอดเวลา ให้เข้าสู่สมดุล

- ใจที่สมดุล

- ความคิดที่สมดุล

- กายและสุขภาพที่สมดุล

- ชีวิตที่สมดุล

6. แก้ปัญหาจากความเป็นจริง ทำให้เรารับรู้ เรื่องของการฝึกและพัฒนาตนเอง

ปัญหา คือ อุปสรรค แต่ก็มีด้านกลับ คือ การให้บทเรียนที่มีคุณค่า

ช่วงออกมาจากป่า มาทำงานหนักด้วยการเป็นนายช่างโครงการสร้างถนน

คลองชลประทาน โรงเหล้าฯ

และเป็นโรคที่ติดต่อมาโดยพันธุกรรม : โรคหอบหืด (Asthma)และโรค G6PD

และผมเคยเป็นไข้มาลาเรีย ช่วงอยู่ในป่า (เข้าร่วมการต่อสู้กับพรรคคอมมิวนิสต์ฯ 5 ปี )

ทำให้ “เกิดอาการหอบ และเป็นภูมิแพ้ ค่อนข้างแรงฯลฯ

จึงมารักษาตัว กับคุณหมอใหญ่สฤษดิ์วงศ์ วงศ์ถ้วยทองที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ

รักษาอยู่ร่วมปี มีการฉีดยาตรวจสอบ “สิ่งที่แพ้” มีร่วม 20 รายการ

แต่ อาการก็ไม่หาย เวลาเดินขึ้นสะพานลอย เกิดอาการหอบ เหนื่อยง่าย ฯ

แต่หลังจาก ผมมาดูแลรักษาตนเอง ด้วยการออกกำลังกายประจำ ดูแลรักษาสุขภาพ

จากวันนั้นมาถึงวันนี้ กว่า 40 ปี ผมไม่มีอาการหอบ หรือแพ้อะไรอีกเลย

นี่เป็นจุดเริ่มต้นหนึ่ง ของการเห็นความสำคัญของการ รักษาดูแลสุขภาพด้วยตนเอง

บทสรุปเรื่องสุขภาพ

ชีวิตคนที่มีสุขภาพที่ดี ต้องอาศัย 2 หมอ

หมออาชีพ : ที่มีความรู้ความเข้าใจโรคและเอาใจใส่รักษาคนไข้ (หายากมาก)

หมอตัวเรา : ที่จะเป็นผู้รู้และเข้าใจตัวเอง แต่ต้องอาศัยใฝ่ใจเรียนรู้ติดตามสุขภาพของตน

(คนส่วนใหญ่ ไม่สนใจ ไม่ให้ความสำคัญ มุ่งแต่อาศัยหมอและยา ฯลฯ)

ชัยวัฒน์ สุรวิชัย