นับเป็นเวลาหลายปีมาแล้วที่กระทรวงวัฒนธรรมได้ขับเคลื่อน“ชุมชนคุณธรรม ที่น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” ที่ขับเคลื่อนด้วยพลังบวร และได้ส่งเสริมพัฒนาต่อเนื่องมาจนเกิดเป็นชุมชนคุณธรรมระดับต่างๆรวมกว่า 2,500 ชุมชน และเมื่อหลังจากที่วธ. ได้ปรับบทบาทและภารกิจเป็นกระทรวงสังคมกึ่งเศรษฐกิจ ภายใต้แนวคิด “ให้วัฒนธรรม ทำดี ทำงานทำเงิน” ส่งเสริมการใช้ทุนทางวัฒนธรรมและมรดกภูมิปัญญา สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ วธ.จึงได้ผลักดันชุมชนคุณธรรมฯ ด้านวัฒนธรรมดังกล่าวให้กลายเป็นชุมชนคุณธรรมฯที่ส่งผลทางด้านเศรษฐกิจไปด้วยพร้อมกัน โดยได้พัฒนาต่อยอดให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่นำเสนอวิถีชีวิต ความงดงามทางศาสนา ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี ภูมิปัญญา อาหารพื้นบ้าน ของฝากของที่ระลึก ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมตลอดจนความงดงามทางธรรมชาติความเป็นเจ้าบ้านที่ดี ความอบอุ่นด้วยไมตรีแบบคนไทยที่สามารถสร้างรายได้สร้างงานในชุมชนได้อย่างต่อเนื่องในอนาคต

อีกทั้งเพื่อเป็นการสร้างขวัญกำลังใจแก่ชุมชนวัฒนธรรมดังกล่าว วธ. จึงได้ทำการคัดเลือก 10 สุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ขึ้นซึ่งปี 2565 นี้ เป็นการจัดปีที่ 2 แล้วโดยได้คัดเลือกชุมชนคุณธรรมจากทั่วประเทศ จำนวน 228 ชุมชน คัดเลือกให้เหลือเพียง 10 ชุมชน ที่มีศักยภาพและความพร้อมด้านการท่องเที่ยวในทุกมิติ และเพื่อให้เกิดการพัฒนาและขยายผลความสำเร็จไปยังชุมชนอื่นๆปลุกกระแสการท่องเที่ยววิถีชุมชน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่คนในชุมชนโดยรวม

สำหรับเกณฑ์การคัดเลือกได้แก่ ชุมชนต้องอัตลักษณ์ มีความโดดเด่น อาทิ เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ ภาษาศิลปะ ดนตรีและการแสดง เครื่องแต่งกายเทศกาล ประเพณีท้องถิ่น มีแหล่งท่องเที่ยวที่โดดเด่นของชุมชน มีการท่องเที่ยวแบบมีส่วนร่วมที่เป็นวิถีดั้งเดิมนำเรื่องราวอัตลักษณ์และทุนทางวัฒนธรรมชุมชนมาต่อยอด สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ เป็นต้น โดยผลการคัดเลือก 10 สุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ประจำปี2565 จำนวน 10 ชุมชน ซึ่งเป็นชุมชนที่มีศักยภาพและความพร้อมด้านการท่องเที่ยวในทุกมิติ และมีผลการดำเนินงานดีเด่นเป็นที่ประจักษ์ มีดังนี้ ชุมชนคุณธรรมแหลมสัก ต.แหลมสัก อ.อ่าวลึก จ.กระบี่  ชุมชนคุณธรรม บ้านเมืองรวง ต.แม่กรณ์ อ.เมืองเชียงราย จ.เชียงราย ชุมชนคุณธรรมฯ วัดทรายขาว ต.ทรายขาว อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี ชุมชนคุณธรรมย่านเมืองเก่าภูเก็ต ต.ตลาดใหญ่ อ.เมืองภูเก็ต จ.ภูเก็ต ชุมชนคุณธรรมบ้านภูต.บ้านเป้า อ.หนองสูง จ.มุกดาหาร ชุมชนคุณธรรมบ้านบ่อน้ำร้อน ต.ตาเนาะแมเราะ อ.เบตง จ.ยะลา ชุมชนคุณธรรมวัดบางน้ำผึ้งใน ต.บางน้ำผึ้ง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ ชุมชนคุณธรรมบ้านหนองบัว ต.กระโพ อ.ท่าตูม จ.สุรินทร์ ชุมชนคุณธรรมฯ บ้านถ้ำกลองเพล ต.โนนทัน อ.เมืองหนองบัวลำภู จ.หนองบัวลำภู และชุมชนคุณธรรมบ้านเชียง ต.บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี

10 สุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ถือเป็นแบบอย่าง ในการนำทุนทางวัฒนธรรมมาต่อยอดและขยายผลทางด้านเศรษฐกิจที่ประสบผลสำเร็จได้อย่างเป็นรูปธรรม หาก วธ.ยังคงผลักดันต่อเนื่อง พัฒนาต่อยอดและขยายความสำเร็จในชุมชนอื่นๆ เฉกเช่นสุดยอดชุมชนต้นแบบดังกล่าว คาดว่าก็จะสามารถปลุกกระแสการท่องเที่ยววิถีชุมชนได้ในวงกว้างทั้งนักท่องเที่ยวไทย และต่างชาติก็อยากเข้ามาสัมผัสวิถีชีวิตดังกล่าวซึ่งจะสามารถสร้างอาชีพ สร้างรายได้และส่งให้เศรษฐกิจชุมชนให้เข้มแข็งและยั่งยืนต่อไป

ชนิตร ภู่กาญจน์