11 มีนาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่านายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ของญี่ปุ่น กล่าวเมื่อว่า สงครามกับอิหร่านไม่ได้ถือเป็น สถานการณ์ที่คุกคามการอยู่รอด ภายใต้กฎหมายความมั่นคงของญี่ปุ่น ซึ่งหากเข้าข่ายสถานการณ์ดังกล่าว กองกำลังป้องกันตนเองของญี่ปุ่นจะสามารถให้การสนับสนุนปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ ในความขัดแย้งนี้ได้

การประกาศสถานการณ์ที่คุกคามการอยู่รอดนั้นมีเกณฑ์ทางกฎหมายและการเมืองที่สูงมาก แต่การตรวจสอบท่าทีของรัฐบาล ทาคาอิจิ เกี่ยวกับความขัดแย้งกำลังเพิ่มมากขึ้น ขณะที่เธอกำลังเตรียมตัวสำหรับการประชุมสุดยอดกับประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ในช่วงปลายเดือนนี้ ในระหว่างการประชุม วอชิงตันอาจร้องขอการสนับสนุนจากโตเกียวภายใต้กฎหมายความมั่นคงของญี่ปุ่นปี 2015 และแนวทางการความร่วมมือด้านการป้องกันประเทศของพันธมิตร

คำแถลงของ ซานาเอะ ทาคาอิ เป็นการตอบคำถามในคณะกรรมการงบประมาณของสภาผู้แทนราษฎรจาก จุนยะ โอกาวะ หัวหน้าพรรคพันธมิตรปฏิรูปสายกลางฝ่ายค้าน ซึ่ง จุนยะ โอกาวะ ได้กดดันรัฐบาลเกี่ยวกับจุดยืนเรื่องสงคราม โดยอ้างว่ารัฐบาลใช้การตีความกฎหมายที่ไม่สอดคล้องกันในสถานการณ์ด้านความมั่นคง เขาได้อ้างถึงความคิดเห็นที่ ทาคาอิจิ เคยกล่าวไว้เมื่อเดือน พ.ย. ปีที่แล้วเกี่ยวกับสถานการณ์ฉุกเฉินในไต้หวัน

ซานาเอะ ทาคาอิ กล่าวว่า การกำหนดสถานะดังกล่าวหมายถึง สถานการณ์ที่เกิดการโจมตีด้วยอาวุธต่อประเทศที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับญี่ปุ่น  การโจมตีนั้นจะต้องคุกคาม การดำรงอยู่ของประเทศของเรา และเป็นการล้มล้างสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนในการมีชีวิต เสรีภาพ และการแสวงหาความสุข

จุนยะ โอกาวะ ยิงคำถามอีกว่า สหรัฐอเมริกาได้ร้องขอการสนับสนุนในการทำสงครามหรือไม่ และรัฐบาลทาคาอิจิ จะตอบสนองอย่างไรหากเกิดเหตุการณ์เช่นนั้นขึ้น โดย รัฐมนตรีต่างประเทศ โทชิมิตสึ โมเตกิ กล่าวว่า สหรัฐอเมริกายังไม่ได้ร้องขอการสนับสนุนใดๆ จากกองกำลังป้องกันตนเอง (SDF) ญี่ปุ่น แต่ชี้แจงว่า สถานการณ์กำลังเปลี่ยนแปลง และบางแง่มุมก็เปลี่ยนไปในทุกขณะ

รวมทั้งยังไม่มีข้อมูลการสำรวจความคิดเห็นของประชาชนชาวญี่ปุ่นเกี่ยวกับความขัดแย้งในอิหร่าน แต่คำถามที่ถูกหยิบยกขึ้นมาในรัฐสภาบ่งชี้ว่า ฝ่ายค้านตั้งใจที่จะท้าทายรัฐบาลในประเด็นนี้โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากมีการร้องขอให้ญี่ปุ่นเข้าไปมีส่วนร่วมในความพยายามทำสงครามของสหรัฐฯ และอิสราเอล