การมีสุขภาพร่างกายและผิวพรรณที่ดูดีเสมอ ย่อมเป็นยอดปรารถนาของทุกคน แต่ก็อาจหลีกเลี่ยงการเกิดปัญหาผิวพรรณได้ยากในยุคนี้ด้วยสภาวะแวดล้อมและการดำเนินชีวิตโรคที่เกิดขึ้นทางผิวหนังมีหลากหลายชนิด บางชนิดก็มีอาการชั่วคราวบางชนิดก็มีอาการรุนแรง บ้างชนิดก็รักษายากบ้างก็รักษาง่ายโรคผิวหนังที่พบบ่อยที่สุดที่ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ คือโรคผิวหนังอักเสบ มีลักษณะเป็นผื่น บวม แดง บางครั้งมีตุ่มน้ำ มีน้ำเหลืองซึมลอกเป็นขุย และตกสะเก็ด สำหรับโรคสะเก็ดเงินเป็นโรคผิวหนังอีกชนิดหนึ่งที่ ส่งผลกระทบต่อร่างกาย จิตใจและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย สังคมคนรอบข้างอาจรังเกียจ ไม่อยากเข้าใกล้ ผู้ป่วยเด็กต้องขาดเรียนเวลาที่มีผื่นเห่อ เพื่อนๆ ไม่กล้าเล่นด้วย ในผู้ป่วยผู้ใหญ่มีความอับอาย ไม่กล้าเข้าสังคม แยกตัวจากสังคม เพราะเกรงว่าจะเป็นที่รังเกียจ ไม่มีใครรับเข้าทำงานเนื่องจากมีความเชื่อที่ผิดคิดว่าเป็นโรคติดต่อ

ข้อมูลจาก ผศ.พญ.สุวิรากร โอภาสวงศ์ ประธานฝ่ายกิจกรรมสังคม สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย และ ผู้อำนวยการคลินิกสยามเดอร์มาติกส์ เปิดเผยว่า โรคสะเก็ดเงิน มีชื่อภาษาอังกฤษว่า “Psoriasis” หรือที่ชาวบ้านเข้าใจผิดเรียกว่าโรคเรื้อนกวาง นั้น เป็นโรคผิวหนังเรื้อรังที่พบบ่อย อาการมีผื่นแดง สะเก็ดสีเงินหนา บริเวณผิวหนัง หนังศีรษะ เล็บ เชื่อว่าเกิดจากพันธุกรรมและความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ไม่ได้เกิดจากเชื้อโรค จึงไม่ใช่โรคติดต่อ ปัจจุบันยังไม่มีวิธีการรักษาให้หายขาดได้

โรคสะเก็ดเงินพบได้บ่อยมากประมาณ 1-2% ของประชากรทั่วโลก พบได้ทั้งเพศชายและหญิง พบได้ในทุกช่วงอายุทั้งเด็กและผู้ใหญ่ โดยพบบ่อยใน 2 ช่วงอายุ คือ ช่วงวัยรุ่นถึงวัยรุ่นตอนปลาย อายุประมาณ 20 ปี และวัยผู้ใหญ่ อายุประมาณ 55-60 ปี

สาเหตุและอาการของโรคสะเก็ดเงิน

สำหรับสาเหตุของโรคสะเก็ดเงิน เชื่อว่าเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันเม็ดเลือดขาว T lymphocyte เฉพาะที่ผิวหนัง หลั่งสารมากระตุ้นให้เซลล์ผิวหนังแบ่งตัวเร็วกว่าปกติ ทำให้เกิดผื่นที่มีสะเก็ดหนา นอกจากนี้ยังเชื่อว่าเกิดจากพันธุกรรม มียีนที่เป็นสาเหตุหลายชนิด ครอบครัวที่มีพ่อหรือแม่เป็นโรคสะเก็ดเงิน ลูกจะมีโอกาสเป็นโรคสะเก็ดเงินสูงกว่าคนทั่วไป

ส่วนอาการของโรคสะเก็ดเงิน จะมีผื่นผิวหนังเป็นได้หลายรูปแบบ ที่พบบ่อย คือ ผื่นแดงขอบเขตชัดเจน มีขุ่ยหรือสะเก็ดสีเงินปกคลุมหนา (Silvery-white scale) เมื่อลอกขุยออกจะมีจุดเลือดออก (Auspitz sign) ขนาดผื่น มีตั้งแต่ ขนาดเล็กเท่าหยดน้ำ (Guttate Psoriasis) หรือผื่นขนาดเท่าเหรียญหรือปื้นขนาดใหญ่กว่าฝ่ามือ (Chronic Plague type Psoriasis) หรือเป็นตุ่มหนอง (Pustular Psoriasis) พบผื่นบริเวณหนังศีรษะลำตัว แขน ขา เป็นๆ หายๆ บางรายผื่นเป็นแดงทั่วตัวจนไม่เหลือผิวหนังปกติ (Psoriasis Erythroderma)

ความผิดปกติอื่นที่อาจพบได้ คือ เล็บมือ เล็บเท้าผิดปกติเล็บเป็นหลุม เล็บร่อน เล็บโดนทำลาย มีข้ออักเสบ ปวดบวม แดงร้อน ข้อผิดรูปได้ พบได้ประมาณ 20- 40% โดยผู้ป่วยอาจมีอาการผิดปกติของเล็บหรือปวดข้อนำมาก่อน หรือเกิดขึ้นพร้อมกับอาการผื่นที่ผิวหนัง

ผู้ป่วยบางรายมีอาการผื่นเห่อเฉียบพลันแล้วผื่นก็หายไปบางรายมีผื่นผิวหนังอักเสบกำเริบเรื้อรังไปตลอดชีวิต ปัจจัยกระตุ้นที่ทำให้ผื่นเห่อกำเริบ เช่น ความเครียดการแกะเกา การดื่มสุรา การอดนอน การติดเชื้อแบคทีเรียในระบบทางเดินหายใจ หูอักเสบ การติดเชื้อ HIV การตั้งครรภ์ รับประทานยาบางอย่าง เช่น ยาลดความดันยารักษาโรคทางจิตเวช ยาแก้ปวดข้อปวดกระดูก เป็นต้น

นอกจากนี้ผู้ป่วยสะเก็ดเงินที่มีอาการรุนแรงมักมีโรคร่วมซ้ำซ้อนต่างๆ ได้ เช่น เบาหวาน ไขมันในเลือดสูงโรคอ้วนลงพุง เส้นเลือดหัวใจตีบ อัมพาต มะเร็งเม็ดเลือดขาวเป็นต้น อีกทั้งพบภาวะซึมเศร้า แยกตัวจากสังคม เครียด มีพฤติกรรมที่ผิดปกติ ติดเหล้า ติดบุหรี่ ฆ่าตัวตายได้

การรักษาโรคสะเก็ดเงิน

การรักษาโรคสะเก็ดเงินมีหลากหลายวิธี ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของผู้ป่วยแต่ละคน ในกรณีที่ผื่นเป็นน้อยพิจารณารักษาด้วยยาทาเฉพาะที่ เช่น ยาทากลุ่มสเตียรอยด์ กลุ่มไวตามินดี ยาทาน้ำมันดิน เป็นต้น สำหรับกรณีที่ผื่นเป็นมาก กระจายทั่วร่างกาย ควรพิจารณารักษาด้วยการฉายแสงอัลตราไวโอเลต (Ultraviolet) 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นระยะเวลา 3 เดือน ซึ่งผลการรักษาค่อนข้างดีมักมีผลข้างเคียงน้อย

สำหรับการรักษาด้วยแสง Ultraviolet มีการใช้ UVA ซึ่งต้องใช้ร่วมกับการรับประทานยาหรือทายาก่อนซึ่งมีผลข้างเคียง จึงมีการใช้ Narrow band UVBฉายแสง รักษาโรคสะเก็ดเงินและโรคผิวหนังอื่นๆ จะได้ผลดี แต่เครื่องฉายนี้มีเฉพาะโรงพยาบาลใหญ่ๆ มีการใช้จำนวนครั้งและเวลารักษานาน ปัจจุบันมีความก้าวหน้าทางการแพทย์มากขึ้น เครื่อง Thera Beam UV308เครื่องฉายแสงเฉพาะจุด เป็นเครื่องมือที่ให้กำเนิดรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) เทคโนโลยีที่มีคุณสมบัติในการปรับภูมิคุ้มกันบริเวณผิวหนัง ที่ได้รับการฉายแสง เป็นการฉายแสงผ่าน Excimer Filter  ที่จะช่วยกรองแสงที่ไม่จำเป็น เป็นเครื่องฉายแสงเฉพาะที่ จึงป้องกันผลข้างเคียงต่อเซลล์ปกติที่อยู่ข้างเคียง ให้ความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในการรักษาสูงขึ้น

ถ้าผู้ป่วยไม่สะดวกมาฉายแสงอัลตราไวโอเลต อาจพิจารณารักษาด้วยยารับประทาน เช่น ยา MethotrexateNeotigason และ Cyclosporine เป็นต้น ยาเหล่านี้ให้ผลการรักษาค่อนข้างดีเช่นกัน แต่มีผลข้างเคียงต่อระบบเม็ดเลือด ตับ และไต ผู้ป่วยจึงต้องมาพบแพทย์เป็นระยะและมีการเจาะเลือดเพื่อเฝ้าระวังผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้แต่ในรายที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยารับประทานหรือการฉายแสงอัลตราไวโอเลตอาจพิจารณารักษาด้วยยาฉีด biologics ผลการรักษาค่อนข้างดีเช่นกันแต่มีราคาแพงมาก

นอกจากนี้ผู้ป่วยต้องหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นที่อาจทำให้ผื่นกำเริบได้ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ไม่ดื่มสุราพักผ่อนให้เพียงพอ ไม่หมกมุ่นอยู่กับปัญหาเดิมๆ ที่แก้ไขไม่ได้ ออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อกำจัดความเครียดแอบแฝงผู้ป่วยต้องมีความเข้าใจในตัวโรคสะเก็ดเงิน มองโลกในแง่บวกและปรับตัวอยู่กับโรคสะเก็ดเงินได้อย่างมีความสุข คนในครอบครัวและสังคมรอบข้างต้องให้รอยยิ้ม ให้กำลังใจผู้ป่วยโรคสะเก็ดเงิน เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยมีอาชีพ มีงานทำ เพื่อให้ผู้ป่วยไม่เป็นภาระกับใคร เป็นสมาชิกในสังคมอย่างเป็นสุข

ผศ. (พิเศษ) ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ