หัวโขนประดับและเขียนสี

จาก วันสถาปนากรมศิลปากร เมื่อวันที่ ๒๗ มีนาคมทุกปี และต่อเนื่องจนถึงวันสำคัญในเดือนเมษายน คือ วันที่ ๒ เมษายน ซึ่งเป็น วันอนุรักษ์มรดกไทย วันที่ ๑๓ เมษายน วันสงกรานต์ และวันที่ ๒๑ เมษายน เป็น วันฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ จึงเป็นเดือนของการอนุรักษ์มรดกไทย ที่กรมศิลปากรได้จัด นิทรรศการพิเศษ เรื่องสืบ สร้าง สาน ศาสตร์ศิลป์ ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย ตั้งแต่วันที่ ๒๗ มีนาคม-๒๗ เมษายน ๒๕๖๖ ให้ประชาชนได้เห็นถึงการของพัฒนาการศาสตร์ศิลป์ของชาติบ้านเมืองโดยผ่านศิลปินศิลปากรของ สำนักช่างสิบหมู่  ซึ่งทำหน้าที่สำคัญของการรักษามรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติ อันเป็นสืบต่อจากงานศิลปกรรมชั้นครูให้มีการฟื้นฟูและยอดความรู้ของงานช่างศิลปแขนงต่างๆให้คงความงดงามอันประณีตนั้น ยังคงอยู่มาจนทุกวันนี้ได้อย่างน่าอัศจรรย์

การเสวนาทางวิชาการ

ดังนั้น ๑๑๒ ปี ของกรมศิลปากร นับแต่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง “กรมศิลปากร” เมื่อวันที่๒๗ มีนาคม ๒๔๕๔ นั้น ได้ทำให้กรมศิลปากรซึ่งรับผิดชอบในการทำหน้าที่คุ้มครอง ป้องกัน อนุรักษ์ บำรุงรักษา ฟื้นฟู ส่งเสริม สร้างสรรค์ เผยแพร่วิจัย พัฒนา สืบทอดศิลปะและทรัพย์สินมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติ เพื่อธำรงคุณค่าและเอกลักษณ์ของความเป็นชาติให้คงอยู่สืบไปนั้นนับวันได้ขยายส่วนงานของกรมศิลปากร ให้เป็นหน่วยงานภาครัฐ สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม จากเดิมที่มีหน่วยงานพิพิธภัณฑ์ หอสมุด นาฏศิลป์และช่างสิบหมู่นั้น จนมีส่วนราชการที่แบ่งเป็น ๒๖ หน่วยงาน โดยรับผิดชอบภารกิจหลักออกเป็น ๔ ด้าน คือ ๑.ด้านดุริยางคศิลป์ ๒.ด้านโบราณคดีและพิพิธภัณฑ์๓.ด้านภาษา เอกสารและหนังสือ และ ๔.ด้านสถาปัตยกรรมและศิลปกรรม ซึ่งมีกองโบราณคดีสำนักการสังคีต สำนักช่างสิบหมู่ สำนักพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ สำนักสถาปัตยกรรม สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติสำนักหอสมุดแห่งชาติแล้วยังมีหน่วยงานรับผิดชอบในระดับภูมิภาคเพิ่มขึ้น เช่น สำนักศิลปากรที่ ๑-๑๑ และกองโบราณคดีใต้น้ำ สำนักงานโบราณคดีในพื้นที่ พิพิธภัณฑ์และหอสมุดแห่งชาติสาขา อุทยานประวัติศาสตร์แห่งชาติ สถาบันนาฏดุริยางค์ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศมรดกศิลปวัฒนธรรม เป็นต้น ด้วยความรู้และความสามารถเฉพาะด้านนั้นจึงทำให้กรมศิลปากรนั้นเป็นสถาบันขององค์ความรู้ในศาสตร์ศิลป์อันหาได้ยากของแผ่นดิน โดยเฉพาะงานช่างสิบหมู่ที่ต้องใช้ฝีมืออันประณีตเพื่อสืบทอดมรดกของชาติ ดังปรากฏฝีมือในงานช่างต่างๆ และงานวิชาการจากการค้นพบทางโบราณคดี งานสถาปัตยกรรม งานพิพิธภัณฑ์และงานศึกษาจากเอกสารโบราณ ซึ่งมีหนังสือของกรมศิลปากรเผยแพร่สู่ประชาชนมากขึ้นทุกปี และการจัดงานทุกครั้งก็มักจะมีการจัดเสวนาทางวิชาการ การแสดงนาฏศิลป์และดนตรี ผลิตภัณฑ์ทางศิลปวัฒนธรรม ของที่ระลึก เผยแพร่อยู่เสมอ แม้การกรณีที่มีผลกระทบด้านโบราณสถาน เช่น การดำเนินงานเพื่อลดผลกระทบด้านโบราณคดีจากโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าใต้ดิน และเรื่อง แนวทางการขออนุญาตสร้างอนุสาวรีย์ ก็มีการศึกษาและรับฟังความเห็นทุกภาคส่วนเพื่อสร้างความเข้าใจ

การแสดงโขนในงาน

โดยเฉพาะนิทรรศการพิเศษนั้นได้การจัดแสดงผลงานศิลปกรรมที่สร้างสรรค์โดยบุคลากรสำนักช่างสิบหมู่ ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากงานศิลปกรรมชั้นครูมาสืบต่อศาสตร์งานศิลปะแขนงต่างๆ ในพระที่นั่งอิศราวินิจฉัยนั้น มีผลงานสำคัญที่น่าสนใจได้แก่ งานช่างเขียน : ปฐมบทแห่งการช่างไทย งานช่างรัก : ประณีตศิลป์แห่งรัก งานช่างศิราภรณ์ : หลากวิชาช่างชำนาญศิลป์ งานช่างมุก : เลื่อมพรายลายฉลุศิลป์ งานช่างแกะช่างสลัก: วิจิตรแห่งภูมิปัญญาในงานจำหลักไม้ งานช่างบุ ช่างสลักดุน : วิจิตรแห่งโลหะศิลป์ งานช่างปิดทอง ช่างประดับกระจก : ประกายแห่งอัญมณีงานช่างปั้น ช่างหล่อ : ประติมากรรมแห่งศรัทธาศิลป์ งานช่างกระเบื้อง :วิวัฒน์ศิลป์ไทย โดยนำผลงานมาจัดแสดงความประณีต ได้แก่ บุษบกเกริน (จำลอง) หัวโขนจำลอง หัวโขนพระพิฆเนศประดับมุก เจดีย์ ฉัตร บังแทรก งานลายกำมะลอ เขียนภาพ “รามเกียรติ์ ตอนทศกัณฐ์ลักนางสีดา” แบบร่างประติมากรรมพระจันทร์ทรงราชรถ โถเบญจรงค์ลายเทพนม โถน้ำพระพุทธมนต์ประดับมุก เป็นต้นซึ่งทุกงานช่างนี้ยังสามารถเข้าไปชมความวิจิตรพิสดารในส่วนต่างๆ พิพิธภัณฑ์แห่งชาติพระนครที่ปรับปรุงและจัดใหม่ได้อีกมากมายตามใจชอบ...แบบไม่ต้องห่วงปากท้อง ด้วยมี ร้านอาหารท้ายวัง ซึ่งอยู่ด้านในที่เติมรสชาติอร่อยๆ ให้มีเรี่ยวแรงในการเดินชมโบราณวัตถุและศิลปวัตถุต่อกันได้ทั้งวันโดยไม่ต้องไปไหน