ความมหัศจรรย์อีกสิ่งหนึ่งในรัฐโอดิสสา ที่จะพลาดไม่ได้เลยก็คือ วิหารสุริยะเทพ แห่งโคนาร์ค (SUN TEMPLE OF KONARK)

รัฐโอดิสสา ในอดีตคืออาณาจักรคาลิงกาที่ยิ่งใหญ่ สุดท้ายก็มาพ่ายแพ้แก่พระเจ้าอโศกมหาราช  แต่รัฐโอดิสสา ก็ยังมีกษัตริย์ฮินดูปกครองเรื่อยมา  แม้ว่าจะประสบกับการรุกรานของกองทัพของมุสลิมเติร์ก ที่หมายจะยึดครองเป็นระยะๆ

ทว่า  ไม่ประสบความสำเร็จ

อีกครั้งหนึ่ง ในราวปีค.ศ. 1250 หรือเมื่อประมาณ 750 ปีที่แล้ว  ตรงกับไทยก็ประมาณสมัยสุโขทัย   กองทัพของมุสลิมเติร์กจากอัฟกานิสถาน ก็ยกทัพรุกรานเข้ามาถึงโอดิสสาอีกครั้ง ยุคนั้นตรงกับรัชสมัยของกษัตริย์นรสิงหะ เทวา ที่ 1 (KING NARASIMHA DEVA I) ของราชวงศ์ คงคาตะวันออก(THE EASTERN GANGA DYNASTY)    

แต่ถูกกองทัพของ พระเจ้านรสิงหะ เทวา ตีโต้จนกองทัพของมุสลิมต้องถอยกลับไป 

(วิหารสุริยะเทพ แห่ง โคนาร์ค  ขวาสุดก็คือ ห้องเล่นดนตรีและร่ายรำ  ถัดไปทางซ้ายก็คือ จักกาโมฮาน และ ด้านหลังก็คือ  ห้องประดิษฐานของเทวรูป – ภาพจากวิกิพีเดีย)

จากชัยชนะในสงครามครั้งนี้   พระเจ้านรสิงหะ เทวา ก็ได้สร้างวิหารขนาดใหญ่ขึ้น  เพื่ออุทิศถวายแด่สุริยะเทพ  และ เพื่อเป็นการรำลึกถึงชัยชนะในครั้งนี้ด้วย

ความเชื่อของศาสนาฮินดู  สุริยะ หรือ พระอาทิตย์  ถือเป็นเทพเจ้าที่ทรงอำนาจมากที่สุดองค์หนึ่ง  และต่อเนื่องมาถึงโหราศาสตร์ฮินดู  หรือ โหราศาสตร์พระเวท ที่มีความหมายถึง สังขาร และ ตัวตนของเจ้าชะตา

เมื่อเป็นวิหารที่สร้างถวายแด่สุริยะเทพ  แน่นอนว่า  ก็ย่อมจะต้องทำเป็นรูปรถเทียมม้า  เพราะเมื่อสุริยะเทพเดินทางไปในท้องฟ้า  ท่านจะเดินทางไปโดยรถเทียมม้า

รถเทียมม้าดังกล่าวใช้ม้า 7 ตัวด้วยกัน   ม้าทั้งเจ็ดตัวมีชื่อเรียกว่า  กายาตรี(GAYATRI)  บิหาตี(BRIHATI)  อุชนีห์(USHNIH)   จากาตี(JAGATI)  ทิชทูบาห์ (TRISHTUBHA)  อานุชทูบาห์(ANUSHTUBHA) และ แพงติ (PANKTI)   

(ภาพสเก็ตช์โครงสร้างของวิหาร  จะเห็นวงล้อของรถเทียมม้าของสุริยะเทพ และ ม้า)

ทำไมถึงต้องเป็นม้า 7 ตัว   ทำไมไม่เป็น 1  หรือ  2 หรือ 4  หรือ 6 ตัว ซึ่งจะเป็นมีเหตุผลในโลกแห่งความจริงมากกว่าที่จะเป็น 7 ตัว  เพราะหากเป็นม้า 7 ตัว การออกแรงลากรถของม้าอาจจะมีทิศทางที่ควบคุมยาก

สันนิษฐานว่า น่าจะเป็นคติความเชื่อที่ว่า  ในหนึ่งสัปดาห์มีเจ็ดวัน  ตามความเชื่อตั้งแต่ยุคอียิปต์โบราณ  หรือก่อนหน้านั้น

ดังปรากฎในพระคัมภีร์ไบเบิล ฉบับพันธะสัญญาเก่าที่ว่า   พระเจ้าทรงสร้างโลกใน 6 วัน แล้ว วันที่เจ็ดเป็นวันสะบาโต   พระเจ้าจึงให้ทุกคนหยุดทำงานในวันที่เจ็ด  

แต่ตำราโหราศาสตร์ไทยบอกว่า  อาทิตย์(๑)ถูกสร้างด้วยสิงโต 6 ตัว  พระอาทิตย์จึงมีกำลัง 6  และเมื่ออาทิตย์(๑)เสวยอายุ  ก็จะเสวยอายุนาน 6 ปี  ยังยังไม่สอดคล้องกันกับเรื่องม้า 7 ตัว

(อาคารส่วน SANCTUM SANCTORUM ด้านซ้ายสีขาว  ส่วนอาคาร จักกาโมฮาน คือ ส่วนสีเหลือง -ภาพจากวิกิพีเดีย)

สถาปัตยกรรม ของวิหารสุริยะเทพแห่ง โคนาร์ค ก็เช่นเดียวกันกับสถาปัตยกรรมของวิหารฮินดูอื่นๆ   ก็คือ  มีส่วนที่ประดิษฐานของเทพเจ้าประจำวิหาร  อย่างเช่นกรณีนี้  เทพเจ้าประจำวิหารก็คือ  สุริยะเทพ   อาคารส่วนนี้เรียกว่า แซงทัม แซงโทรัม (SANCTUM SANCTORUM)

อาคารหลังนี้สูง 70 เมตร  แต่ปัจจุบันพังเสียหายลงมาเหลือเพียงแค่ 1 ใน 3 เท่านั้น

ถัดออกมาจาก แซงทัม แซงโทรัม ก็คือ อาคารจักกาโมฮาน  อาคารที่ผู้มาประกอบพิธีจะใช้ในการรวมตัวกัน  หรือ เรียกว่า ห้องประชุม  และ นี่คืออาคารส่วนที่ยังเหลืออยู่ของวิหารสุริยะเทพของเมืองโคนาร์ค  สูงประมาณ 40  และยังสวยงามสมบูรณแบบมากทีเดียว

ข้อมูลเรื่องความสูงที่ผมเขียนนี้  จะแตกต่างจากที่ปรากฏในวิกิพีเดีย 

(วงล้อของรถเทียมม้าของ สุริยะเทพ)

ทั้งสองอาคารประกอบกันกลายเป็นรถเทียมม้าของสุริยะเทพ  ซึ่งมีล้อข้างละ 12 วงล้อ  เท่ากับ 12 เดือนในหนึ่งปี

(มุมมองจากลานเล่นดนตรี และ เต้นรำถวายเทพเจ้า ไปยัง อาคาร จักกาโมฮาน)

ส่วนหน้าสุด  จะเป็นเพียงยกพื้น  มีเสาประดับประดา แต่ไม่มีหลังคา   ใช้สำหรับเป็นห้องเล่นดนตรี และ ร่ายรำเพื่อถวายแด่เทพเจ้า  

ตามรูปแบบของสถาปัตยกรรม และ ประเพณีนิยมของการสร้างวิหารของศาสนาฮินดู  วิหารจะต้องหันหน้าไปทางทิศตะวันออกเสมอ   เพื่อว่า  ลำแสงของพระอาทิตย์ในตอนเช้าจะสาดส่องเข้าไปในวิหารได้

(รายละเอียดของการแกะสลักของวงล้อ  วิจิตรพิสดารมาก )

และเหตุที่วิหารหันหน้าไปสู่ทิศตะวันออกนี่เอง  จึงทำให้เกิดสิ่งประดิษฐ์ที่เรียกว่า  นาฬิกาแดดขึ้นมา   ซึ่งนาฬิกาแดด ที่วิหารแห่งโคนาร์ค จะแตกต่างกว่า นาฬิกาแดด ของตะวันตกที่เราเคยเห็นมาก่อน

เพราะนาฬิกาแดดที่นี่  มีความละเอียด และ แม่นยำกว่า  นาฬิกาแดดของตะวันตกมาก

สำหรับท่านที่สนใจจะไปพบกับประสบการณ์มหัศจรรย์ของ นาฬิกาแดด ของวิหารสุริยะเทพแห่งโคนาร์ค และต้องการเห็นว่านาฬิกาแดดเรือนนี้  ทำงานอย่างไร  เรามีทริปเดินทางเจาะลึกมหัศจรรย์ คุชราฎ และ โอดิสสา  ระหว่างวันที่ 7 ถึง 13 กุมภาพันธ์ 2563  สามารถสอบถามรายละเอียด และสำรองที่นั่งได้ที่ 02 651 6900 หรือ 088 578 6666 หรือ  LINE ID 14092598 

เรามีที่นั่งจำกัดครับ