เพราะมนุษย์ไม่ได้เกิดมาพร้อมปีกบิน จึงเป็นธรรมดาของประเทศที่ไม่ได้มีประชากรเกิดและเติบโตมาพร้อมกับ “เทคโนโลยีอัจฉริยะ” จำเป็นจะต้องอาศัยการเรียนรู้โดย “ไม่กลัวที่จะบิน” พร้อมพัฒนาอย่างต่อเนื่องสู่ความยั่งยืน

รองศาสตราจารย์ นายแพทย์ตรงธรรม ทองดี หัวหน้าภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล คือเบื้องหลังสำคัญที่ทำให้มหาวิทยาลัยมหิดลเดินหน้าพัฒนาโปรแกรมต้นแบบเทคโนโลยีอัจฉริยะทางการแพทย์ สู่ “Real World Impact” ที่ท้าทาย

จนปัจจุบันนอกจากโรงพยาบาลศิริราช และโรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์แล้ว ยังได้ขยายวงกว้างสู่เชิงพาณิชย์ให้ได้ใช้กันอย่างแพร่หลายในโรงพยาบาล 100 แห่งทั่วประเทศ ไปจนถึงทั่วโลก 

รวมทั้งยังได้ส่งต่อ “โปรแกรม Trusworthy AI สร้างสรรค์และพัฒนาโดย ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล” ไปยังสถานพยาบาลชายขอบของประเทศด้วยความเอื้ออาทรเพื่อให้ได้เข้าถึงบริการทางการแพทย์ที่ได้มาตรฐานโดยเท่าเทียมและทั่วถึง

ภายใต้ระบบการทำงานของ “Trustworthy AI” ซึ่งเป็น “หัวใจสำคัญ” ของการพัฒนาโปรแกรมปัญญาประดิษฐ์เพื่อใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ ซึ่งไม่ได้สำคัญเพียงการดูแลที่ครบพร้อมโดยแพทย์ แต่ยังสำคัญรวมไปถึงการบูรณาการสาขาวิชาชีพอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ วิศวกร และนักเทคโนโลยีสารสนเทศ ฯลฯ มาร่วมพัฒนากระบวนการที่จะนำไปสู่การใช้ที่เกิดประโยชน์สูงสุด 

ในขณะที่ผู้เข้ารับการรักษาต้องหมดหวัง และสูญเสียโอกาสในการเข้ารับการรักษาที่ดี จาก “ภาพลวงตา” ที่มักมากับการแสดงผลของตัวเลขที่ดูเกินจริง แต่ด้วย “Trustworthy AI” จะนำไปสู่การรักษาพยาบาลที่ถูกต้อง สมเหตุสมผล ปลอดภัย พร้อมตรวจสอบ และใช้ได้จริงในทุกแพลตฟอร์ม 

โดยเป็นระบบที่ มหาวิทยาลัยมหิดล โดย ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล สร้างสรรค์และพัฒนาขึ้น ไม่เพียงเพื่อใช้ในโรงเรียนแพทย์ แต่ได้ขยายผลสู่โรงพยาบาลศิริราช และโรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์มานานนับครึ่งทศวรรษ ก่อนร่วมกับภาคเอกชนต่อยอดสู่ระดับอุตสาหกรรมทางการแพทย์ ซึ่งสามารถลดการนำเข้า และค่าใช้จ่ายที่สิ้นเปลืองไปกับค่าลิขสิทธิ์ของโปรแกรมจากต่างประเทศที่ไม่ได้พัฒนาโดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อคนไทย จึงทำให้ยังคงมีข้อจำกัดในการใช้ 

นอกจากนี้ ยังช่วยลดข้อผิดพลาดในการวินิจฉัยโรค ทั้งจากประสบการณ์ที่จำกัดในการรักษาของแพทย์ใหม่ และในบางกรณีที่ไม่อาจตรวจพบข้อผิดพลาดได้เพียงตาเปล่า ด้วย Trustworthy AI จะทำให้การประมวลผลภาพใช้เวลาเพียง 10 วินาทีที่จะยื้อโอกาสให้ผู้ป่วยมีชีวิตรอด และยังช่วยลดโอกาสในการติดเชื้อแบบแพร่กระจายในทันทีที่ตรวจพบ 

ตัวอย่างที่เห็นได้อย่างชัดเจนจากการวินิจฉัยว่าภาวะใดคือ ภาวะ “สมองขาดเลือด” ซึ่งจำเป็นต้องได้รับ “ยาสลายลิ่มเลือด” เพื่อให้รักษาได้อย่างถูกต้อง แต่หากเป็นภาวะ “เลือดออกในสมอง” อาจทำให้ผู้มีอาการดังกล่าวทรุดลงหากได้รับการรักษาที่ผิดวิธีด้วยวิธีการเดียวกัน 

ก้าวต่อไป มหาวิทยาลัยมหิดลโดย ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล เตรียมบูรณาการสู่ “บทเรียนของนักศึกษาแพทย์” เพื่อทำให้เกิดความยั่งยืน ซึ่งการพัฒนาศักยภาพของเทคโนโลยีที่ดีที่สุดจะต้องทำไปพร้อมกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ให้ได้ลุกขึ้นมองสูงและบอกตัวเองว่า “จงอย่ากลัวที่จะบิน”