ท่าเรือเดินทางเที่ยวทะเล

อาทิตย์นี้ตามรอยสยามไปตามหาภูมิบ้านภูมิเมืองที่ “บ้านแหลมสัก” ซึ่งเป็นชุมชนขนาดเล็กที่มีทะเลล้อมรอบสามด้าน และมีกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีสามวัฒนธรรมร่วมกัน คือ มีทั้งชาวไทยพุทธ ไทยมุสลิมไทยเชื้อสายจีน ที่ตําบลแหลมสัก อําเภออ่าวลึก จังหวัดกระบี่ ประวัติการของชุมชนนั้นได้ถูกเล่าต่อกันว่าเริ่มจากชาวจีนมาจากฮกเกี้ยน และชาวจีนมาจากปีนัง ได้พากันเดินทางมากับเรือโดยขึ้นบกที่ชายฝั่งทะเลแหลมสัก และอีกส่วนหนึ่งออกเดินทางทะเลอันดามันไปตั้งถิ่นฐานที่พังงา ภูเก็ต และระนอง

สำหรับชาวไทยพุทธนั้นเดินเท้า และลากเกวียนมาจากนครศรีธรรมราช โดยเดินทางตามเส้นทางค้าช้างของพระยานคร (น้อย) เข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณพื้นที่ปลายแหลมสักแห่งนี้ ขณะเดียวกันได้มีกลุ่มมุสลิม อีกกลุ่มหนึ่ง เดินทางโดยทางเรือ จากเมืองปะลิส คือรัฐเปอร์ลิส มาเลเซีย ซึ่งมีมุสลิมบางส่วนนั้นแวะอยู่ที่แถบสตูล ที่เหลือบางส่วนเดินทางท่องทะเลมาจนถึงปลายแหลมสัก จึงได้ลงหลักปักฐานตั้งบ้านเรือนที่นี่ ในครั้งแรกนั้นต่างยึดอาชีพตัดไม้โกงกางเผาเป็นถ่านส่งปีนัง ต่อมาได้มีการแต่งงานข้ามวัฒนธรรมระหว่างไทยพุทธกับชาวจีน ไทยพุทธกับมุสลิม มุสลิมกับจีน ทำให้มีความเป็นเครือญาติกันและส่งผลให้ชุมชนแห่งนี้มีความโดดเด่นของสามวัฒนธรรมจนเป็นต้นทุนตามอย่างบรรพชนที่สร้างไว้ คือ มีรูปแบบของประเพณีต่างๆ ที่เป็นพหุวัฒนธรรม เช่น ประเพณีถือศีลกินเจ ของคนไทยเชื้อสายจีน ประเพณีทําบุญเดือนสิบ ของคนไทยพุทธ ประเพณีถือศีลอดของไทยมุสลิมในเดือนรอมฎอน

กระชังเลี้ยงกุ้ง-ปลา-สาหร่ายในทะเล

นอกจากนี้ ยังสร้างวิถีให้ปรากฏใน อาหารพื้นถิ่น ได้แก่ ข้าวคลุกกะปิ ปลาจุกเครื่อง ห่อหมกปลาและอาหารของบาบ๋า เครื่องแต่งกาย แบบไทยพุทธที่สวมเสื้อลูกไม้ นุ่งผ้าปาเต๊ะ แบบไทยมุสลิม ที่มีชุดผ้าปาเต๊ะสวมฮิญาบ แบบไทยเชื้อสายจีนบาบ๋า เป็นเสื้อลูกไม้คอตั้งแขนจีบ นุ่งผ้าปาเต๊ะ และสถาปัตยกรรม ได้มีการสร้างบ้านเรือนแบบพื้นถิ่นและอาคารแบบชิโนโปรตุกีส (SinoProtugese)ที่จัดเครื่องเรือน เช่นเดียวกับอาคารในปีนังหรือภูเก็ตแม้จะไม่วิจิตรเท่าก็มีสีสันในพื้นที่ ประการสำคัญชุมชนมีศาสนสถานสําคัญของแต่ละศาสนาเป็นจุดเชื่อมโยงศรัทธา ความเชื่อและกติกาของชุมชนไว้ด้วยกันคือ วัดมหาธาตุแหลมสัก ศาลเจ้าซกโป้ซีเอี๋ยและมัสยิดซอลาฮุดดีน ทำให้การอยู่ร่วมกันด้วยสามสายของพหุวัฒนธรรมบนผืนแผ่นดินเดียวกันแห่งนี้มีความร่มเย็นอบอุ่น เป็นมิตรไมตรีตามบรรพชนที่มีความรัก สามัคคีกัน และภาคภูมิใจในถิ่นที่อยู่อาศัยและถิ่นเกิดที่นี่ (เปอนากัน) ที่ต่างยอมรับความแตกต่างซึ่งกันและกัน กระทรวงวัฒนธรรมจึงได้ประกาศให้เป็นชุมชนต้นแบบของประเทศใน ปี ๒๕๖๕ โดยดร.ยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานเปิดสุดยอดชุมชนต้นแบบบ้านแหลมสัก ร่วมกับ นายภาสกร บุญญลักษม์ ผู้ว่าราชการจังหวัดกระบี่ ผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรม หัวหน้าส่วนราชการจังหวัด ผู้นำทางวัฒนธรรมในพื้นที่ สำหรับการท่องเที่ยวของชุมชนแห่งนี้สามารถเชื่อมโยงเส้นทางท่องเที่ยวทางทะเลไปยังแหล่งท่องเที่ยวสำคัญได้หลายพื้นที่ ด้วยบ้านแหลมสัก นี้เป็นปลายแหลมที่มีทะเลล้อมรอบเป็น “ดินแดนทะเลสามด้าน” ที่อุดมสมบูรณ์จากป่าชายเลน ซึ่งเป็นแหล่งสัตว์ทะเลหลายสร้างงานสร้างอาชีพประมงชายฝั่ง ได้แก่การออกเรือ วางอวนกุ้ง-ปลา การช้อนกุ้งเคยเพื่อทํากะปิ แปรรูปอาหารทะเล การเลี้ยงกุ้งมังกร และการเลี้ยงสาหร่ายพวงองุ่นในกระชังกลางทะเล เป็นต้น

ส่วนอาชีพเกษตรกรรมมีการทําสวนยางพารา สวนปาล์ม เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สวยงามของ “ทะเลใน” จนทำให้บ้านแหลมสัก มีวิถีชุมชนแตกต่างและมีเสน่ห์น่ายลไม่เหมือนใคร โดยท่องทะเลอันดามันไปตามแนวเหนือ-ใต้ และอยู่ด้านในของอ่าวพังงา ซึ่งเป็นเส้นทางประจำที่ชาวทะเลใช้เดินทางเข้า-ออก โดยลงเรือ ณ ท่าเทียบเรือแหลมสักไปยังเกาะแก่งต่างๆ ของจังหวัดกระบี่ เกาะยาวน้อยเกาะยาวใหญ่ของพังงา ส่วนทางบกก็เชื่อมโยงเส้นทางรถไปชุมชนอื่นๆ เช่น ชุมชนวัดมหาธาตุวชิรมงคล(วัดบางโทง) ชุมชนวัดราษฎร์รังสรรค์ ซึ่งมีสระธารโบกขรณีเป็นแหล่งเที่ยว และชุมชนบ้านถ้ำเสือ เป็นต้นนับเป็นสุดยอดชุมชนที่น่าท่องเท่ี่ยวเรียนรู้มาก