การพัฒนาการเรียนรู้ เพื่อสร้างคนสร้างโอกาส ให้กับนักเรียนที่ด้อยโอกาส ยากจนได้เรียนต่อสายอาชีพ ไม่เพียงตอบโจทย์ความต้องการแรงงานของประเทศ แต่หากยังช่วยให้นักเรียนที่ยากจนได้มีงานทำงานและสร้างโอกาสในการหลุดพ้นความยากจนได้

ในงานสัมมนา จัดประชุมวิชาการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ปี 2565 “สร้างคน สร้างโอกาส สร้างงานด้วยการศึกษาสายอาชีพ” ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า โครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ของ กสศ. ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2562 สร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่นักศึกษาผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส ที่คัดเลือกโดยสถานศึกษาอย่างมีส่วนร่วม มีจำนวนนักศึกษาทุนสะสมทั้งหมด9,614 คน สำเร็จการศึกษาแล้ว 3,056 คน ปัจจุบัน กสศ.เปิดรับสมัครผู้รับทุนการศึกษา ปีการศึกษา 2566 จำนวน 2,500 ทุน เข้าศึกษาต่อในสถานศึกษาอาชีวศึกษา วิทยาลัยชุมชน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลและสถาบันเทคโนโลยีจิตรลดาและอื่นๆ ที่เปิดสอนในระดับ ปวช. ปวส. อนุปริญญา และ ประกาศนียบัตร 116 แห่ง ใน44 จังหวัด รวมกว่า 30 สาขา

สอดคล้องกับ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายตามนโยบายของรัฐบาล ตอบโจทย์ความต้องการตลาดแรงงานระดับประเทศและท้องถิ่น เช่น สาขาเครื่องกล สาขาการจัดการโลจิสติกส์ สาขาเทคนิคการผลิต สาขาคอมพิวเตอร์กราฟิก สาขาอุตสาหกรรมเกษตรศาสตร์ และมีงานทำทันทีเมื่อสำเร็จการศึกษา

“นอกจากนี้ กสศ.จัดสรรงบประมาณให้สถานศึกษา พัฒนาระบบดูแลนักศึกษาและการป้องกันการหลุดออกจากระบบการศึกษา พัฒนาแบบหลักสูตรที่เป็นนวัตกรรม เช่นการพัฒนาระบบเสริมสร้างทักษะชีวิต ดูแลช่วยเหลือนักศึกษาซึ่งร่วมมือกับกรมสุขภาพจิต เพื่อส่งเสริมป้องกันปัญหาสุขภาพจิตใจในสถานศึกษา ถือเป็น 1 ในนวัตกรรม เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตเยาวชน ให้เกิดพฤติกรรมและอารมณ์ที่เหมาะสม พร้อมรับมือต่อปัญหา ผ่านการพัฒนาครูให้มีศักยภาพในการเป็นที่ปรึกษา สร้างทักษะและถ่ายทอดความรู้ ให้ครูสามารถจัดกิจกรรมเสริมสร้างทักษะชีวิตแก่นักศึกษา และการเชื่อมโยงเข้ากับเครือข่ายสุขภาพจิตและผู้เชี่ยวชาญในพื้นที่ มีระบบส่งต่อเป็นรายกรณี เป็นการเชื่อมการศึกษาและระบบสุขภาพ” ดร.ไกรยส กล่าว

เรืออากาศโทสมพร ปานดำ รองเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กล่าวถึงต้นแบบการพัฒนานักศึกษาอาชีวะ ว่า การพัฒนากำลังคนอาชีวศึกษาและสายอาชีพ ถือเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการขับเคลื่อนประเทศไทย โดยยกระดับคุณภาพของหลักสูตร พัฒนาสมรรถนะและทักษะในศตวรรษที่ 21 ผลิตกำลังคนให้ตรงกับความต้องการของ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย FirstS-Curve และ New S-Curve ให้ความสำคัญกับสาขา STEM (วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี) รวมถึงเทคโนโลยีดิจิทัลพัฒนาคิดค้นสิ่งประดิษฐ์นวัตกรรมที่มีคุณค่าสู่เชิงพาณิชย์เพื่อต่อยอดทางธุรกิจอย่างเป็นรูปธรรม และยกระดับมาตรฐานการพัฒนาภาษาต่างประเทศ เพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศตามนโยบายไทยแลนด์ 4.0 เพื่อสร้างแรงกระเพื่อมต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศตามนโยบายของรัฐบาลและความต้องการตลาดแรงงานของประเทศ

“หลังจากอาชีวะได้ร่วมมือกับ กสศ. ทำให้นักเรียนอาชีวศึกษาไม่ต้องกังวลในการมีงานทำอีกต่อไป และมีทักษะวิชาชีพ ภาษาต่างประเทศ และการดูแลเอาใจใส่
สุขภาพจิต และตอบโจทย์ความเหลื่อมล้ำ สร้างความเสมอภาคและขยายโอกาส โดยมีความชัดเจนคือตัวเลขเด็กที่หลุดออกจากระบบการศึกษาน้อยลง” เรืออากาศโทสมพร กล่าว

บอกด้วยว่า ได้ นำข้อมูลจาก กสศ.มาพัฒนาหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการประเทศเพราะปัจจุบันตลาดแรงงานมีความต้องการกำลังคนที่มีทักษะค่อนข้างมากสิ่งที่ได้ร่วมกับ กสศ. ได้พัฒนาหลักสูตร ให้ทันกับโลกยุคใหม่ คือ ต้องลดเวลาเรียนทฤษฎี และเน้นการเรียนการปฏิบัติ รวมทั้งสร้างความสามารถที่ได้รับรองได้มาตรฐานสากล โดยร่วมกับองค์กรสากลระดับชั้นนำในการพัฒนาอาชีวะให้ได้มาตรฐานการรับรองจากสถาบันการศึกษาที่ได้มาตรฐานสากล

อย่างไรก็ตาม กสศ. และ สอศ.ทำงานเป็นพันธมิตรร่วมกับสถานศึกษาอาชีวศึกษาและสายอาชีพทั้งภาครัฐและเอกชนจากทุกสังกัด สอศ. และ อว. ซึ่งถือเป็นสถานศึกษาตัวแบบของการพัฒนาคุณภาพ และลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ขับเคลื่อนนโยบายร่วมกับ กสศ. และภาคีเครือข่าย เพื่อให้เกิดภาพปลายทางใน 2 ด้านสำคัญ

ประกอบด้วย 1.การขยายทุนการศึกษาแก่เยาวชนผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาสที่กว้างขวางขึ้น เพิ่มเติมจากที่ กสศ. สนับสนุนตัวแบบได้เพียง 1% ต่อรุ่น
หรือจำนวน 2,500 ทุนต่อปี ผ่านความร่วมมือหลายภาคส่วนที่มีทรัพยากร เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

2.การส่งเสริมผู้บริหาร ครู และสถานศึกษาอาชีวศึกษาในการดูแลเยาวชนครอบคลุมทุกมิติ ได้แก่ การศึกษา สุขภาพจิตใจ อาชีพ และโอกาสการมีงานทำ ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงเป็นอีกช่องทางสำคัญในการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่เยาวชนที่ยากจนและด้อยโอกาส และการผลิตกำลังคนที่สร้างความเข้มแข็งให้กับภาคการผลิตและภาคธุรกิจ เพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศตามนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ที่จะช่วยแก้ไขปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำทางรายได้และในมิติต่างๆ

ไม่เพียงการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาด้านอาชีวะ หาก กสศ. ยังสนับสนุนทุนการศึกษาระยะสั้น 1 ปี หลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล ซึ่งทำให้นักศึกษาทุนมีอาชีพและความหลุดพ้นความยากจน

โดย นางสาวนัยนา ปานนอก นักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง หลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล มหาวิทยาลัยบูรพาบอกว่า ทุนการศึกษา กสศ.ทำให้ชีวิตในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อระหว่าง ช่วยแม่ทำงานกับการเรียนต่อตัดสินใจได้ง่ายขึ้น เพราะมีทุนในการเรียนต่อและเมื่อจบแล้วมีงานทำ

“แม่ทำงานคนเดียว ตอนนั้นถ้าไม่มีทุนก็คิดหนักเพราะว่าไม่มีเงินเรียนต่อ มีแม่เป็นเสาหลักในการหารายได้คนเดียวเนื่องจากพ่อเสียชีวิต ทุนการศึกษาทำให้มีโอกาสเรียนต่อผู้ช่วยพยาบาลที่มหาวิทยาลัยบูรพา ทำให้ตั้งหลักชีวิตได้ เรียนจบมีงานทำ มีรายได้มาช่วยแม่” นางสาวนัยนากล่าว

ความสำเร็จของ นางสาวนัยนา ที่เรียนจบและมีงานทำ และกำลังจะซื้อบ้านให้กับแม่ ซึ่งเป็นบ้านหลังแรกของครอบครัว และอยู่ระหว่างการสมัครเรียนต่อพยาบาล ที่มหาวิทยาลัยบูรพา ทำให้ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ของ กสศ. สร้างคน สร้างโอกาส สร้างงาน ด้วยการศึกษาสายอาชีพ” เพื่อหลุดพ้นความยากจนได้จริง