ชวน หลีกภัย วัย 88 ปี เคยพูดถึงปัญหาทุจริตคอร์รัปชันเป็น วงจรอุบาทว์ ที่เริ่มจากการเมืองซื้อเสียงและลุกลามสู่ระบบราชการ พร้อมฝากคนรุ่นใหม่ให้ยึดความซื่อสัตย์ รักประชาธิปไตย และยืนหยัดในความถูกต้อง

24 มิถุนายน 2569 จากบทสัมภาษณ์ที่นายชวน หลีกภัย อดีตประธานรัฐสภา เคยให้สัมภาษณ์กับผู้สื่อข่าวประจำ จ.ตรัง ไว้เมื่อช่วงเทศกาลสงกรานต์ วันที่ 13 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา แต่ยังไม่เคยเผยแพร่ต่อสาธารณะ นายชวนได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับปัญหาการทุจริตคอร์รัปชัน โดยระบุว่า เรื่องนี้เป็น “วงจรอุบาทว์” ของการเมือง ที่ลุกลามไปสู่ “ข้าราชการ” ปกติแล้วเราจะมีระบบที่ถ่วงดุลอํานาจซึ่งกันและกัน “ฝ่ายการเมือง” มีอำนาจในเชิงนโยบาย “ข้าราชการ” เป็นฝ่าปฏิบัติ

ดังนั้นการที่นโยบายจะสำเร็จผลได้ ผู้ปฎิบัติคือ “ข้าราชการประจำ” ต้องมีศักยภาพ  มีความสามารถ ดังนั้นถ้า “วงจรอุบาทว์” คือ “นักการเมือง” มาจากระบบซื้อเสียง ต้องหาเงิน เขาก็จะตั้ง “ข้าราชการ” ที่สามารถร่วมงานกันได้ พูดง่ายๆ ผมใช้คำว่า “รัฐมนตรี” โกง ก็จะตั้ง “ปลัด” โกง “ปลัดกระทรวง” โกง ก็จะตั้ง “อธิบดี” โกง “อธิบดี” โกงก็จะตั้ง “ผู้อำนวยการกอง” โกง นี้คือบางกระทรวง

ก็เลยทำให้บรรดาผู้หลักผู้ใหญ่ในบ้านเมือง ระดับปราชญ์ของบ้านเมืองถึงได้ถามว่า คุณภาพ “ข้าราชการ” ตกต่ำลงหรือไม่ ซึ่งผมบอกว่าไม่ตกหรอก แต่บังเอิญบางกระทรวง ตั้ง “ข้าราชการ” ที่ไม่มีความสามารถ เพียงเพราะมาช่วย “รัฐมนตรี” หาประโยชน์ อันนี้คือสิ่งที่ทำให้เป็นลบ

เพราะฉะนั้นผมคิดว่า เราจะร่วมกันช่วยรักษาบ้านเมือง ทั้ง “ฝ่ายการเมือง” และ “ฝ่ายข้าราชการประจำ” จะต้องยืนหยัดในการรักษาความถูกต้องเอาไว้ ถ้า “ฝ่ายการเมือง” ทำอะไรไม่ถูกต้อง “ฝ่ายข้าราชการ” จะต้องไม่เกรงใจ ต้องยึดความถูกต้องเอาไว้ เช่นนั้น “ข้าราชการ” จะมีส่วนร่วมในการทำให้ส่วนรวมเสียหายไปด้วย

ขณะเดียวกันผู้สื่อข่าวได้สอบถาม นายชวน หลีกภัย ในวัย 88 ปี อยากฝากอะไรไปถึงคนรุ่นใหม่ในการช่วยดูแลบ้านเมือง

ชวน หลีกภัย ตอบว่า บ้านเมืองเป็นภารกิจของคนทุกรุ่น ที่รับผิดชอบต่อเนื่องกันไป ไม่เฉพาะคนรุ่นใหม่ ยังไงก็ต้องมีพื้นฐานในความเชื่อมั่นต่อบ้านเมืองตัวเอง และมีความรักบ้านเมือง ทั้งในทางทฤษฎี และทางปฎิบัติ ซึ่งในขณะนี้มีปัญหาในทางปฎิบัติ  เช่นการเมืองในระบอบประชาธิปไตยพัฒนามาถึง 94 ปี แต่ขณะนี้กลายเป็นการเมืองที่ใช้เงิน  เพราะนักการเมืองบางรุ่น ไม่เจาะจงว่าเป็นรุ่นใหม่หรือรุ่นเก่า บางกลุ่มถือว่าการเมืองเป็นธุรกิจ มองว่าจึงต้องมีการลงทุน เมื่อลงทุนแล้วต้องมีกำไร

จึงต้องเชื่อมั่นในความ ซื้อสัตย์ สุจริต และต้องรักประชาธิปไตยในเชิงปฏิบัติ กล่าวคือ ต้องไม่เอาระบบการเมืองเป็นเครื่องมือหากิน และก็ต้องไม่ประพฤติปฏิบัติผิดจากธรรมนองคลองธรรมที่ควรจะเป็น ต้องปฎิบัติตามแนวที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทรงพระราชทาน 2 ครั้ง คือ เอาความถูกต้อง อะไรที่ไม่ถูกต้อง อย่าไปทำ ถ้ายึดความถูกต้องเป็นหลักทุกฝ่าย บ้านเมืองก็ไปได้ ซึ่งเป็นข้อสังเกตที่สำคัญมากเป็นระยะเวลาถึง 2 ครั้งที่ในหลวง ร.9 ทรงรับสั่งถ้อยคำเรื่องความถูกต้อง ซึ่งน่าสังเกตว่าน่าจะมีบางอย่างของบ้านเมืองนี้ที่ไม่ถูกต้อง.