ญี่ปุ่นอัดงบ 1 หมื่นล้านดอลลาร์ หนุนเอเชียสำรองน้ำมัน รับมือวิกฤตฮอร์มุซ กระทบห่วงโซ่อุปทาน

เมื่อวันที่ 16 เมษายน 2569 นางซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ประกาศมาตรการสนับสนุนทางการเงินวงเงิน 1 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 3.19 แสนล้านบาท) ให้แก่ประเทศพันธมิตรในเอเชีย รวมถึงประเทศไทย เพื่อเสริมความมั่นคงด้านพลังงานและเพิ่มขีดความสามารถในการสำรองน้ำมัน ท่ามกลางความกังวลต่อวิกฤตการขาดแคลนเชื้อเพลิงจากสถานการณ์ใน ช่องแคบฮอร์มุซ

การประกาศดังกล่าวมีขึ้นภายหลังการประชุมทางไกลระหว่างผู้นำจากกลุ่มประเทศอาเซียน และประเทศพันธมิตร เช่น ประเทศไทย ออสเตรเลีย อินเดีย และ เกาหลีใต้ โดยเงินสนับสนุนจะอยู่ในรูปแบบเงินกู้ผ่าน ธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น เพื่อนำไปใช้จัดซื้อน้ำมันดิบ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม และขยายคลังสำรองน้ำมันในแต่ละประเทศ

นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นระบุว่า ญี่ปุ่นมีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับประเทศในเอเชียผ่านห่วงโซ่อุปทาน หากเกิดการหยุดชะงักของการจัดหาน้ำมันในภูมิภาค ย่อมส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเศรษฐกิจและสังคมของญี่ปุ่นด้วย

ทั้งนี้ วงเงินสนับสนุนดังกล่าวมีมูลค่าเทียบเท่าน้ำมันดิบประมาณ 1.2 พันล้านบาร์เรล ใกล้เคียงกับปริมาณการนำเข้าน้ำมันทั้งปีของกลุ่มประเทศอาเซียน สะท้อนความพยายามของญี่ปุ่นในการป้องกันไม่ให้ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เผชิญข้อจำกัดด้านการเงินจนไม่สามารถนำเข้าน้ำมันได้ ซึ่งอาจกระทบต่อภาคการผลิตและการส่งออกไปยังญี่ปุ่น โดยเฉพาะสินค้าเวชภัณฑ์และอุปกรณ์ทางการแพทย์

สถานการณ์ความเสี่ยงด้านพลังงานในขณะนี้ทวีความรุนแรงขึ้น หลังเส้นทางขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็นเส้นทางพลังงานสำคัญของโลก เผชิญความไม่แน่นอน ส่งผลให้ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง และหลายประเทศเริ่มประสบปัญหาในการชำระค่านำเข้า

อย่างไรก็ตาม ผู้นำญี่ปุ่นย้ำว่า มาตรการดังกล่าวเป็นเพียงการสนับสนุนทางการเงิน ไม่ใช่การนำสำรองน้ำมันของญี่ปุ่นออกมาใช้ จึงไม่กระทบต่อความมั่นคงด้านพลังงานภายในประเทศ

ในการประชุมครั้งนี้ ผู้นำจากหลายประเทศในเอเชียยังได้ร่วมออกแถลงการณ์แสดงความกังวลต่อผลกระทบจากวิกฤตดังกล่าว พร้อมยืนยันความร่วมมือในการรักษาความปลอดภัยของเส้นทางเดินเรือ เพื่อคงเสถียรภาพด้านพลังงานและเศรษฐกิจของภูมิภาคในระยะยาว