23 มกราคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า เกาหลีใต้เริ่มบังคับใช้กฎหมายควบคุมปัญญาประดิษฐ์ หรือ เอไอ ที่เกาหลีใต้ระบุว่า เป็นชุดกฎหมายที่ครอบคลุมฉบับแรกของโลกในวันพฤหัสบดี (22 ม.ค.) โดยมีเป้าหมายเพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นและความปลอดภัยในภาคอุตสาหกรรม อย่างไรก็ตาม บรรดาบริษัทสตาร์ทอัพต่างแสดงความกังวลว่าข้อบังคับเหล่านี้อาจกลายเป็นอุปสรรคต่อการเติบโตของธุรกิจด้านนี้

รัฐบาลเกาหลีใต้คาดหวังว่ากฎหมายพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI Basic Act) จะช่วยผลักดันให้ประเทศก้าวขึ้นเป็นผู้นำในสาขานี้ โดยการประกาศใช้นี้เกิดขึ้นเร็วกว่ายุโรปที่มีความพยายามคล้ายคลึงกันโดยกฎหมายเอไอของสหภาพยุโรป (EU AI Act) จะทยอยบังคับใช้เป็นระยะๆ ไปจนถึงปี 2027

ประเทศต่างๆ ทั่วโลกยังคงมีความเห็นที่แตกต่างกันในการควบคุมเอไอ โดยสหรัฐฯ เน้นแนวทางที่ยืดหยุ่นกว่าเพื่อหลีกเลี่ยงการปิดกั้นนวัตกรรม ขณะที่จีนได้เริ่มนำกฎระเบียบมาใช้บางส่วนและเสนอให้มีการจัดตั้งองค์กรเพื่อประสานงานด้านกฎระเบียบทั่วโลก

คุณลักษณะสำคัญของกฎหมายฉบับนี้ของเกาหลีใต้คือข้อกำหนดที่ระบุว่าบริษัทต่างๆ ต้องมั่นใจว่ามีการกำกับดูแลโดยมนุษย์ในกลุ่มเอไอที่มี "ผลกระทบสูง" ซึ่งครอบคลุมด้านความปลอดภัยนิวเคลียร์ การผลิตน้ำดื่ม การขนส่ง การดูแลสุขภาพ และการใช้ในภาคการเงิน เช่น การประเมินสินเชื่อและการคัดกรองเงินกู้

นอกจากนี้ กฎระเบียบอื่นๆ ยังกำหนดให้บริษัทต้องแจ้งผู้ใช้ล่วงหน้าเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์หรือบริการที่ใช้เอไอแบบ Generative หรือมีผลกระทบสูง และต้องระบุที่มาอย่างชัดเจนเมื่อผลผลิตจากเอไอนั้นยากที่จะแยกแยะออกจากความจริง

กระทรวงวิทยาศาสตร์และไอซีทีเกาหลีใต้ระบุว่า กรอบกฎหมายนี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อส่งเสริมการนำเอไอมาใช้ควบคู่ไปกับการสร้างรากฐานของความปลอดภัยและความเชื่อมั่น โดยร่างกฎหมายนี้จัดทำขึ้นหลังจากการหารืออย่างกว้างขวาง และภาคธุรกิจจะได้รับระยะเวลาผ่อนปรนอย่างน้อยหนึ่งปีก่อนที่ทางการจะเริ่มใฃ้บทลงโทษทางปกครองสำหรับผู้ฝ่าฝืน

สำหรับบทลงโทษอาจมีความรุนแรง เช่น การไม่ระบุที่มาของเจนเนอเรทิฟ เอไอ (Generative AI) อาจส่งผลให้บริษัทถูกปรับสูงสุดถึง 30 ล้านวอน (ประมาณ 20,400 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือ ราว 755,000 บาท)

นายแบ คยอง-ฮุน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นอดีตหัวหน้าฝ่ายวิจัยเอไอของกลุ่มบริษัทแอลจี (LG) กล่าวในงานแถลงข่าวว่า กฎหมายนี้จะเป็น "รากฐานเชิงสถาบันที่สำคัญ" สำหรับความทะเยอทะยานของเกาหลีใต้ในการเป็นมหาอำนาจด้านเอไอ สามอันดับแรกของโลก

อย่างไรก็ตาม นายอิม จอง-อุค ผู้อำนวยการร่วมของ สตาร์ทอัพ อัลไลแอนซ์ (Startup Alliance) ซึ่งเป็นพันธมิตรสตาร์ทอัพของเกาหลีใค้ กล่าวว่าผู้ก่อตั้งธุรกิจจำนวนมากรู้สึกไม่พอใจที่รายละเอียดสำคัญยังไม่ชัดเจน และตั้งคำถามว่าเหตุใดประเทศเกาหลีใต้ต้องเป็นผู้ริเริ่มใช้กฎหมายนี้เป็นแห่งแรก ขณะที่นักวิจัยในกลุ่มระบุว่าภาษาของกฎหมายมีความคลุมเครือ จนอาจทำให้บริษัทต่างๆ เลือกใช้แนวทางที่ปลอดภัยที่สุดไว้ก่อนเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทางกฎหมาย ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อการพัฒนานวัตกรรม