รากเหง้าชุมชนพันปี

ที่ตำบลชีน้ำร้าย อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี มีการค้นพบโบราณวัตถุพวกเครื่องปั้นดินเผาสมัยทวารวดี อันเป็นหลักฐานยืนยันว่าชุมชนแห่งนี้มีประวัติศาสตร์ ความเป็นมายาวนานกว่าพันปี คือก่อนการตั้งกรุงสุโขทัย    ชุมชนนี้อยู่ในพื้นที่ลุ่มต่ำติดแม่น้ำเจ้าพระยา มีน้ำอุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การเพาะปลูก แต่ต้องเผชิญภัยน้ำท่วมซ้ำซากทุกปีนานกว่าหนึ่งเดือน

เมื่อธรรมะและงานฝีมือมาบรรจบกัน

โดยทั่วไป ภาพจำของพระสงฆ์มักเกี่ยวข้องกับการบิณฑบาต สวดมนต์ และการแสดงธรรม แต่ที่วัดโฉมศรี อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี ยังมีอีกหนึ่งบทบาทที่งดงามควบคู่กับศาสนกิจ นั่นคือการสืบสานภูมิปัญญาชาวบ้านและการช่วยเหลือสังคมอย่างเป็นรูปธรรม

ชาวบ้านพากันเรียกขาน พระครูปลัดสุรพล ปภาโส ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดโฉมศรี ด้วยความเคารพว่า “พระครูจักสาน”

พระสงฆ์ผู้เห็น “ชีวิตจริง”

พระครูสุรพลมิได้มองวัดเพียงเป็นพื้นที่แห่งความสงบทางจิตใจ แต่ยังมองเห็นความทุกข์ยากของชุมชน โดยเฉพาะชาวบ้านตำบลชีน้ำร้ายและตำบลท่างาม ซึ่งสืบทอดอาชีพจักสานไม้ไผ่และหวายมาหลายชั่วอายุคน

อย่างไรก็ตาม งานจักสานของชาวบ้านกำลังเผชิญวิกฤต ทั้งวงจรหนี้สิน การขาดสภาพคล่อง และรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่ไม่สอดรับกับตลาดยุคใหม่ ทำให้ขายได้ยากและได้ราคาต่ำ

กลไกแห่งความเมตตา : วัดที่เป็นมากกว่าศูนย์รวมจิตใจ

ด้วยความเข้าใจในปัญหา พระครูสุรพลจึงริเริ่มการช่วยเหลือชุมชนแบบครบวงจร เปลี่ยนวัดให้เป็นทั้งศูนย์กลางจิตใจและศูนย์พัฒนาอาชีพ

1. ด้านเงินทุน
จัดตั้งกองทุนหมุนเวียนจากเงินบริจาคของวัด รับซื้อผลิตภัณฑ์จักสานทันทีที่ทำเสร็จ ช่วยให้ชาวบ้านมีรายได้โดยไม่ต้องพึ่งพาเงินกู้ที่ทำให้เกิดหนี้สิน

2. ด้านการตลาดและรูปแบบสินค้า
ทำหน้าที่เป็นตัวกลางหาตลาดใหม่ พร้อมพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ให้ร่วมสมัย เพิ่มมูลค่าให้งานฝีมือดั้งเดิมให้แข่งขันได้ในตลาดยุคปัจจุบัน

3. ด้านการขยายองค์ความรู้
วัดโฉมศรีร่วมกับ ชมรมเสมาพัฒนาชีวิต และ มูลนิธิส่งเสริมการลูกเสือแห่งประเทศไทย จัดอบรมการทำกระเป๋าจักสานจาก ผักตบชวา โดยเชิญวิทยากรผู้เชี่ยวชาญจากจังหวัดอ่างทองมาถ่ายทอดความรู้ เพื่อสร้างทักษะใหม่ เพิ่มทางเลือก และเปิดประตูสู่อาชีพเสริมให้กับชาวบ้าน

ธรรมะในภาคปฏิบัติ : บุญกิริยาวัตถุ

หากพิจารณากิจกรรมทั้งหมดของวัดโฉมศรี ตามหลัก บุญกิริยาวัตถุ 10 ประการ จะเห็นได้อย่างชัดเจนว่าเป็นการทำความดีในข้อ “เวยยาวัจจมัย” คือบุญความดีที่เกิดจากการขวนขวายช่วยเหลือในกิจการงานที่ชอบ การสละแรงกาย สติปัญญา และความสามารถ เพื่อประโยชน์ของส่วนรวม

ยิ่งไปกว่านั้น ยังเป็นการให้ วิทยาทาน ที่ยั่งยืน เพราะมิได้เป็นเพียงการสงเคราะห์ชั่วครั้งชั่วคราวคล้ายการให้ปลาหนึ่งตัวหากแต่เป็นการเสริมพลังให้ชาวบ้านรู้วิธีจับปลา ให้สามารถยืนหยัด พึ่งพาตนเอง และรักษาศักดิ์ศรีของอาชีพจักสานที่สืบทอดจากบรรพบุรุษไว้ได้อย่างมั่นคง

“พระครูจักสาน” จึงมิใช่เพียงฉายาแห่งความชื่นชม หากแต่เป็นตัวอย่างของพระสงฆ์ผู้ที่ได้ทำให้ธรรมะของพระพุทธเจ้ามีชีวิต นำพระธรรมในใบลานที่เคยเก็บไว้ในตู้พระไตรปิฎก   มาลงมือปฎิบัติให้เห็นผลของบุญและการทำความดี  ที่จับต้องได้ ถ่ายรูปได้  อย่างแท้จริง

ดูวีดีโอได้ที่ https://m.youtube.com/watch?v=hcLQHC_-E8g
 

                    อาทร  จันทวิมล