สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) เดินหน้าขับเคลื่อนนโยบายแก้ไขปัญหาที่ดินทับซ้อนครั้งใหญ่ครอบคลุมพื้นที่ 122 อำเภอ ใน 21 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อเร่งรัดการปรับปรุงแนวเขตปฏิรูปที่ดินที่เคยมีการประกาศเขตปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก.) ครอบคลุมพื้นที่ทั้งอำเภอมาในอดีต ซึ่งส่งผลให้ประชาชนจำนวนมากที่ครอบครองทำประโยชน์อยู่นอกเขตดำเนินการจริงของรัฐ ไม่สามารถยื่นขอออกเอกสารสิทธิตามประมวลกฎหมายที่ดินได้

ปัญหาดังกล่าวก่อตัวขึ้นนับแต่มีการตราพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตปฏิรูปที่ดิน ซึ่งใช้วิธีการกำหนดขอบเขตโดยยึดตามแนวเขตอำเภอเป็นหลัก ส่งผลให้ที่ดินของราษฎรที่ครอบครองอยู่เดิมถูกรวมเข้าไปอยู่ในเขตของรัฐโดยสภาพบังคับ แม้หน่วยงานจะยังไม่ได้เข้าไปดำเนินการจัดสรรที่ดินจริงก็ตาม สคทช. จึงร่วมกับสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) และหน่วยงานที่เกี่ยว นำผลลัพธ์จากการจัดทำแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ มาตราส่วน 1 : 4000 หรือ One Map มาเป็นบรรทัดฐานสำคัญในการคัดกรองและจำแนกแนวเขตให้เกิดความชัดเจนตามหลักกฎหมายและข้อเท็จจริงเชิงพื้นที่ เพื่อยุติปัญหาที่ยืดเยื้อมานานหลายทศวรรษ

หัวใจสำคัญของการดำเนินงานครั้งนี้ คือการแก้ไขข้อติดขัดทางข้อกฎหมายที่เคยเป็นอุปสรรคในการออกเอกสารสิทธิ โดย สคทช. ได้ผลักดันแนวทางปฏิบัติภายใต้มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2568 เพื่อลดขั้นตอนความซ้ำซ้อนและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานด้วยกระบวนการ Fine Tune หรือการปรับปรุงแผนที่เชิงเทคนิคให้มีความแม่นยำสูงสุด ซึ่งจะช่วยให้การปรับปรุงพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตปฏิรูปที่ดินให้คงเหลือเฉพาะเขตดำเนินการจริงเป็นไปอย่างรวดเร็ว โดยมีเป้าหมายเร่งรัดดำเนินการพื้นที่เร่งด่วน 122 อำเภอ 35 ฉบับ ให้เกิดความชัดเจนภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อคืนสิทธิในที่ดินส่วนที่อยู่นอกเขตดำเนินการให้กลับคืนสู่มือประชาชน เปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถนำหลักฐานไปยื่นขอออกโฉนดที่ดิน เพื่อสร้างความมั่นคงในที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินได้อย่างเต็มภาคภูมิ

การยกระดับการจัดการที่ดินใน 122 อำเภอทั่วประเทศนี้ ถือเป็นพันธกิจสำคัญในการสร้างธรรมาภิบาลและการบริหารจัดการที่ดินที่เป็นเอกภาพตามหลักการ “หนึ่งพื้นที่ หนึ่งหน่วยงานรับผิดชอบ One Land, One Law” เพื่อส่งมอบความเป็นธรรมและคุ้มครองสิทธิที่ชอบด้วยกฎหมายให้แก่ประชาชนอย่างเท่าเทียม ทั้งนี้เพื่อความโปร่งใสและตรวจสอบได้

สคทช. กำลังเร่งพัฒนา แอปพลิเคชั่น One Map Thai เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนตรวจสอบแนวเขตที่ดินด้วยตนเองผ่านช่องทางดิจิทัลที่ทันสมัย ด้วยมุ่งหวังให้เส้นแนวเขตที่ชัดเจนในวันนี้ กลายเป็นหลักประกันแห่งความสุขและความมั่นคงที่จะถูกส่งต่อให้ลูกหลานไทยได้อย่างยั่งยืนตลอดไป