PetCare : ตรวจสุขภาพสัตว์เลี้ยงประจำปี

ขอเชิญชวนเจ้าของสัตว์เลี้ยงนำสุนัขและแมวไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อสุขภาพที่ดีของสัตว์เลี้ยง และสุขภาพจิตที่ดีของเจ้าของสัตว์ เพราะเมื่อสัตว์เลี้ยงไม่เจ็บป่วย เจ้าของก็จะไม่มีความทุกข์กังวล และขอบอกว่าโรคหลายชนิดในสัตว์ค่อย ๆ พัฒนาเป็นโรคร้ายได้ในเวลาหลายเดือนถึงหลายปี ดังนั้น การที่เห็นว่าสัตว์เลี้ยงดูเสมือนปกติ แต่จริง ๆ อาจจะมีอาการเจ็บป่วยซ่อนอยู่ได้ เพราะสัตว์มักมีสัญชาตญาณปกปิดความเจ็บป่วย ซึ่งสืบทอดมาจากบรรพบุรุษของมัน เนื่องจากการแสดงความอ่อนแอจะทำให้สัตว์ตกเป็นผู้ถูกล่าได้ง่าย ดังนั้น สัตว์เลี้ยงจึงมักแสดงอาการป่วยให้เห็น ต่อเมื่อร่างกายไม่สามารถปกปิดอาการผิดปกติได้อีกต่อไป ดังนั้น การที่เจ้าของสังเกตเห็นอาการป่วยของสัตว์ ก็หมายความว่าสัตว์อาจมีอาการป่วยขั้นรุนแรงแล้ว

การพาสัตว์ไปตรวจสุขภาพประจำปีเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะเป็นการตรวจเพื่อค้นหาความผิดปกติในระยะเริ่มแรก ก่อนเกิดอาการรุนแรง หากตรวจพบก็สามารถรักษาโรคได้ตรงประเด็น และช่วยชะลอการดำเนินของโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ปกติเมื่อพาสัตว์เลี้ยงไปตรวจสุขภาพประจำปี สัตวแพทย์มักจะทำดังต่อไปนี้ 

• ซักประวัติ เช่น ถามเรื่องกินอาหาร ดื่มน้ำ ขับถ่าย น้ำหนักตัว พฤติกรรมประจำวัน การออกกำลังกาย และประวัติการรับยา
• ตรวจร่างกาย โดยประเมินสภาพร่างกายจากน้ำหนัก ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ตรวจฟัน เหงือก หู ตา ผิวหนัง ต่อมน้ำเหลือง ช่องท้อง หัวใจ และระบบทางเดินหายใจ
• ตรวจเลือด เพื่อดูการทำงานของตับ ไต ระดับน้ำตาล โปรตีน เกลือแร่ และค่าทางชีวเคมีอื่น ๆ
• ตรวจปัสสาวะ เพื่อประเมินการทำงานของไต การติดเชื้อ ผลึกนิ่ว และภาวะโปรตีนรั่ว
• ตรวจอุจจาระ เพื่อค้นหาพยาธิหรือความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร
• การตรวจสุขภาพสัตว์สูงวัยหรือสัตว์ที่มีความเสี่ยง ด้วยการเอกซเรย์ อัลตราซาวนด์ ความดันโลหิต และตรวจหัวใจเพิ่มเติม โดยการตรวจแต่ละรายการจะพิจารณาตามอายุ พันธุ์ โรคประจำตัว และปัจจัยเสี่ยงของสัตว์แต่ละตัว

ส่วนโรคที่พบบ่อยในสัตวเลี้ยงคือ โรคไตเรื้อรัง โรคหัวใจในสุนัขและแมว โรคเบาหวาน โรคตับ ความดันโลหิตสูง โรคไทรอยด์ โลหิตจางและโรคในเม็ดเลือด โรคทางเดินปัสสาวะ โรคอ้วน และโรคมะเร็ง

ขอแนะนำว่าควรนำสัตว์เลี้ยงไปตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ส่วนสัตว์อายุ 7 ปีขึ้นไป ควรพาไปตรวจทุก 6 เดือน แต่ในสัตว์ที่มีโรคประจำตัว ต้องตรวจตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ ซึ่งอาจตรวจถี่กว่านั้นด้วย

การตรวจสุขภาพประจำปีไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่สูญเปล่า แต่เป็นการลงทุนเพื่อสุขภาพของสมาชิกสี่ขาในครอบครัวของเรา การค้นพบโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจะช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษา ลดความรุนแรงของโรค ลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว แต่ที่สำคัญที่สุด คือช่วยให้สัตว์เลี้ยงมีชีวิตยืนยาว มีคุณภาพชีวิตที่ดี

โปรดระลึกไว้ว่า สัตว์เลี้ยงที่ดูแข็งแรง อาจกำลังซ่อนโรคเอาไว้ ดังนั้น การตรวจสุขภาพประจำปีจึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการค้นหาโรค ก่อนที่โรคจะรุนแรนจนเกินการรักษา ซึ่งหมายถึงสายเกินไปแล้ว

น.สพ. นนทษิต ชุติญาณวัฒน์

หน่วยกิจการพิเศษ โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน