วิจัยสองกษัตราลงสรง

ด้วยการศึกษาด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และศิลปวัฒนธรรมนั้นเป็นความภาคภูมิใจของแผ่นดิน ซึ่งเป็นภารกิจที่กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ได้ดำเนินการมาแต่สมัยรัชกาลที่ ๖จนถึงวันนี้ได้มีหน่วยงานเฉพาะเรื่องทำหน้าที่รับผิดชอบมากมาย ดังปรากฏถึงผลงานการขุดค้นทางโบราณคดี การชำระเอกสารทางประวัติศาสตร์และวรรณคดี ตลอดจนงานสถาปัตยกรรม นาฏดุริยางคศิลป์ เพื่อสืบสาน อนุรักษ์ ต่อยอดให้เป็นองค์ความรู้ของแผ่นดินซึ่งหลายคนไม่ค่อยจะได้รับรู้การทำงานไปมากกว่าได้ชมโบราณวัตถุในพิพิธภัณฑ์ ได้ชมอุทยานประวัติศาสตร์ หอสมุดแห่งชาติ หอจดหมายเหตุ และผลงานศิลปะจากช่างสิบหมู่ ดังนั้น การนำเสนอผลงานวิชาการให้ปรากฏต่อสาธารณชนนั้นจึงมีความจำเป็น แม้ว่าจะติดสถานการณ์จนว่างภารกิจก็ตาม แต่การศึกษา ค้นคว้าและเกาะติดเรื่องราวก็ยังดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เมื่อวันที่ ๓๐-๓๑ มกราคม ที่ผ่านมา นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร ได้เปิด โครงการสัมมนา วิจัย วิจักขณ์ ขึ้นหลังจากที่จัดมาแล้ว ๔-๕ ครั้ง เพื่อให้นักวิชาการเฉพาะด้านได้นำเสนอผลงานวิชาการของกรมศิลปากร ประจำปี ๒๕๖๕ ขึ้น ณ ห้องประชุมใหญ่ และห้องดอกไม้สด สำนักหอสมุดแห่งชาติ โดยนักวิชาการรุ่นใหม่ได้ศึกษาและทำงานจริง มานำเสนอผลการศึกษาวิจัย พัฒนาวิธีการปฏิบัติงานอนุรักษ์ สืบทอด และเผยแพร่ความรู้ด้านมรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติในด้านต่างๆ ของหน่วยงานในสังกัด รวม ๓๙ เรื่องที่ครอบคลุมเนื้อหาด้านโบราณคดี พิพิธภัณฑ์ ภาษา เอกสาร หนังสือ ประวัติศาสตร์ นาฏดุริยางคศิลป์และศิลปกรรม ซึ่งมีเรื่องใหม่ที่น่าสนใจหลายเรื่องเช่น การขุดตรวจทางโบราณคดีอาคารป่าไม้ภาคแพร่, ธรรมาสน์ในจังหวัดลำพูน,บัฏเทพนพเคราะห์, ภาพเขียนสีค้นพบใหม่ที่ถ้ำสิงโต เขาผาแรต อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี, สองกษัตราลงสรง : นาฏยประดิษฐ์ในการแสดงโขน เรื่อง รามเกียรติ์, เรื่องเล่าจากสุสาน : ข้อมูลจากการขุดค้นทางโบราณคดีที่เวียงท่ากาน, สังเขปเรื่อง “ม้า”: จากแชงกรี-ลาสู่ล้านนาและสยาม, เทคนิคการประดับกระจกโขนเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ ๙, ฐานรากหลักฐานโบราณคดี ป้อมมหากาฬ กําแพงพระนครและกําแพงวังหน้ากรุงรัตนโกสินทร์ ฯลฯ โดยมีการประชุมและการถ่ายทอดสดผ่านทางเฟซบุ๊ก ไลฟ์ เพจ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรมให้กับผู้สนใจทั่วประเทศด้วย

ผลงานการศึกษาเหล็กล้านนา

การสัมมนาวิจัย วิจักขณ์ ครั้งนี้เป็นโครงการต่อเนื่องของกรมศิลปากรจัดเป็นประจำทุกปี เพื่อสนับสนุนให้นักวิชาการของกรมศิลปากรได้ศึกษา ค้นคว้า ทดลอง วิเคราะห์ วิจัย ทั้งวิทยาการใหม่ๆ และวิทยาการที่ต่อเนื่องในเชิงลึก เพื่อนำไปพัฒนาการปฏิบัติงาน และเผยแพร่ความรู้ด้านมรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติสู่ทุกภาคส่วนของสังคม เป็นการถ่ายทอดทักษะความรู้ให้กับนักวิชาการและประชาชนผู้สนใจ และเปิดกว้างให้เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ความคิดเห็นและข้อแนะนำเพื่อนำไปสู่พัฒนางานทางวิชาการด้านการอนุรักษ์ สืบทอด สร้างสรรค์ และเผยแพร่มรดกศิลปวัฒนธรรมต่อไปองค์ความรู้จากการสัมมนานี้ถือว่าเป็นชุดบทเรียนเบื้องต้นที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ในการเรียนรู้ในอนาคต ในการสร้างความเข้าใจในเนื้อหาสาระเฉพาะเรื่อง ส่งผลให้คนรุ่นใหม่ได้สนใจและตระหนักถึงคุณค่าและภูมิใจในต้นทุนทางประวัติศาสตร์ วรรณคดี และศิลปวัฒนธรรมไทยเพิ่มขึ้น แม้ว่าเวลาจะน้อยกับข้อมูลที่มีมากมายจนออกเสียดาย งานวิชาการใหม่และงานวิชาการเชิงลึกนี้จะเป็นต้นทุนเบื้องต้นสำหรับการสร้างเครือข่ายอนุรักษ์ดูแลรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรมในอนาคต ซึ่งกรมศิลปากรได้จัดอบรมขึ้นในเขตภาคเหนือตอนบน เพื่อนำร่องในการทำงานและฟื้นฟูสถานภาพอาสาสมัครเดิมให้เป็นปัจจุบัน ที่จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ ๒๐-๒๑ มกราคม ที่ผ่านมา เรื่องนี้ ดร.ยุพา ทวีวัฒนะกิจบวรปลัดกระทรวงวัฒนธรรม ประธานพิธีเปิดการอบรมได้เน้นว่าอาสาสมัครนั้นจะช่วยให้ทุกภาคส่วนในสังคมไทยได้เห็นความสำคัญในศิลปวัฒนธรรมไทยและร่วมมือช่วยกันดูแลมรดกของชาติมากขึ้นต่อไป