จากกรณีเกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 7.1 ลึก 10 กิโลเมตร ระดับความสั่นสะเทือน 7 ในพื้นที่จังหวัด คุมาโมโตะ ประเทศญี่ปุ่น และมีประกาศเตือนภัยสึนามิ 

วันนี้ 29 กรกฎาคม 2569 ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และอาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โพสต์ข้อความวิเคราะห์เหตุการณ์อาคาร AEON Mall ในเมืองคุมาโมโตะ ประเทศญี่ปุ่น ถล่มหลังเกิดแผ่นดินไหว โดยมีข้อความทั้งหมดว่า "เป็นไปได้หรือไม่ว่า ตึก AEON Mall ที่ Kumamoto ถล่ม อาจเกิดจากการระเบิดมากกว่าแผ่นดินไหว! เหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 6.8 ที่ความลึก 10 กม. เป็นแผ่นดินไหวที่เกิดจากรอยเลื่อนตามแนวระดับ (Strike-slip) และเกิดใกล้แนวรอยเลื่อนฟุตะกะวะและฮินางุ จากเหตุการณ์นี้ทำให้อาคาร AEON Mall ซึ่งเป็นอาคาร 2 ชั้น ถล่ม แต่เมื่อดูภาพการถล่ม พบว่าการถล่มเกิดขึ้นในบริเวณชั้นสองของอาคาร และถล่มหลังจากเกิดแผ่นดินไหวไปแล้วประมาณชั่วโมงครึ่ง

ข้อสังเกต เมื่อดูจากลักษณะการถล่มแล้ว ไม่ค่อยคล้ายรูปแบบการถล่มที่พบจากแผ่นดินไหวทั่วไป เพราะอาคารเตี้ย หากถล่มด้วยแรงเฉือนจากแผ่นดินไหว รูปแบบที่พบเห็นบ่อยคือ การถล่มเริ่มที่ชั้นล่างของอาคาร (ซึ่งมีแรงเฉือนสูงสุด) ทำให้เสาชั้นล่างหัก อาคารล้มเอียง หรือเกิด “ชั้นอ่อน” หรือ “Soft Storey” แล้วทำให้อาคารถล่มทั้งหลัง

แต่ลักษณะการถล่มพบว่า การพังทลายเกิดขึ้นในชั้นสอง บริเวณโครงสร้างหลังคา ผนังด้านนอกหลุดทั้งหมด และโครงเหล็กที่บิดเบี้ยว เสียรูปอย่างรุนแรง เมื่อดูภาพวีดีโอสังเกตเห็นการระเบิดจากด้านในจริง ซึ่งยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัดว่า เกิดการรั่วไหลของท่อก๊าซ เช่น ก๊าซหุงต้ม ในระบบท่อในอาคาร แล้วทำให้เกิดการระเบิดหรือไม่

หากเกิดจากท่อก๊าซรั่วและระเบิดจริง นี่น่าจะต้องทบทวนระบบท่อในอาคารด้วย ว่ามีมาตรฐานต้านแผ่นดินไหวขนาดไหน และมีระบบตัดก๊าซอัตโนมัติหรือไม่ เพราะแม้อาคารไม่ถล่มจากแผ่นดินไหว แต่ท่อก๊าซแตก ก็อาจทำให้เกิดระเบิด และอาคารถล่มตามมาได้เช่นกัน และอาจมีผู้เสียชีวิตจากการระเบิดมากกว่าแผ่นดินไหวด้วยซ้ำ

สำหรับอาคาร AEON Mall หลังนี้ก็เคยได้รับความเสียหายหนักจากแผ่นดินไหวคุมะโมโตะ ในปี 2559 มาแล้วด้วย ภาพประกอบ : The Japan Times Breaking911" 

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก เฟซบุ๊ก อมร พิมานมาศ