ประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษา-ถวายเทียนพระราชทาน

มหัศจรรย์เมืองไทยแห่งแรกและแห่งเดียวในโลก

เทศบาลเมืองพระพุทธบาท ร่วมกับ จังหวัดสระบุรีเดินหน้าสานต่อ “งานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษา และถวายเทียนพระราชทาน ประจำปี 2557” ณ วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร จังหวัดสระบุรี ระหว่างวันที่ 10-12 กรกฎาคม 2557 ซึ่งเป็นงานประเพณีประจำปีหนึ่งเดียวในโลก ตามแผนสนับสนุนโครงการยุทธศาสตร์และนโยบายรัฐ เพื่อผลักดันและส่งเสริมการท่องเที่ยวในประเทศไทย

นายวิเชียร พุฒิวิญญู ผู้ว่าราชการจังหวัดสระบุรี กล่าวว่า งานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษา เป็นประเพณีสำคัญ ถือเป็นหนึ่งเดียวของไทย ที่อยู่คู่กับวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหารมาช้านาน โดยพี่น้องประชาชนชาวพระพุทธบาท และใกล้เคียง ที่นำดอกเข้าพรรษามาบูชาสักการะรอยพระพุทธบาท เป็นประเพณีอันศักดิ์สิทธิ์และยิ่งใหญ่  ของชาวจังหวัดสระบุรี โดยวันจัดงานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษา จะถือเอาวันเข้าพรรษา วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 หรือช่วงเทศกาลวันเข้าพรรษาของทุกปี เป็น วันจัดงาน  ตามความเชื่อที่มีสืบต่อกันมานั้น โดยผู้เฒ่าผู้แก่ ประชาชน และคนหนุ่มสาว ทุกเพศทุกวัย ต่างพากันไปทำบุญตักบาตรดอกเข้าพรรษา เนื่องในวันเข้าพรรษาที่วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร  

 “และในปี 2557  นี้  ตามแผนสนับสนุนโครงการ ยุทธศาสตร์และนโยบายของจังหวัด ได้ผลักดันและส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัด  ดังนั้นเพื่อเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจของท้องถิ่น และจังหวัดสระบุรี  ในการจัดงานครั้งนี้ชาวสระบุรีและภาคธุรกิจทุกแขนง  ตื่นตัว และเตรียมตัวต้อนรับนักท่องเที่ยว ทั้งชาวไทย  ชาวต่างชาติ และเพื่อนบ้านในกลุ่มอาเซียนด้วยกันให้มากขึ้น  ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นการเตรียมความพร้อมก้าวสู่ประชาคมอาเซียนในอนาคตและรองรับนักท่องเที่ยวต่างชาติได้มากขึ้น ซึ่งทางเราก็ได้เตรียมการให้การต้อนรับนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติด้วยการมีจุด tourism information พร้อมสำหรับการให้ข้อมูลและช่วยเหลือนักท่องเที่ยวต่างชาติได้อย่างเต็มที่”

ฉะนั้น  เพื่อเป็นการรักษาไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามของประเทศไทย  และวัฒนธรรมอันล้ำค่าของท้องถิ่นทั้งเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดสระบุรีอีกทางหนึ่งด้วย  เทศบาลเมืองพระพุทธบาท  จึงได้กำหนดให้มีการจัดงานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษา  และถวายเทียนพระราชทาน  ประจำปี  2557 โดยกำหนดจัดงานระหว่างวันที่  10-12 กรกฎาคม 2557  ณ  บริเวณถนนสายคู่วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี

นายชัชวาล แสงประพาฬ ปลัดเทศบาลเมืองพระพุทธบาท กล่าวว่า การจัดงานประเพณี
ตักบาตรดอกเข้าพรรษาและถวายเทียนพระราชทาน จังหวัดสระบุรีนั้น เป็นงานที่จัดขึ้นระหว่างจังหวัดสระบุรี ร่วมกับเทศบาลเมืองพระพุทธบาท วัดพระพุทธราชวรมหาวิหาร และภาคเอกชน เพื่อเป็นการอนุรักษ์และส่งเสริมขนบธรรมเนียมประเพณีของท้องถิ่น จนมาเป็นประเพณีของจังหวัด และปัจจุบันเป็นประเพณีระดับประเทศ และได้ชื่อว่าเป็น “ประเพณีหนึ่งเดียวในโลก” และเป็นประเพณีสำคัญที่อยู่คู่กับวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหารมาช้านาน พี่น้องประชาชนชาวพระพุทธบาท และพื้นที่ใกล้เคียง จะถือเอาวันเข้าพรรษาของทุกปีเป็นวันตักบาตรดอกเข้าพรรษา และตั้งแต่ปี 2544 เป็นต้นมา จังหวัดสระบุรี ได้เพิ่มจำนวนวันตักบาตรดอกเข้าพรรษา จาก 1 วัน เป็น 3 วัน ซึ่งจะมีพิธีตักบาตรดอกเข้าพรรษาวันละ 2 รอบ คือรอบเช้า เวลา 9.00 น.และรอบบ่าย เวลา 15.00 น.ซึ่งกิจกรรมดังกล่าวถือเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ เพื่อเผยแพร่อีกหนึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามของประเทศไทย

 “ในวันแรกของการจัดงาน จะเป็นพิธีบวงสรวงดวงพระวิญญาณสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่มีอยู่ในอาณาบริเวณพระพุทธบาท ขบวนพยุหยาตราสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม ขบวนรถบุปผชาติ การแสดงศิลปะพื้นบ้าน วัฒนธรรม และขบวนต่างๆ จะเริ่มเคลื่อนขบวนออกจากหน้าสำนักงานเทศบาลเมืองพระพุทธบาท ไปตามถนนพหลโยธิน และเลี้ยวเข้าบริเวณวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร โดยดอกไม้ที่ใช้ตักบาตรแด่พระภิกษุสงฆ์นั้นจะต้องเป็น “ดอกเข้าพรรษา” เท่านั้น ซึ่งในปีนี้จะมีพิธีเปิดงาน
ในวันพฤหัสบดีที่ 10 กรกฎาคม 2557 เวลา 17.00 น.”

และที่พิเศษในปีนี้ คือ ทางเทศบาลเมืองพระพุทธบาทได้จัดทำพระผงดอกเข้าพรรษา โดยเป็นการนำมวลสารดอกเข้าพรรษาที่ผู้ศรัทธานำไปสักการะบูชารอยพระพุทธบาทเมื่อปีที่ผ่านมา และนำไปเข้าพิธีปลุกเสก เพื่อให้ผู้มีจิตศรัทธาเช่านำกลับไปบูชาเพื่อความเป็นสิริมงคล และจะจัดทำต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี เพื่อให้ผู้คนได้กลับมาสักการะในปีต่อๆ ไป นายชัชวาล กล่าวทิ้งท้าย

ด้าน นายชนัตถ์ นันทปัญญา คณะกรรมการการจัดงานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษาฯ
กล่าวว่า เมื่อถึงวันเข้าพรรษา คือวันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 ของทุกปี ชาวอำเภอพระพุทธบาทและบุคคลทั่วไปจะพากันไปเก็บดอกเข้าพรรษาตามไหล่เขาโพธิลังกาหรือเขาสุวรรณบรรพต เทือกเขาวง และเขาพุในเขตอำเภอพระพุทธบาท นำมาจัดรวมกับธูปเทียนเพื่อตักบาตรถวายพระ ซึ่งที่ทางจังหวัดสระบุรีนี้ได้จัดพิธีตักบาตรดอกเข้าพรรษาและถวายเทียนพระราชทาน ณ วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร พระอารามหลวง และเป็นสถานที่ประดิษฐาน “รอยพระพุทธบาท” อันศักดิ์สิทธิ์ที่พุทธศาสนิกชนให้ความเคารพบูชา ซึ่งมีความเชื่อในคติชาวลังกาว่า พระพุทธเจ้าได้ประทับรอยพระพุทธบาทไว้ 5 แห่ง และรอยพระพุทธบาทที่วัดพระพุทธบาทฯ แห่งนี้ เป็น 1 ใน 5 แห่ง ต่อมารอยพระพุทธบาทนี้ถูกค้นพบในสมัยพระเจ้าทรงธรรม เมื่อพระสงฆ์ได้รับบิณฑบาตแล้วก็จะนำไปสักการะรอยพระพุทธบาท อันจะส่งผลบุญให้ผู้ทำบุญตักบาตรได้ขึ้นสวรรค์ ชั้นดาวดึงส์

สำหรับ ดอกเข้าพรรษา หรือ ดอกหงส์เหิน เป็นพืชที่จัดอยู่ในตระกูลขิง เป็นไม้ดอกเมืองร้อน และเป็นไม้ล้มลุก มีลำต้นเป็นหัวประเภทเหง้าแบบมีรากสะสมอาหาร คล้ายกระชาย กาบใบเรียงตัวกันแน่น สูงประมาณ 30-70 เซนติเมตร ใบเป็นใบเดี่ยวรูปหอก ออกเรียงสลับซ้ายขวาเป็นสองแถว ส่วนดอกมีลักษณะอ่อนช้อยสวยงามยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร มีสีเหลืองสดใสคล้ายรูปหงส์กำลังเหินบิน และสีของกลีบประดับมีหลายสี เช่น สีเหลือง สีขาว และสีม่วง ซึ่งหนึ่งปีจะออกดอกเพียงครั้งเดียว เฉพาะช่วงเทศกาลวันเข้าพรรษาเท่านั้น