13 พฤษภาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า แหล่งข่าวจากอิสราเอลหลายคนเปิดเผยกับสำนักข่าวซีเอ็นเอ็นว่า ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ อาจบรรลุข้อตกลงกับอิหร่านก่อนที่จะพิจารณาประเด็นสำคัญบางประเด็นที่ผลักดันให้เริ่มสงคราม

แหล่งข่าวระบุอีกว่า ข้อตกลงที่ปล่อยให้โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านยังคงอยู่บางส่วน ขณะที่ละเลยประเด็นของขีปนาวุธ และการสนับสนุนกลุ่มตัวแทนในภูมิภาค จะทำให้อิสราเอลมองว่าสงครามครั้งนี้ยังไม่จบสิ้น  "ความกังวลหลักคือทรัมป์จะเบื่อหน่ายการเจรจาและทำข้อตกลงใดๆ ก็ได้ โดยมีการประนีประนอมในนาทีสุดท้าย"

ถึงแม้ว่าเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ จะให้ความมั่นใจกับอิสราเอลว่า ประเด็นเรื่องคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของอิหร่านจะได้รับการแก้ไข แต่แหล่งข่าวกล่าวว่า การที่เห็นได้ชัดว่าไม่ได้กล่าวถึงขีปนาวุธและเครือข่ายตัวแทนของเตหะรานในการเจรจา 'เป็นเรื่องใหญ่'

ข้อตกลงบางส่วนที่ไม่สามารถแก้ไขปัญหาสำคัญบางประการของอิหร่านได้ ขณะเดียวกันก็ช่วยบรรเทาแรงกดดันทางเศรษฐกิจต่อประเทศนั้น อาจช่วยสร้างเสถียรภาพให้กับอิหร่านและทำให้มีเงินสดไหลเข้าสู่ประเทศมากขึ้น

ข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน เพื่อยุติสงครามยังห่างไกลจากความแน่นอน เนื่องจากยังมีช่องว่างสำคัญในจุดยืนของทั้งสองฝ่ายเกี่ยวกับการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และอนาคตของโครงการนิวเคลียร์และอิสราเอลกำลังเตรียมพร้อมสำหรับความเป็นไปได้ที่การสู้รบจะปะทุขึ้นอีกครั้ง แต่รัฐบาลทรัมป์ยังคงผลักดันเส้นทางการทูตต่อไป โดยไม่อยากเริ่มความขัดแย้งอีกครั้ง

ช่วงต้นของสงคราม ทรัมป์เสนอว่าสหรัฐฯ ต้องการทำลายโครงการขีปนาวุธของอิหร่าน ยุติการสนับสนุนกลุ่มตัวแทนในภูมิภาค และปิดโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านเพื่อไม่ให้สามารถพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ได้ แต่หลังจากผ่านไป 10 สัปดาห์ การเจรจาได้มุ่งไปที่ยูเรเนียม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมให้ถึงระดับที่ใช้ในการผลิตอาวุธ และการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง

นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู ได้แถลงการณ์การจำกัดเป้าหมายให้แคบลง เมื่อเดือน ก.พ. ก่อนสงคราม 'เนทันยาฮู' ได้วางเงื่อนไข 5 ประการสำหรับข้อตกลงที่ยอมรับได้ ได้แก่ การกำจัดยูเรเนียมเสริมสมรรถนะทั้งหมด การรื้อถอนโรงงานเสริมสมรรถนะยูเรเนียม การจัดการกับขีปนาวุธ การรื้อถอนเครือข่ายตัวแทนในภูมิภาคของอิหร่าน และการตรวจสอบนิวเคลียร์อย่างเข้มงวด

แต่สัปดาห์ที่แล้วในการปราศรัยผ่านวิดีโอต่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรีความมั่นคงของอิสราเอล เขาได้ลดเงื่อนไขเหล่านั้นเหลือเพียงข้อเดียว เป้าหมายที่สำคัญที่สุดคือการกำจัดวัสดุเสริมสมรรถนะจากอิหร่าน วัสดุเสริมสมรรถนะทั้งหมด และการรื้อถอนโรงงานเสริมสมรรถนะยูเรเนียมของอิหร่าน โดยไม่ได้กล่าวถึงขีปนาวุธหรือกลุ่มตัวแทน เช่น ฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอนหรือฮามาสในฉนวนกาซา

โดยแหล่งข่าวได้ระบุว่า ประเด็นขีปนาวุธและกลุ่มตัวแทนน่าจะถูกตัดออกไปแล้ว เนื่องจากดูเหมือนว่าจะไม่ได้รวมอยู่ในร่างการเจรจาทางการทูตเบื้องต้น และนั่นเป็นเหตุผลที่เนทันยาฮูให้ความสำคัญกับยูเรเนียมในฐานะภัยคุกคามที่เร่งด่วนที่สุด เนทันยาฮู ติดต่อโดยตรงกับ ทรัมป์ เนื่องจากเขาไม่ไว้วางใจ สตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษสหรัฐฯ และจาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยของทรัมป์ ซึ่งเป็นผู้นำการเจรจากับอิหร่าน เนทันยาฮูจึงพยายามรวบรวมข้อมูลข่าวกรองจากปากีสถาน กาตาร์ และอิหร่านเพื่อเจรจาทางการทูตลับกับอิหร่าน

เจ้าหน้าที่อิสราเอลอีกคนเปิดเผยกับซีเอ็นเอ็นว่า มีความกังวลอย่างแท้จริงว่าทรัมป์จะบรรลุข้อตกลงที่ไม่ดี อิสราเอลกำลังพยายามมีอิทธิพลต่อข้อตกลงนั้นให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ แต่ เนทันยาฮู ระมัดระวังเกี่ยวกับระดับแรงกดดันที่จะใช้ เพราะกลัวว่าจะถูกมองว่ากำลังนำทรัมป์กลับไปสู่สงคราม

หน่วยงานด้านความมั่นคงของอิสราเอลยังมีความกังวลเป็นพิเศษเกี่ยวกับข้อตกลงชั่วคราวที่จะขยายเวลาหยุดยิง การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และลดแรงกดดันทางเศรษฐกิจต่ออิหร่านโดยไม่แตะต้องประเด็นนิวเคลียร์เลย

แต่ทาง อิหร่าน ยืนยันว่า ข้อตกลงเบื้องต้นควรครอบคลุมเฉพาะการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรและช่องแคบเท่านั้น โดยเรื่องนิวเคลียร์จะถูกเลื่อนไปในขั้นตอนต่อไป

ด้านเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิสราเอล ระบุว่า อิสราเอลยังคงเฝ้าระวังอย่างเข้มงวดต่อความล้มเหลวของการเจรจา เรากำลังจับตาดูสถานการณ์อยู่ เราจะยินดีหากไม่มีข้อตกลง เราจะยินดีหากการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซยังคงดำเนินต่อไป และเราจะยินดีหากอิหร่านโจมตีเพิ่มอีก 2-3 ครั้ง

อีกทั้งเขายังยอมรับว่าการตัดสินใจขั้นสุดท้ายขึ้นอยู่กับ ทรัมป์ และการยกระดับความขัดแย้งเป็นสถานการณ์ที่เป็นไปได้ หากอิหร่านยังคงเล่นเกมและยืดเยื้อการเจรจา

สหรัฐฯ และ อิสราเอลยังคงประสานงานกันเกี่ยวกับแผนการทางทหารที่อาจเกิดขึ้นในอิหร่าน รวมถึงการโจมตีโรงงานพลังงานและโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนการสังหารผู้นำอิหร่าน หากการเจรจาล้มเหลว

แนวคิดเรื่องข้อกำหนดการหมดอายุ ได้ถูกหยิบยกขึ้นมาในการเจรจา ซึ่งเป็นข้อกำหนดที่จะอนุญาตให้ข้อจำกัดบางอย่างหมดอายุลงหลังจากจำนวนปีที่กำหนด การหมดอายุนั้นจะอนุญาตให้อิหร่านกลับมาดำเนินกิจกรรมนิวเคลียร์บางอย่างได้ เช่นเดียวกับข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านปี 2015 ที่เจรจาภายใต้ประธานาธิบดี บารัก โอบามา โดยทั้ง เนทันยาฮู และ ทรัมป์ วิพากษ์วิจารณ์ข้อตกลงนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า และอิสราเอลก็กังวลว่ากรอบการเจรจาในปัจจุบันอาจมีองค์ประกอบที่คล้ายคลึงกัน

อิสราเอลกำลังผลักดันให้เพิ่มข้อกำหนด 2 ข้อที่อาจทำให้ข้อตกลงแตกต่างจากข้อตกลงสมัย บารัค โอบามา ได้แก่ การห้ามการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมอย่างเด็ดขาดในช่วงระยะเวลาสิ้นสุด และการรื้อถอนโรงงานใต้ดินฟอร์โดว์ของอิหร่านและพิกแอ็กซ์เมาน์เทน ซึ่งทั้งสองแห่งเป็นพื้นที่ใต้ดินที่มีการป้องกันอย่างแน่นหนา และเชื่อกันว่าอิหร่านกำลังพัฒนาขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์

เรียบเรียงจาก : CNN