เทศกาลตรุษจีนสะท้อน “ไทยจีนใช่อื่นไกล พี่น้องกัน”

“จีนไทยใช่อื่นไกล พี่น้องกัน” คือถ้อยคำที่ สี จิ้นผิง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน กล่าวเมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินเยือน  สะท้อนการให้ความสำคัญยิ่งกับความสัมพันธ์จีน-ไทย และมิตรภาพอันลึกซึ้ง โดยความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างสองประเทศไม่ได้จำกัดอยู่เพียงมิติทางการทูต หากแต่หยั่งรากลึกในระดับของประชาชน วัฒนธรรม และวิถีชีวิตร่วมกัน เทศกาลตรุษจีนจึงเป็นหนึ่งในภาพสะท้อนที่ชัดเจนที่สุดของสายสัมพันธ์นี้ ตรุษจีนเป็นช่วงเวลาที่แสดงให้เห็นว่า ไทยและจีนไม่ได้เป็นเพียงมิตรประเทศ แต่เป็น “พี่น้อง” ที่มีรากฐานของความผูกพันร่วมกันมายาวนาน เราต่างฉลองปีใหม่จีนเหมือน ๆ กัน

สายสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมที่กลมเกลียว

เทศกาลตรุษจีนในประเทศไทยเป็นสัญลักษณ์ของการหลอมรวมทางวัฒนธรรมที่งดงาม ชาวไทยเชื้อสายจีนซึ่งเป็นส่วนสำคัญของสังคมไทยได้นำประเพณี ความเชื่อ และวิถีชีวิตมาผสมผสานกับบริบทของสังคมไทยอย่างกลมกลืน จนกลายเป็นเทศกาลที่คนไทยทุกเชื้อสายร่วมเฉลิมฉลองอย่างอบอุ่น ไม่ว่าจะเป็นการไหว้เจ้า การประดับโคมแดง การมอบอั่งเปา หรือการรวมตัวของครอบครัว

ในโลกยุคดิจิทัล สายสัมพันธ์นี้ยังขยายตัวผ่านการสื่อสารและเทคโนโลยี คนไทยจำนวนมากติดตามข่าวสาร รายการเฉลิมฉลอง และกิจกรรมพิเศษช่วงตรุษจีนจากประเทศจีน ไม่ว่าจะเป็นการแสดงศิลปวัฒนธรรม การถ่ายทอดสดงานเฉลิมฉลอง หรือกิจกรรมระดับชาติ สิ่งเหล่านี้ช่วยเสริมสร้างความรู้สึกใกล้ชิดและความเข้าใจร่วมกัน ทำให้วัฒนธรรมจีนไม่ได้เป็นสิ่งที่ห่างไกล แต่เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ร่วมของสังคมไทย

พลังแห่งซอฟต์พาวเวอร์ร่วมกัน

เทศกาลตรุษจีนยังสะท้อนถึงพลังของวัฒนธรรมในฐานะ “ซอฟต์พาวเวอร์” ที่เชื่อมโยงผู้คนและสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ รายการชุนหว่านหรือกาล่าตรุษจีนของ China Media Group (CMG) ปี 2026 นี้ ได้นำเสนอซอฟต์พาวเวอร์ ผ่านเทคโนโลยีสุดล้ำ ผสมผสานศิลปวัฒนธรรมดั้งเดิมอย่างอลังการ  คือหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์แสดงกังฟู ซึ่งทั่วโลกต่างชื่นชมเทคโนโลยีหุ่นยนต์ของจีน และ ในช่วงเทศกาลนี้ นักท่องเที่ยวชาวจีนจำนวนมากเดินทางมายังประเทศไทยเพื่อร่วมเฉลิมฉลอง ขณะเดียวกัน นักท่องเที่ยวชาวไทยเชื้อสายจีนก็เดินทางไปยังประเทศจีนเพื่อสัมผัสบรรยากาศตรุษจีนในแผ่นดินต้นกำเนิด

การเดินทางแลกเปลี่ยนนี้ไม่เพียงสร้างรายได้ให้กับภาคการท่องเที่ยว แต่ยังส่งเสริมความเข้าใจระหว่างประชาชนของทั้งสองประเทศ เกิดการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม และเสริมสร้างความสัมพันธ์ในระดับประชาชน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของความร่วมมือระหว่างประเทศในระยะยาว ซอฟต์พาวเวอร์จึงกลายเป็นพลังสำคัญที่ช่วยเชื่อมโยงไทยและจีนให้ใกล้ชิดกันมากยิ่งขึ้น

การสืบทอดคุณค่าความกตัญญู

หัวใจสำคัญของเทศกาลตรุษจีนคือการแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษและการให้ความสำคัญกับสถาบันครอบครัว ประเพณีการไหว้บรรพบุรุษ การรวมญาติ และการรับประทานอาหารร่วมกัน เป็นช่วงเวลาที่สะท้อนถึงคุณค่าทางวัฒนธรรมที่ให้ความสำคัญกับความเคารพ ความกตัญญู และความผูกพันในครอบครัว

คุณค่าเหล่านี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในสังคมจีน แต่เป็นคุณค่าที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของสังคมไทยเช่นกัน ความสำคัญของครอบครัว การดูแลผู้ใหญ่ และการรักษาความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในครอบครัว เป็นรากฐานสำคัญของความมั่นคงทางสังคม เทศกาลตรุษจีนจึงเป็นช่วงเวลาที่ช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัว และสะท้อนถึงคุณค่าร่วมของสังคมไทยและจีน

ความร่วมมือทางเศรษฐกิจที่รุ่งเรือง

นอกจากมิติทางวัฒนธรรมและสังคมแล้ว เทศกาลตรุษจีนยังมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นเศรษฐกิจ บรรยากาศการจับจ่ายใช้สอย การซื้อสินค้าเพื่อการเฉลิมฉลอง และการท่องเที่ยว ทำให้เกิดการหมุนเวียนของเศรษฐกิจในระดับชุมชนและระดับประเทศ ผู้ประกอบการ ร้านค้า และภาคธุรกิจต่างได้รับประโยชน์จากกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เพิ่มขึ้นในช่วงเทศกาลนี้

ในระดับระหว่างประเทศ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างไทยและจีนยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยมีพื้นฐานจากความใกล้ชิดทางวัฒนธรรมและความสัมพันธ์ที่ยาวนาน เทศกาลตรุษจีนจึงเป็นทั้งสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมและแรงขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจ ที่ช่วยส่งเสริมความร่วมมือและการเติบโตร่วมกันของทั้งสองประเทศ

สะท้อนความสัมพันธ์ที่มากกว่าคำว่า “มิตรประเทศ”

เทศกาลตรุษจีนเป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนของความสัมพันธ์ระหว่างไทยและจีน ที่ไม่ได้เป็นเพียงความสัมพันธ์ทางการเมืองหรือเศรษฐกิจ แต่เป็นความสัมพันธ์ที่มีพื้นฐานจากความเข้าใจ ความเคารพ และความผูกพันระหว่างประชาชน วัฒนธรรม และคุณค่าร่วมกัน

คำว่า “จีนไทยใช่อื่นไกล พี่น้องกัน” จึงไม่ใช่เพียงคำกล่าวเชิงสัญลักษณ์ แต่เป็นความจริงที่ปรากฏให้เห็นผ่านเทศกาลตรุษจีน ซึ่งเป็นช่วงเวลาแห่งความสุข ความอบอุ่น และความร่วมมือ

และในทุกครั้งที่โคมแดงถูกจุดขึ้น และครอบครัวกลับมาพร้อมหน้ากัน เทศกาลตรุษจีนได้ย้ำเตือนให้เห็นว่าไทยและจีน ยังคงเป็นพี่น้องที่เดินไปข้างหน้าร่วมกันอย่างมั่นคงและยั่งยืน

เรียบเรียงโดย ดร.กฤตติกา เศวตอมรกุล รองคณบดีคณะรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์