มาถึงคำถามที่ว่า  ไม่ว่าจะเป็นโยเซฟ หรือ โมเสส ล้วนไม่รู้จักชื่อจริงของฟาโรห์ที่เขาเคยเผชิญหน้าด้วย  มีเหตุผลที่รับได้หรือไม่

เพราะทั้งคัมภีร์ไบเบิลล้วนเรียกชื่อของกษัตริย์อียิปต์แต่เพียงว่า “ฟาโรห์” เท่านั้น 

คำว่า  “ฟาโรห์” เป็นคำในภาษาเฮียโรกลิฟส์ ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้กันในหมู่กษัตริย์  นักบวช และ  ชนชั้นสูงของอียิปต์โบราณเท่านั้น  ความหมายของคำว่า “เฮียโรกลิฟส์” นั้นแปลว่า  “อักษรศักดิ์สิทธิ์” ตามวิธีใช้งานของตัวมันเอง

(จารึก โรเซตตา สโตน จัดแสดงอยู่ที่ BRITISH MUSEUM)

นอกจากนี้   อียิปต์โบราณยังมีตัวอักษรอีกชนิดหนึ่งที่สร้างขึ้นเพื่อใช้งานเฉพาะในกลุ่มชนชั้นต่ำลงมา   อาจจะเรียกว่า  ประชาชนทั่วไปก็ได้  ภาษานี้เรียกว่า  “เดโมติค”  ซึ่งมีความหมายตามตัวอักษรก็คือ  ภาษาสำหรับประชาชน

ตัวอักษรทั้งสองแบบปรากฎอยู่บนศิลาจารึกที่เรียกกันว่า “หินโรเซตตา” ที่ถูกค้นพบทางตอนเหนือของประเทศอียิปต์ เมื่อปี 1799  ต่อมาหินก้อนนี้ได้กลายเป็นกุญเจในการไขความลับสู่โลกของอียิปต์โบราณ

(รูปสลักของอาลักษณ์ ในยุคอาณาจักรเก่าของอียิปต์โบราณ-ภาพโดยผู้เขียน)

ในพระราชวังของอียิปต์โบราณ  จะมีเจ้าหน้าที่ผู้หนึ่งที่เรียกว่า “อาลักษณ์”  หรือ  ผู้จดบันทึกคำพูด หรือ คำสั่งของฟาโรห์  เพื่อให้ข้าราชการอื่นๆปฎิบัติตาม

นอกจากนั้น  ในยุคสมัยที่นักวิชาการสันนิษฐานว่า  ฟาโรห์ในยุคโมเสส  อาจจะเป็นไปได้หลายคน    ไม่ว่าจะเป็น ธุทโมเสส ที่ 3 , เซติ ที่ 1  , รามเซส ที่ 2  หรือ  เมอเรนปทาห์  โอรสของรามเสส ที่ 2 ก็ตาม   ทุกคนต่างก็มีส่วนร่วมในการสร้างวิหาร และ จารึกชื่อของตัวเองเอาไว้ในวิหารทั้งนั้น

ไม่ว่าจะเป็นใน  วิหารลักซอร์  , วิหารคาร์นัค , วิหารเดนเดอรา  และ  วิหารอาบิโดส 

(บนกำแพงของวิหารเอ็ดฟู ก็มีชื่อของฟาโรห์แกะสลักอยู่ - ภาพโดยผู้เขียน)

สิ่งก่อสร้างทุกแห่งในอียิปต์  ไม่ว่าจะเป็นกำแพงด้านนอกของวิหาร(PYLON)  , จารึกด้านข้างของรูปสลักของฟาโรห์ ,  จารึกข้างกำแพงภายในวิหาร  กำแพงริมทางเดิน และ ในห้องศักดิ์สิทธิ์  หรือ  แม้กระทั่งในสุสานที่เป็นสถานที่ฝังพระศพของฟาโรห์  ล้วนมีพระนามของฟาโรห์แกะสลักอยู่ทั้งนั้น

(บนทางเดินเข้าไปในสุสาน จะเห็นพระนามของฟาโรห์เขียนเอาไว้บนเพดาน และ ผนังทั้งสองข้าง - ภาพโดยผู้เขียน)

ทำไม  โมเสส  หรือ  โยเซฟ  จึงไม่เคยเห็นจารึกชื่อของฟาโรห์บนกำแพงเหล่านี้

คำถามก็คือ   ใครเป็นผู้เขียนพระคัมภีร์ฉบับพันธะสัญญาเก่า 

จากข้อมูลของนักวิชาการระบุว่า ตามความเชื่อดั้งเดิมของชาวยิว และ  ชาวคริสต์   พระคัมภีร์ 4 ฉบับแรก  คือ  บทปฐมการ , บทอพยพ  ,  บทเลวีนิติ  และ  บทกันดารวิถี  เขียนขึ้นในราวศตวรรษที่ 13 ก่อนคริสตกาล  หรือ ในราว 1300 -1200 ปีก่อนคริสตกาล

ในช่วงเวลาดังกล่าว  ตรงกับรัชสมัยของฟาโรห์หลายประองค์  เช่น  ฟาโรห์รามเสส ที่ 1 (1292-1291 BC) , ฟาโรห์เซติที่ 1 (1290-1279 BC) , รามเสส ที่ 2 (1279 - 1213) และ  ฟาโรห์เมอเรนปทาห์ (1213-1203 BC)

นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่า   ผู้เขียนไบเบิลน่าจะเป็น โมเสส  

ที่น่าตั้งคำถามก็คือ  ในขณะที่โมเสส เป็นผู้เขียนคัมภีร์ดังกล่าว  เขามีชีวิตร่วมสมัยกับ ฟาโรห์ รามเสส ที่ 2 โมเสสถูกเลี้ยงดูในฐานะเจ้าชาย  และมีฐานะใกล้ชิดเป็นพี่น้องกับรามเสส ที่ 2 ด้วย   เขาย่อมสามารถอ่านตัวหนังสือ  “เฮียโรกลิฟส์” ได้    

และเขาจะต้องรู้ว่า  ฟาโรห์ในยุค “อพยพ” นั้นมีชื่อว่าอะไร    

แต่ทำไมจึงไม่ระบุชื่อของฟาโรห์ในคัมภีร์ไบเบิล  ?

พบกันใหม่สัปดาห์หน้าครับ

สนใจร่วมเดินทางเจาะลึกอียิปต์ 10 วัน 7 คืน ซึ่งผมจะเป็นผู้บรรยายชม ที่จะเริ่มอีกครั้งในเดือนตุลาคม 2569 ถึงเดือนมีนาคม2570  สามารถสอบถามได้ที่โทร 0885786666 หรือ LINE ID – 14092498  รับจำนวนจำกัด

โดย  เสรษฐวิทย์  ชีรวินิจ