วันนี้ 25 มิถุนายน 2569 เพจเฟซบุ๊ก เอฟเอ็มซีคลินิกเวชกรรม รายงานกรณีศึกษาทางการแพทย์ Case Study ที่น่าสนใจและเป็นอุทาหรณ์สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการรับประทานอาหารดิบ โดยเฉพาะเมนู เกจัง หรือปูน้ำจืดดองซีอิ๊ว เมนูยอดนิยมจากประเทศเกาหลี

กรณีดังกล่าวเกิดขึ้นกับผู้ป่วยหญิงชาวเกาหลีอายุ 60 ปี ซึ่งเข้ารับการรักษาด้วยอาการไอเรื้อรังและไอเป็นเลือดมาเป็นเวลานานกว่า 4 เดือน จากการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์บริเวณทรวงอก แพทย์พบก้อนเนื้อเดี่ยวขนาดประมาณ 2.8 เซนติเมตร บริเวณกลีบล่างของปอดขวา โดยขอบของก้อนเนื้อมีลักษณะเป็นเส้นทึบรังสีแผ่ออกมาคล้ายหนาม ซึ่งเป็นลักษณะทางรังสีวิทยาที่ใกล้เคียงกับโรคมะเร็งปอดเป็นอย่างมาก คณะแพทย์จึงตัดสินใจทำการผ่าตัดตัดกลีบปอดขวาส่วนที่มีรอยโรคออกเพื่อการรักษา

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล / ภาพสร้างจาก AI

อย่างไรก็ตามผลการตรวจทางพยาธิวิทยาหลังการผ่าตัดกลับไม่พบเซลล์มะเร็ง แต่พบรอยโรคอักเสบชนิดมีเนื้อตายตรงกลาง และเมื่อตรวจสอบภายในโพรงของรอยโรคอย่างละเอียด คณะแพทย์ได้พบ ตัวอ่อนพยาธิใบไม้ปอดระยะก่อนโตเต็มวัย มีลักษณะแบน รูปรี สีชมพูอ่อน ความยาวประมาณ 5 มิลลิเมตร ฝังตัวอยู่ภายใน

ซึ่งสำหรับสาเหตุที่ไม่สามารถตรวจพบไข่พยาธิจากการตรวจเสมหะก่อนการผ่าตัดได้นั้น เนื่องจากพยาธิตัวดังกล่าวยังอยู่ในระยะตัวอ่อนและยังไม่ได้เริ่มวางไข่ รอยโรคที่เกิดขึ้นจึงเป็นการอักเสบจากตัวอ่อนพยาธิที่เคลื่อนที่ไปฝังตัวในเนื้อเยื่อปอด และทำให้เกิดลักษณะทางรังสีวิทยาที่เลียนแบบโรคมะเร็งปอดหรือวัณโรค

หลังจากการผ่าตัด คณะแพทย์ได้ทำการซักประวัติเพิ่มเติมโดยละเอียด พบว่าผู้ป่วยมีประวัติรับประทาน เกจัง หรือปูน้ำจืดดองซีอิ๊วดิบ ประมาณ 3 เดือนก่อนที่จะเริ่มมีอาการไอ ซึ่งสอดคล้องกับระยะเวลาในการเจริญเติบโตของพยาธิ ทั้งนี้ พยาธิใบไม้ปอดชนิด Paragonimus westermani เป็นปรสิตที่พบได้บ่อยในประเทศเกาหลี ญี่ปุ่น และจีน โดยมีปูน้ำจืดและกุ้งน้ำจืดเป็นโฮสต์กึ่งกลาง นอกจากนี้ สัตว์ป่าบางชนิด เช่น หมูป่า และกวาง ก็สามารถเป็นพาหะพักของพยาธิชนิดนี้ได้เช่นกันหากรับประทานเนื้อที่ปรุงไม่สุก

ภายหลังการผ่าตัดและทราบสาเหตุที่แน่ชัด ผู้ป่วยได้รับยาถ่ายพยาธิพราซิควอนเทลต่อเนื่องกันเป็นเวลา 3 วัน ส่งผลให้ระดับเม็ดเลือดขาวชนิดอีโอซิโนฟิลในกระแสเลือด ซึ่งเคยพุ่งสูงจากปฏิกิริยาต่อต้านปรสิต ลดลงกลับเข้าสู่ภาวะปกติอย่างรวดเร็ว

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล

กรณีศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า โรคพยาธิใบไม้ปอดสามารถก่อรอยโรคที่เลียนแบบโรคร้ายแรงอย่างมะเร็งปอดได้ และการวินิจฉัยในระยะแรกอาจทำได้ยากหากไม่มีประวัติการรับประทานอาหารที่ชัดเจน ทางการแพทย์จึงมีข้อแนะนำในการตนว่า หลีกเลี่ยงการบริโภคสัตว์น้ำจืดดิบ ไม่รับประทานปูน้ำจืดดิบ ปูดอง หรือกุ้งน้ำจืดดิบ รวมถึงเมนูดองซีอิ๊วหรือดองน้ำปลาที่ไม่ได้ผ่านความร้อน เนื่องจากความเค็มของเครื่องปรุงไม่สามารถทำลายตัวอ่อนพยาธิได้ และปรุงสุกด้วยความร้อนสูง การปรุงอาหารประเภท กุ้ง ปู และสัตว์น้ำจืดทุกชนิด รวมถึงเนื้อสัตว์ป่า ให้สุกอย่างทั่วถึงด้วยความร้อนเป็นวิธีป้องกันที่ปลอดภัยที่สุด ส่วนข้อจำกัดของการแช่แข็งแม้การแช่แข็งตามมาตรฐานอุตสาหกรรมจะช่วยลดความสามารถในการติดเชื้อของตัวอ่อนพยาธิได้ในระดับหนึ่ง แต่ยังคงมีความเสี่ยงสูงกว่าการปรุงสุก

ซึ่งการแจ้งประวัติการบริโภคแก่แพทย์ หากมีอาการไอเรื้อรัง ไอเป็นเลือด หรือเจ็บหน้าอก ร่วมกับมีประวัติการรับประทานอาหารดิบ ควรแจ้งแพทย์ผู้รักษาทันทีเพื่อเป็นข้อมูลในการวินิจฉัยแยกโรคอย่างถูกต้อง และหลีกเลี่ยงการเจ็บตัวจากการผ่าตัดโดยไม่จำเป็น

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล / ภาพสร้างจาก AI

ขอขอบคุณข้อมูลจาก เอฟเอ็มซีคลินิกเวชกรรม, เอกสารอ้างอิง: Maekawa, K., Nagayasu, E., Hata, Y., Hanamure, F., Maruyama, H. and Yamashita, A. (2023), Paragonimus westermani preadult fluke in a pulmonary necrotizing granulomatous lesion: A case associated with eating soy sauce-marinated raw freshwater crab, “gejang”. Pathol. Int., 73: 373-376.