เหตุการณ์ "สะเทือนขวัญ" จากรถไฟ เกิดขึ้นอีกจนได้ รัฐต้องเร่งตอบ "คำถาม 4 ข้อ" นี้ เพื่อ "การวิเคราะห์หาสาเหตุ" ดังนี้
.
คำถามข้อที่ 1.
ระบบ "อาณัติสัญญาณ" ให้รถไฟผ่าน ทำงานปกติหรือไม่?
.
รถไฟไม่ควรวิ่ง "ทะลุ" มาได้ แม้มีรถขวางอยู่ก็ตาม
จึงต้องถามว่า อาจเกิดอะไรขึ้นกับ "ระบบอาณัติสัญญาณ" ที่ทำหน้าที่เตือนคนขับรถไฟ
.
น่าสงสัยมาก เพราะ "ระบบจุดตัดทางรถไฟ" ปกติจะใช้ "ระบบบังคับสัมพันธ์" เชื่อมโยงทั้งไม้กั้น สัญญาณไฟ และเซนเซอร์เข้าด้วยกัน เพื่อสร้างความปลอดภัยหลายชั้น
.
เราลองสังเกตดู โดยปกติเมื่อรถไฟใกล้มาถึง จะมี "ไฟแดงกะพริบ" และมีเสียงเตือน "ติ้ง ๆ ติ้ง ๆ" ดังขึ้นที่จุดตัด เพื่อให้รถที่กำลังสัญจรหยุด ก่อนที่ไม้กั้นอัตโนมัติจะลดลงปิดทาง ไม่ให้รถผ่าน
.
เมื่อ "ไม้กั้นปิดลงสนิท" แล้วเท่านั้น เซนเซอร์ของระบบจึงจะส่ง "สัญญาณอนุญาต" ให้คนขับรถไฟทราบว่า
"ทางว่าง วิ่งผ่านได้"
สัญญาณนี้ คือ "ไฟสัญญาณวาบ ๆ" หรือไฟเขียวอนุญาต ที่คนขับรถไฟสามารถมองเห็นได้จากระยะไกลพอสมควร
.
ดังนั้น หากไม้กั้นปิดไม่สนิท ลงไม่เต็มที่ หรือมีสิ่งกีดขวาง ระบบจะ "ไม่ส่งสัญญาณอนุญาต" หรือไม่มี "ไฟวาบ ๆ" ให้รถไฟผ่าน
คนขับรถไฟควรเห็น "สัญญาณหยุด" หรือไม่มีสัญญาณอนุญาต รถไฟจึงต้องหยุด หรือชะลอทันที
.
หรืออีกนัยหนึ่ง คือ แม้รถเมล์จะขวางทางอยู่ รถไฟก็ไม่ควรวิ่ง "ทะลุ" มาชนได้ง่าย ๆ แบบนี้
.
ดังนั้น หาก "ระบบอาณัติสัญญาณ" ทำงานปกติ คนขับรถไฟจะต้องเห็นสัญญาณหยุด หรือไม่ได้รับสัญญาณ "ไฟวาบ ๆ" ที่อนุญาตให้ผ่าน
เรื่อง "ระบบอาณัติสัญญาณ" จึงต้องได้รับการพิสูจน์เป็นคำถามแรก
.
คำถามข้อที่ 2.
หาก "ระบบอาณัติสัญญาณ" ทำงานปกติ ทำไมคนขับรถไฟจึง "ไม่หยุดรถ"
จากคลิปข่าว และคำบอกเล่าของผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์ ยังไม่แน่ชัดว่า ขณะรถไฟวิ่งเข้าชนรถเมล์ มีเสียง "หวูดรถไฟ" ดังเตือนถี่ ๆ ล่วงหน้าหรือไม่
.
หากคำถามข้อแรกพิสูจน์ได้ว่า "ระบบอาณัติสัญญาณปกติ" และรถไฟ "ไม่ได้รับสัญญาณอนุญาต" เพราะไม้กั้นปิดไม่สนิท เหตุใดคนขับรถไฟจึง "ไม่ปฏิบัติตาม" กฎความปลอดภัย หรืออาจประมาท
.
จึงน่าสงสัยว่า คนขับรถไฟอยู่ในสภาพ "พร้อมทำงานหรือไม่"
.
เรื่องนี้หาคำตอบได้ไม่ยาก เพราะรถไฟต้องมี "กล่องดำรถไฟ" หรือ "กล่องบันทึกข้อมูลการเดินรถ" ที่บันทึกทั้งพฤติกรรมการตอบสนองของคนขับ ความเร็ว การเบรก เวลา และข้อมูลสำคัญอื่น ๆ
.
คำถามข้อที่ 3.
ทำไมคนขับรถเมล์จึงจอด "คร่อมทางรถไฟ"
ได้รับสัญญาณเตือนหรือไม่? หรือประมาท ไม่สนใจ?
.
ปกติคนทั่วไปจะไม่หยุดรถคร่อมทางรถไฟ เพราะทุกคนรู้ดีว่า อุบัติเหตุรถไฟชนรถยนต์เกิดขึ้นได้เสมอในประเทศไทย
เป็นใครก็กลัว
แต่เหตุใด "คนขับรถเมล์" จึงทำเช่นนั้น
.
อาจเกิดจากการจราจรหนาแน่นมาก จนขยับรถไม่ได้
หรือไม่มีเสียงเตือน
หรือไม่ได้ยินเสียงเตือน
.
การหาคำตอบข้อที่ 3 นี้ จะเชื่อมโยงกับคำถาม 2 ข้อแรก ว่าแท้จริงแล้ว ระบบอาณัติสัญญาณทำงานหรือไม่ คนขับรถไฟได้หยุดรถ หรือส่งสัญญาณเตือนหรือไม่ หรือคนขับรถเมล์ประมาทหรือไม่
.
คำถามข้อที่ 4.
ใครจะเป็น "เจ้าภาพ" หาสาเหตุอย่างตรงไปตรงมา มีความน่าเชื่อถือ ทำหน้าที่ตามหลักวิศวกรรมความปลอดภัย และเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณชน
.
ยังจำเหตุโศกนาฏกรรม "เครนก่อสร้างรถไฟความเร็วสูง" หล่นใส่รถไฟ ที่อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เมื่อวันที่ 14 มกราคมที่ผ่านมา ได้หรือไม่
ผ่านมา 4 เดือน ยังไม่มีคำตอบว่าเกิดจากอะไร ใครคือผู้รับผิดชอบ ทุกอย่างเงียบหายไป
.
ผมพยายามผลักดัน "กฎหมายเพื่อความปลอดภัยสาธารณะ" เพื่อให้มี "เจ้าภาพ" หรือหน่วยงานกลาง ที่มีความรู้และความเชี่ยวชาญ ทำหน้าที่ค้นหาสาเหตุของภัยพิบัติสาธารณะ เพื่อนำไปสู่ "ความจริง"
เพราะ
"คนไทยต้องไม่ตายฟรี คนผิดต้องไม่ลอยนวล"
.
แต่จนถึงวันนี้ ทุกอย่างยังไม่ไปถึงไหน
ชีวิตคนไทยยัง "วังเวง" และเสี่ยงตายรายวัน
.
ผมขอแสดงความเสียใจกับครอบครัวผู้สูญเสีย และหวังว่า ความรู้และประสบการณ์ของผม จะช่วยให้สังคมไทยปลอดภัยขึ้นได้บ้าง
.
ทั้งนี้ ผมวิเคราะห์และตั้งคำถามจากข้อมูลเบื้องต้นเท่าที่มี จึงอาจมีความคลาดเคลื่อน เพราะ "ข้อเท็จจริง" ยังต้องอาศัยข้อมูลที่เพียงพอในการพิสูจน์
วันอาทิตย์ ที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
