“ไม่ใช่เราที่มอนิเตอร์แล้วเห็นเขา เขาก็มอนิเตอร์เราเหมือนกันกลยุทธ์ทุกอย่างถูกเปลี่ยนผ่าน ถูกอัพเดตเพื่อที่จะให้เราไล่ตามเขาไม่ทันเช่นเดียวกัน”

พชรพรรษ์ ประจวบลาภ เลขาธิการสถาบันยุวทัศน์แห่งประเทศไทย กล่าวในงานแถลงข่าว “1 ปีที่พ่ายแพ้ กับการแก้ปัญหาพนันออนไลน์” เมื่อวันที่ 1 มี.ค. 2565 ที่ผ่านมา เกี่ยวกับปัญหาการพนันออนไลน์ ซึ่งในขณะฝ่ายคนทำงานป้องปรามพยายามหาหนทางเฝ้าระวัง ฝ่ายธุรกิจพนันออนไลน์ก็สรรหากลยุทธ์ใหม่ๆ มาหลอกล่อ ราวกับสถานการณ์นี้เป็นการต่อสู้ซึ่งมีแนวรบคาบเกี่ยวระหว่างพื้นที่โลกจริง (ออฟไลน์) กับโลกเสมือน (ออนไลน์)

ซึ่งฝ่ายธุรกิจพนันออนไลน์มีกลยุทธ์ใหม่ๆ มาหลอกล่อผู้คนโดยเฉพาะเด็กและเยาวชนให้เข้าไปเล่น ไล่ตั้งแต่ 1.เปลี่ยนจากใช้คนดังในสังคมเป็นสร้างกระแสในกลุ่มคนทั่วไป เช่น ให้บัญชีสื่อสังคมออนไลน์สักบัญชีหนึ่งตั้งคำถามในช่องแสดงความคิดเห็นบนสื่อสังคมออนไลน์ อาทิ จะหาเว็บพนันดีๆ ได้ที่ไหนบ้าง จากนั้นก็จะให้บัญชีอื่นๆ เข้ามาแนะนำพร้อมแปะลิงก์ที่จะพานักท่องเนตไปยังเว็บไซต์ดังกล่าว

2.ทำเว็บไซต์หรือเพจเฟซบุ๊คปลอม มีทั้งเว็บไซต์หน่วยงานของรัฐ เพจรีวิวอาหาร โดยเนื้อหาในเว็บหรือเพจนั้นสอดแทรกคำที่เกี่ยวกับการพนันไว้ อาทิ สล็อต บาคารา ซึ่งคำเหล่านั้นสามารถเชื่อมต่อไปยังเว็บไซต์พนันออนไลน์ สาเหตุที่ต้องทำแบบนี้เพื่อหลีกเลี่ยงระบบการตรวจจับของปัญญาประดิษฐ์ (AI) เนื่องจากเฟซบุ๊คมีนโยบายไม่อนุญาตให้ธุรกิจพนันออนไลน์จ่ายเงินค่าโฆษณาเพื่อกระจายเนื้อหาให้มองเห็นได้อย่างกว้างขวาง

3.ใช้คำอื่นแทนคำว่าพนัน อาทิ คำว่า เกม ซึ่งนอกจากเปลี่ยนคำแล้วยังทำหน้าตาเพจหรือเว็บไซต์ให้เหมือนกับการเล่นเกมคอมพิวเตอร์ทั่วไป เพื่อหลีกเลี่ยงระบบตรวจจับของเฟซบุ๊คเช่นกัน และ 4.สร้างรางวัลปลอม อวดอ้างว่าเว็บไซต์ของตนเป็นเว็บพนันที่มีคุณภาพดีที่สุด โดยลงทุนทำโล่รางวัลขึ้นมาจริงๆ ไม่ใช่ภาพตัดต่อ เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับผู้พบเห็น คำถามคือมีใครหรือหน่วยงานใดให้รางวัลเว็บไซต์เหล่านี้จริงหรือ

ทำไมพนันออนไลน์ถึงเป็น “ภัยคุกคาม” สำคัญ?..ประเด็นนี้ สุรเชษฐ์ โพธิ์แสง รองเลขาธิการสถาบันยุวทัศน์แห่งประเทศไทย ยกผลการศึกษา “การเฝ้าระวังธุรกิจพนันออนไลน์ในช่วงอยู่บ้าน หยุดเชื้อ เพื่อชาติ ปี 2564” ซึ่งเผยให้เห็นผลกระทบหลายด้าน อาทิ อาชญากรรมหลากรูปแบบ ทั้งลักวิ่งชิงปล้น (โดยมีร้านทองในห้างสรรพสินค้า และร้านสะดวกซื้อ เป็น 2 เป้าหมายยอดนิยมในการก่อเหตุ) การฉ้อโกงหลอกลวง ใช้กำลังทำร้ายร่างกาย (ซึ่งรวมถึงการทวงหนี้ด้วยวิธีรุนแรงจากแหล่งทุนนอกระบบ) ยาเสพติด
ไปจนถึงปัญหาสุขภาพจิต เครียดและฆ่าตัวตาย เป็นต้น

“การทำธุรกิจเว็บไซต์พนันออนไลน์ ทุกคนทราบกันดี ถ้าพูดกันภาษาเล่นๆ คือเซิร์ฟเวอร์หลักอยู่ต่างประเทศแต่เว็บไซต์ที่เราบุกกันไปปิดมันเป็นเพียงช่องทางหน้าบ้านเท่านั้น ผมเปรียบเสมือนบ้านหนึ่งหลังมีหลายประตูณ ปัจจุบัน ต้องตั้งคำถามให้กับหน่วยงานที่ไปปิดหรือไม่จับกุม ว่าจริงๆ แล้วคุณกำลังปิดแค่ประตูบ้านหรือเปล่า แต่ในความเป็นจริงนั้น คุณไม่เคยเข้าไปถึงตัวบ้านจริงๆ เลยด้วยซ้ำ” สุรเชษฐ์ กล่าว

แม้กระทั่งหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่บังคับใช้กฎหมาย ก็ยังยอมรับว่าการต่อสู้กับปัญหาพนันออนไลน์เป็นเรื่องยาก โดย พล.ต.ต.ไตรรงค์ ผิวพรรณ รองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล (รอง ผบช.น.) ในฐานะหัวหน้าชุดปฏิบัติการ ศูนย์ปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยีสารสนเทศ (ศปอส.ตร.) ชุดที่ 4 อธิบายว่า บ่อนการพนันแบบดั้งเดิมจะมีองค์ประกอบ 1.มีสถานที่ตั้ง กับ 2.มีคนมาเล่น การจับกุมก็จะดำเนินการได้ในระดับหนึ่งโดยมีประชาชนแจ้งเบาะแสบ้าง ตำรวจสืบทราบเองบ้าง และหากจะกลับมาลักลอบเปิดใหม่ก็ต้องใช้เวลาพอสมควรเพื่อหาสถานที่

แต่เมื่อการพนันย้ายไปอยู่ในรูปแบบออนไลน์ผู้ร่วมกระทำผิดตั้งแต่เจ้าของหรือนายทุน ฝ่ายตอบคำถามลูกค้า ฝ่ายชักชวนคนมาเล่นพนัน (ซึ่งอาจประสานบุคคลผู้มีชื่อเสียงมาช่วยโฆษณาประชาสัมพันธ์เว็บไซต์) จนถึงผู้รับจ้างเปิดบัญชีรับโอนเงินให้กับเว็บพนัน หรือที่เรียกว่า“บัญชีม้า” ทั้งหมดนี้ล้วนอยู่กันคนละพื้นที่ ขณะที่การทำงานของเครือข่ายพนันออนไลน์ จะอาศัยวิธีเช่าบ้านบ้าง ห้องพักในคอนโดมิเนียมบ้าง ทำสัญญาระยะสั้น 2-3 เดือน ระหว่างนั้นแทบไม่ออกจากที่พัก โดยสั่งอาหารมาส่ง เมื่อครบกำหนดก็ย้ายจุดไปเรื่อยๆ จึงไม่ง่ายในการสืบสวนจับกุม

อีกทั้งเมื่อฝ่ายเจ้าหน้าที่เปิดปฏิบัติการจับกุมเครือข่ายพนันออนไลน์ ตามด้วยการประสานให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอีเอส) ยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อปิดเว็บไซต์ ขั้นตอนเหล่านี้ต้องใช้เวลา และถึงแม้จะปิดได้ หรือแม้แต่เมื่อบัญชีรับโอนเงินพนันถูกอายัด เพียงไม่กี่อึดใจ เว็บไซต์แห่งใหม่ก็ถูกเปิดพร้อมกับบัญชีรับโอนใหม่ “เพราะมีผลประโยชน์สูง (จากการหลอกคนมาเล่น) จึงคุ้มค่าในการลงทุน” ทั้งการจดทะเบียนที่อยู่เว็บไซต์ (ยูอาร์แอล) สำรองไว้เผื่อเว็บเดิมถูกปิด ทั้งการจ้างคนมาเปิดบัญชีม้า

“ปกติการเล่นการพนันไม่ทำให้คนรวยอยู่แล้ว คนรวยจากการพนันมีกลุ่มเดียวคือกลุ่มเจ้าของ สมัยก่อนเรียกเจ้าของบ่อน ตอนนี้ก็คือเจ้าของเว็บ เหตุที่เขารวยเพราะอะไร ขนาดเราเล่นการพนันแบบโบราณ เราคงได้ยินคำว่าทำตำหนิที่ไพ่ ถ่วงน้ำหนักที่ลูกเต๋า การพนันแบบอนาล็อกดั้งเดิมยังมียุทธวิธี กลวิธีการโกงเลย ขนาดเราไปเล่นกันอยู่ตรงหน้าเขาโกงเรายังไม่รู้เลย แต่ปัจจุบันอยู่บนอากาศ อยู่ในเว็บ เขาตั้งโปรแกรมได้ เขาให้น้องกินไปก่อน 10% หลังจากนั้นเขาจะกินคืน อย่างไรเราก็หมดตัว” รอง ผบช.น. กล่าว

เมื่อไม่อาจปฏิบัติการเชิงรุกโต้กลับ เนื่องจากต้นทางของธุรกิจพนันออนไลน์อยู่ในต่างประเทศซึ่งเกินขอบเขตอำนาจของเจ้าหน้าที่รัฐไทย “การสร้างภูมิคุ้มกันภายใน” เสริมแนวรับให้กับประชาชน คงเป็นหนทางที่พอจะทำได้ โดย ธนากร คมกฤส เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน กล่าวถึงปัจจัยที่ต้องป้องกันหรือแก้ไขความเสี่ยง 1.ทัศนคติ คิดว่าเคราะห์จะไม่มาถึงตัว เช่น เล่นพนันโดยเชื่อว่าจะไม่ถลำลึกถึงขั้นไปก่ออาชญากรรม ทั้งนี้ พนันออนไลน์จัดเป็นการพนันที่ส่งผลกระทบรุนแรง เพราะเข้าถึงง่ายจึงมีความถี่ในการเล่นสูงเท่ากับยิ่งเสี่ยง “ติดพนัน” ด้วย

2.ขาดระบบคัดกรอง นอกจากการทำแบบประเมินตนเอง ประเทศไทยยังไม่มีระบบวินิจฉัยผู้เล่นการพนันที่เข้าข่ายติดพนันโดยผู้เชี่ยวชาญ เช่น แพทย์ 3.ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี โดยเฉพาะ “บล็อกเชน” โอนเงินระหว่างกันโดยไม่มีตัวกลาง ทำให้ธุรกิจพนันออนไลน์หลบหลีกการตรวจสอบได้มากขึ้น และ 4.สังคมเริ่มยอมรับอบายมุขได้มากขึ้น นำไปสู่การเรียกร้องให้มีกฎหมายรับรอง เช่น สื่อที่มีเนื้อหาเรื่องเพศ บ่อนกาสิโน เป็นต้น

“เราอยู่กับสงครามที่ไม่ชนะอยู่แล้ว เพราะอย่างไรเขาก็ไม่หยุด ธุรกิจพนันไม่มีทางหยุด แต่ถ้าเราไม่ทำอะไรเลย คนของเราจะเป็นผู้พ่ายแพ้ที่มากขึ้น คนแพ้ไม่ใช่แค่ฝ่ายจัดการหรือแก้ปัญหา แต่คนที่เป็นผู้แพ้ที่แท้จริงก็คือประชาชน คือชาวบ้าน คือน้องๆ เด็กและเยาวชน” ธนากร กล่าว

SCOOP@NAEWNA.COM