“พุทธมณฑลอีสาน ถิ่นฐานอารยธรรม ผ้าไหมล้ำเลอค่า ตักสิลานคร” นี่คือคำขวัญของจังหวัดมหาสารคาม คำว่า “พุทธมณฑลอีสาน”  ซึ่งก็หมายถึง “แหล่งรวมของพระพุทธศาสนาแห่งอีสาน” โดยเมื่อปี พ.ศ. 2522 กรมศิลปากรและชาวบ้านตำบลนาดูน  ได้ขุดค้นพบพระบรมสารีริกธาตุจากเนินดิน ซึ่งเป็นโบราณสถานบริเวณที่นาของราษฎรหมู่ 1  ต.นาดูน อ.นาดูน จ.มหาสารคาม  ได้พระพิมพ์ต่างๆ เป็นจำนวนมาก เมื่อชาวบ้านทราบข่าวต่างก็เดินทางมาขุดค้นอย่างมากมาย

โดยวันที่ 8 มิถุนายน 2522 นายบุญจันทร์ เกศแสนศรี นักการภารโรงสำนักที่ดินอำเภอนาดูน ได้ขุดค้นพบสถูปพระบรมสารีริกธาตุมีสัณฐานดังเกล็ดแก้วประดิษฐ์สถานในผอบ 3 ชั้นชั้นในเป็นทองคำ ชั้นกลางเป็นเงิน ชั้นนอกเป็นสำริด ซ้อนกันเรียงตามลำดับ และบรรจุอยู่ในสถูปจำลองอีกชั้นหนึ่ง  เป็นสถูปโลหะ ทรงกลมสูง 24.4 เซนติเมตร ถอดออกเป็น 2 ส่วน ส่วนยอดสูง 12.3 เซนติเมตร  ส่วนองค์สถูปสูง 12.1 เซนติเมตร 

จากนั้นทางจังหวัดมหาสารคามจึงได้มีแนวคิดที่จะจัดสร้างพระบรมธาตุนาดูนขึ้น เพื่อใช้เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ  ด้วยการสร้างประยุกต์จากรูปทรงสถูปที่ขุดพบ ซึ่งเป็นลักษณะของศิลปะสมัยทวาราวดี ประมาณพุทธศตวรรษที่ 13-16 ซึ่งพระบรมธาตุนาดูนมีความสูง 50.50 เมตร  ฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 35.70 เมตร  ค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างกว่า 7.5 ล้านบาท  ซึ่งทำการก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2530 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯสยามมกุฎราชกุมาร เสด็จฯแทนพระองค์ทรงประกอบพิธีอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุประดิษฐานไว้ในองค์เจดีย์พระธาตุนาดูน และคณะรัฐมนตรีได้พิจารณาให้เป็นพุทธมณฑลอีสาน

พระธาตุนาดูน ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของพุทธศาสนิกชน  ไม่เพียงแต่ชาวมหาสารคาม แต่เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวพุทธ
ทั่วประเทศ จะเห็นได้จากการจัดกิจกรรมปฏิบัติธรรมตลอดทั้งปี  ในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เช่น วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา และวันเข้าพรรษา ซึ่งจะมีประชาชนจากทั่วประเทศเดินทางมาปฏิบัติธรรมกันเป็นจำนวนมากในทุกๆ ครั้งที่จัดกิจกรรม

นายโชคชัย  เดชอมรธัญ  ผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม  กล่าวว่า ศาสนาพุทธ ถือเป็นศาสนาที่คนไทยส่วนใหญ่นับถือ เป็นสิ่งที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ ที่คำสอนของพระพุทธเจ้าสอนให้คิดดี ทำดี ชีวิตก็จะพบประสบแต่สิ่งที่ดีงาม พุทธมณฑลอีสาน พระบรมธาตุนาดูน ถือเป็นอีกหนึ่งสถานที่สำคัญ ที่เป็นทั้งสถานที่ปฏิบัติธรรม สถานที่พักผ่อนหย่อนใจ และเป็นสถานที่ท่องเที่ยว ให้ชาวพุทธได้เดินทางมาเยี่ยมชม และกราบไหว้เพื่อความเป็นสิริมงคล

ซึ่งในช่วงสัปดาห์วันมาฆบูชาที่กำลังจะมาถึงนี้ จังหวัดมหาสารคาม ร่วมกับสำนักงานกองทุนพัฒนาและอนุรักษ์พระบรมธาตุนาดูน ร่วมกับทุกภาคส่วนในอำเภอนาดูน และสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬา จังหวัดมหาสารคาม ให้การสนับสนุนจัดงาน  “นมัสการพระบรมธาตุนาดูน”  ประจำปี 2559 ขึ้น ระหว่างวันที่ 20-28 กุมภาพันธ์ 2559 ซึ่งในแต่ละปีจะมีพุทธศาสนิกชนมาร่วมงานบุญ พากันกราบนมัสการพระบรมธาตุนาดูน เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัวเป็นจำนวนมาก

โดยในปีนี้  วันมาฆบูชาตรงกับวันที่ 22 กุมภาพันธ์  จะมีการประกอบพิธีทำบุญตักบาตร และพิธีเวียนเทียนรอบองค์พระบรมธาตุนาดูน คาดว่าจะมีพุทธศาสนิกชนทั้งในและนอกพื้นที่มาร่วมพิธีหลายหมื่นคน นอกจากนี้ยังมีการอัญเชิญผ้าขึ้นห่มองค์พระธาตุนาดูน ซึ่งถือเป็นประเพณีที่ปฏิบัติสืบต่อกันมายาวนานทุกปี  ด้วยความเชื่อที่ว่าถือเป็นบุญกุศลที่ยิ่งใหญ่  

สำหรับผู้ร่วมปฏิบัติธรรมแสวงบุญทุกวันจะต้องทำวัตรเช้า-เย็นสวดมนต์ภาวนา ฝึกเดินจงกรม ฝึกวิปัสสนากรรมฐาน โดยมีครูพระที่เชี่ยวชาญเป็นวิทยากรอบรม และทุกวันจะมี การแสดงพระธรรมเทศนาโดยพระเถระชั้นผู้ใหญ่ เป็นต้น

นายผดุงศักดิ์ อิ่มเอิบ นายอำเภอนาดูน กล่าวว่า งานนมัสการพระธาตุนาดูน จัดกันมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน ซึ่งนอกจากจะมีการปฏิบัติธรรมแสวงบุญแล้ว  ยังมีการออกร้านจำหน่ายสินค้าชุมชน รวมถึงสินค้าประเภทต่างๆ ที่ 1 ปีจะมีเพียง 1 ครั้ง ซึ่งจะมีประชาชนเดินทางมาร่วมงานวันละหลายหมื่นคน โดยทางอำเภอนาดูน ได้ประสานกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ สภ.นาดูน และใกล้เคียง ให้เข้ามาอำนวยความสะดวก และรักษาความปลอดภัยให้กับประชาชนอย่างเต็มที่ เพื่อป้องกันเหตุร้ายที่อาจเกิดขึ้น เช่น การล้วงกระเป๋า กรีดกระเป๋านักท่องเที่ยวที่มาร่วมงาน

ส่วนการปฏิบัติธรรมในวันมาฆบูชา ประชาชนที่จะมาร่วมงาน ควรเตรียมของใช้ส่วนตัวมาด้วย เช่น เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม สบู่ ยาสีฟัน แปรงสีฟัน หมอน เสื่อ สำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัวให้นำยารักษาโรคติดตัวไปด้วย ซึ่งได้ประสานรถพยาบาลของโรงพยาบาลนาดูนให้ช่วยดูแลไว้แล้วหากเกิดการเจ็บป่วยขึ้น และไม่ควรนำของมีค่าติดตัวไปปฏิบัติธรรม 

ด้านนางอัจรินทร์ เมืองจันทร์ ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดมหาสารคาม กล่าวว่า สำนักงานท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดมหาสารคาม ได้รับงบประมาณโครงการภายใต้แผนปฏิบัติราชการกลุ่มจังหวัดประจำปีงบประมาณ 2559 ให้ดำเนินโครงการมหกรรมท่องเที่ยวงานบุญเบิกฟ้าและงานนมัสการพระธาตุพระดูน ซึ่งกิจกรรมงานส่งเสริมการท่องเที่ยวพระบรมธาตุนาดูน  ประกอบด้วย กิจกรรมประดับแสง สี แสงประทีป บริเวณพระบรมธาตุนาดูน เพื่อเป็นการเฉลิมฉลององค์พระธาตุนาดูนสถานที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุให้สวยงาม ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยี่ยมชม และร่วมนมัสการพระบรมธาตุนาดูนเพื่อความเป็นสิริมงคล

นอกจากนี้ยังมีการประกวดโต๊ะหมู่บูชา โต๊ะ 5 โต๊ะ 7  และโต๊ะ 9 ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอันสำคัญอีกประการหนึ่งของคนไทย เพื่อเป็นการอนุรักษ์การจัดโต๊ะหมู่บูชา  ซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า สมควรแก่การสืบทอดให้ยั่งยืนต่อไป และกิจกรรมประกวดบรรยายธรรมระดับเยาวชน  เพื่อให้เยาวชนเข้าใจในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา มีความเอื้ออาทรในคุณธรรม จริยธรรม ตลอดจนการนำคุณธรรมตามหลักธรรมของศาสนาพุทธมาปรับใช้กับวิธีการดำเนินชีวิตต่อไป

จึงขอเชิญชวนพุทธศาสนิกชนและนักท่องเที่ยวจังหวัดมหาสารคามและใกล้เคียง เดินทางมาร่วมงาน “นมัสการพระบรมธาตุนาดูน” ประจำปี 2559 ณ บริเวณพุทธมณฑลอีสาน  พระบรมธาตุนาดูน ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 20-28 กุมภาพันธ์ 2559

ยุทธนา โชติชูตระกูล