โดย เสรษฐวิทย์ ชีรวินิจ

คำถามมากมายเกี่ยวกับ พระคัมภีร์ทั้งพันธะสัญญาเก่า หรือที่เรียกว่า คัมภีร์ของชาวยิว และ พันธะสัญญาใหม่ หรือ คัมภีร์ของชาวคริสต์ว่า ใครเป็นผู้เขียน

ที่ผมจะพูดถึงในที่นี้ก็คือ ฉบับพันธะสัญญาเก่า ซึ่งมีเรื่องราวที่เกี่ยวพันกับอียิปต์โบราณตามที่ได้พูดถึงมาตั้งแต่ตอนแรก คือ เรื่องราวของ โยเซฟ

(พระนามของฟาโรห์รามเสสที่ 2 ที่เขียนด้วยภาษาเฮียโรกลิฟส์ อยู่ในคาร์ทูช วงรี ปรากฎอยู่ในเมืองเมมฟิสที่อายุเก่าแก่กว่า 4500 ปี)

เพราะในคัมภีร์เมื่อพูดถึง “กษัตริย์” ของอียิปต์โบราณ ก็จะมีแต่ชื่อเรียกว่า “ฟาโรห์” เท่านั้น   ในคัมภีร์ทั้งหมด 5 บท คือ บทปฐมกาล , บทอพยพ , บทเลวีนิติ , บทกันดารวิถี และ บทเฉลยธรรมบัญญัติ ไม่มีแม้แต่ครั้งเดียวที่เอ่ยพระนามจริงของฟาโรห์

ซ้ำยังไม่เคยเอ่ยชื่อของชาวอียิปต์คนใดคนหนึ่งแม้แต่คนเดียวเลย เสมือนว่า มันไม่มีบุคคลใดในอียิปต์ที่มีตัวตนเกี่ยวข้องกับ การอพยพ เลยด้วยซ้ำ

จากแง่มุมความเชื่อดั่งเดิมของทั้งชาวยิว และ ชาวคริสต์ เชื่อว่า พระคัมภีร์ทั้ง 5 บทแรกเขียนขึ้นในราวศตวรรษที่ 13 ก่อนคริสตกาล ซึ่งก็คือประมาณ 1200 ปีก่อนคริสตกาล โดย บุคคลที่ชื่อ โมเสส

แต่ข้อมูลที่สรุปมาจากนักวิชาการกลับเห็นแย้งไปอีกทางหนึ่งว่า คัมภีร์ไบเบิลทั้งสองฉบับไม่ได้เขียนขึ้นโดยคนเพียงคนเดียว แต่เป็นงานเขียนที่ค่อยๆเขียนขึ้นสะสมในหลายยุคหลายสมัยยาวนานกว่าพันปี คือตั้งแต่ประมาณ 1200 – 100 ปีก่อนคริสตกาล

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พระคัมภีร์พันธะสัญญาเก่าทั้ง 5 บท เป็นการรวบรวม และ เรียบเรียงขึ้นจากหลายแหล่งข้อมูล และรวบรวมเสร็จสมบูรณ์ในช่วงหลังจากที่ชาวยิวถูกจับไปเป็นเชลยที่กรุงบาบีโลน และอพยพกลับมายังดินแดนคานาอันในราว 500 ปีก่อนคริสตกาล

หากเชื่อว่า บทอพยพเขียนโดยโมเสสจริง ทำไมจึงไม่มีการระบุชื่อของฟาโรห์ที่เป็นคู่ปรับของโมเสสออกมาเลยแม้แต่ครั้งเดียว ทั้งๆที่โมเสสมีฐานะเป็นเจ้าชายคนหนึ่งของอียิปต์ เติบโตมาเคียงคู่กันกับเจ้าชายอีกคนที่ต่อมาดำรงตำแหน่งเป็นฟาโรห์ ผู้เป็นศัตรูคู่อาฆาตของโมเสสเมื่อโมเสสนำชาวยิวอพยพออกจากอียิปต์

(รูปสลักของรามเสส ที่ 2 นั่งเคียงคู่กับเทพีไอซิส และ เทพีฮาธอร์)

แต่สำหรับคนที่ยึดมั่นในความเชื่อดั่งเดิมของชาวยิว และ คริสต์อย่าง ซีซิล บี เดอ มิลล์  ผู้กำกับภาพยนต์เรื่อง “บัญญัติสิบประการ” เลือกที่จะสรุปความเห็นของตัวเองให้ฟาโรห์ในยุค “อพยพ” คือ ฟาโรห์รามเสส ที่ 2  โดยไม่สนใจข้อโต้แย้งใดๆทางประวัติศาสตร์  

อย่างที่เราทราบกัน โมเสสถูกระบุในคัมภีร์ว่ามีกำเนิดเป็นชาวยิว แต่ถูกเจ้าหญิงของอียิปต์แอบรับไปเลี้ยงดูจนเติบโตเป็นหนุ่ม  และมีฐานะเป็นเจ้าชายที่มีโอกาสจะขึ้นเป็นฟาโรห์ได้

(ภาพจากภาพยนต์เรื่องบัญญัติสิบประการ ตอนที่เจ้าหญิงรับเอาโมเสสไปเลี้ยง)

ดังนั้น แนวคิด และ ความเชื่อดั่งเดิมของทั้งชาวยิว และ ชาวคริสต์ ที่เชื่อว่า ผู้เขียนคือ โมเสส จึงไร้น้ำหนัก และ ไร้ความน่าเชื่อถือ  

รวมไปถึงเรื่องราวของโยเซฟด้วย ที่บอกว่า ในยุคของฟาโรห์องค์หนึ่ง โยเซฟได้รับการโปรดปรานมาก  แต่เพียงแค่เปลี่ยนแผ่นดินเป็นฟาโรห์องค์ใหม่ ฟาโรห์องค์ใหม่ไม่โปรดปรานโยเซฟ ด้วยเหตุผลว่า “เพราะไม่รู้จักโยเซฟ” ทำให้โยเซฟจึงต้องหลุดออกจากวงโคจรของพระราชวัง

เรื่องนี้ มีโอกาสเป็นไปได้เพียงกรณีเดียวเท่านั้นคือ เป็นการเปลี่ยนฟาโรห์ในยุคเปลี่ยนผ่านอำนาจ หมายถึง ยุคที่อียิปต์ถูกนักรบต่างชาติเข้ามายึดครอง และฟาโรห์องค์ใหม่ก็คือ คนต่างชาติที่เข้ามายึดครองอียิปต์ แต่ในพระคัมภีร์ก็ไม่ได้ระบุเหตุการณ์ที่ว่า  

เรื่องราวของโยเซฟจึงค่อนข้างจะไร้น้ำหนักเช่นกัน

พบกันใหม่สัปดาห์หน้าครับ

ท่านที่สนใจจะร่วมเดินทางเจาะลึกอียิปต์ 10 วัน 7 คืนที่ผมจะเป็นผู้บรรยายชม เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคมเป็นต้นไป สนใจสามารถสอบถามได้ที่โทร 0885786666 หรือ LINE ID – 14092498 ครับ