10 พ.ย. 2566 จากกรณีครูสาวในวิทยาลัยแห่งหนึ่ง สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) ออกมาเปิดเผยว่าได้ตัดสินใจลาออกจากอาชีพครูเพราะถูกกดดันเนื่องจากไปรับงานร้องเพลงตอนกลางคืนซึ่งเข้าข่ายผิดจรรยาบรรณ จนมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ต่างๆ นานา จากสังคมนั้น (อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง : ผิดตรงไหน? โดนบีบออกจากครู เหตุผลเพราะรับจ๊อบร้องเพลงกลางคืน)

สำหรับ “จรรยาบรรณวิชาชีพครู” ที่ถูกพูดถึงดังกล่าว ชื่อเต็มคือ “ข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยจรรยาบรรณของวิชาชีพ พ.ศ. 2556” ออกโดย “คุรุสภา” องค์กรกำกับดูแลผู้ประกอบอาชีพครู มีดังนี้

1.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องมีวินัยในตนเอง พัฒนาตนเองด้านวิชาชีพ บุคลิกภาพ และวิสัยทัศน์ ให้ทันต่อการพัฒนาทางวิทยาการ เศรษฐกิจ สังคม และการเมืองอยู่เสมอ (ข้อ 7 หมวด 1 จรรยาบรรณต่อตนเอง)

2.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องรัก ศรัทธา ซื่อสัตย์สุจริต รับผิดชอบต่อวิชาชีพ และเป็นสมาชิกที่ดีขององค์กรวิชาชีพ (ข้อ 8 หมวด 2 จรรยาบรรณต่อวิชาชีพ)

3.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องรัก เมตตา เอาใจใส่ ช่วยเหลือ ส่งเสริมให้กําลังใจแก่ศิษย์ และผู้รับบริการ ตามบทบาทหน้าที่โดยเสมอหน้า (ข้อ 9 หมวด 3 จรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ)

4.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ ทักษะ และนิสัยที่ถูกต้องดีงามแก่ศิษย์และผู้รับบริการ ตามบทบาทหน้าที่อย่างเต็มความสามารถ ด้วยความบริสุทธิ์ใจ (ข้อ 10 หมวด 3 จรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ)

5.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี ทั้งทางกาย วาจา และจิตใจ (ข้อ 11 หมวด 3 จรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ)

6.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องไม่กระทําตนเป็นปฏิปักษ์ต่อความเจริญทางกาย สติปัญญา จิตใจ อารมณ์ และสังคมของศิษย์ และผู้รับบริการ (ข้อ 12 หมวด 3 จรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ)

7.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องให้บริการด้วยความจริงใจและเสมอภาค โดยไม่เรียกรับหรือยอมรับผลประโยชน์จากการใช้ตําแหน่งหน้าที่โดยมิชอบ (ข้อ 13 หมวด 3 จรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ)

8.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา พึงช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกันอย่างสร้างสรรค์ โดยยึดมั่นในระบบคุณธรรม สร้างความสามัคคีในหมู่คณะ (ข้อ 14 หมวด 4 จรรยาบรรณต่อผู้ร่วมประกอบวิชาชีพ)

9.ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา พึงประพฤติปฏิบัติตนเป็นผู้นําในการอนุรักษ์และพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญา สิ่งแวดล้อม รักษาผลประโยชน์ของส่วนรวม และยึดมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (ข้อ 15 หมวด 5 จรรยาบรรณต่อสังคม)

ขณะที่นิยามคำว่า “วิชาชีพ” ในข้อบังคับฉบับนี้ หมายถึง วิชาชีพทางการศึกษาที่ทําหน้าที่หลักทางด้านการเรียนการสอนและการส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธีการต่าง ๆ รวมทั้งการรับผิดชอบการบริหารสถานศึกษาในสถานศึกษาปฐมวัย ขั้นพื้นฐาน และอุดมศึกษาที่ต่ํากว่าปริญญาทั้งของรัฐและเอกชน และการบริหารการศึกษานอกสถานศึกษาในระดับเขตพื้นที่การศึกษา ตลอดจนการสนับสนุนการศึกษาให้บริการหรือปฏิบัติงานเกี่ยวเนื่องกับการจัดกระบวนการเรียนการสอน การนิเทศ และการบริหารการศึกษาในหน่วยงานการศึกษาต่าง ๆ

ส่วนคำว่า “ครู” หมายถึง บุคคลซึ่งประกอบวิชาชีพหลักทางด้านการเรียนการสอนและการส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธีการต่างๆ ในสถานศึกษาปฐมวัย ขั้นพื้นฐาน และอุดมศึกษาที่ต่ํากว่าปริญญาทั้งของรัฐและเอกชน

และคำว่า “จรรยาบรรณของวิชาชีพ” หมายถึง มาตรฐานการปฏิบัติตนที่กําหนดขึ้นเป็นแบบแผนในการประพฤติตน ซึ่งผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาต้องปฏิบัติตาม เพื่อรักษาและส่งเสริมเกียรติคุณชื่อเสียงและฐานะของผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาให้เป็นที่เชื่อถือศรัทธาแก่ผู้รับบริการและสังคม อันจะนํามาซึ่งเกียรติและศักดิ์ศรีแห่งวิชาชีพ

ทั้งนี้ เมื่อดูจาก 9 ข้อ ในประเด็นที่ครูสาวที่เป็นข่าวนั้น น่าจะอยู่ในข้อ 5 (หรือข้อ 11 หมวด 3) ว่าด้วยการประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี อย่างไรก็ตาม นิยามของการประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีนั้นคืออะไรบ้าง หรือการรับงานร้องเพลงตอนกลางคืนจะเข้าข่ายขัดเรื่องนี้หรือไม่ นั่นคงเป็นประเด็นที่น่าจะได้ถกเถียงกันต่อไป!!!